new.thetea.app · sampling channel Encyclopedia · School · Atlas · Pu-erh · Equipment EN · RU · · · · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 more
new.thetea.app Browse all →

home · article

Дун Цін Бі Ло Чунь

Dòngtíng bìluóchūn · 洞庭碧螺春

Вытворчасць сапраўднага Дунцін Бі Ло Чунь — цалкам ручны працэс, прызнаны нематэрыяльнай культурнай спадчынай КНР. Тэхналогія вылучаецца тым, што абсмажванне, скручванне, фармаванне і сушка адбываюцца ў адным катле (锅, guō), практычна без перапынку.

  • Тып: Зялёны чай (неферментаваны, 绿茶, lǜchá). Ступень акіслення — менш за 5 %.
  • Катэгорыя: Знакамітыя чаі Кітая (中国十大名茶, Zhōngguó shí dà míngchá). Адзін з дзесяці вялікіх чаёў Кітая, прадукт з абароненым геаграфічным указаннем (地理标志产品, dìlǐ biāozhì chǎnpǐn), нематэрыяльная культурная спадчына КНР.
  • Паходжанне: Кітай, правінцыя Цзянсу (江苏, Jiāngsū), гарадская акруга Сучжоу (苏州, Sūzhōu), раён Учжун (吴中区, Wúzhōng qū). Вырабляецца выключна на гарах Дунцін (洞庭山, Dòngtíng shān) — Дунцін Дуншань (洞庭东山, Dòngtíng Dōngshān, «Усходняя гара Дунцін», паўвостраў, цяпер пасёлак Дуншань) і Дунцін Сішань (洞庭西山, Dòngtíng Xīshān, «Заходняя гара Дунцін», востраў на возеры Тайху, цяпер пасёлак Цзіньцін, 金庭镇). Чай, выраблены па-за межамі гэтых дзвюх тэрыторый, паводле нацыянальнага стандарту не можа называцца «洞庭碧螺春».
  • Геаграфічныя каардынаты: Прыблізна 31°03′ пн. ш., 120°22′ у. д. (раён возера Тайху, 太湖, Tàihú).

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:

  • Гісторыя: Чаяводства ў гарах Дунцін вядзе сваю гісторыю з эпохі Шасці дынастый (六朝, Liùcháo, III–VI стст.), што робіць традыцыю больш чым тысячагадовай. У эпоху Тан (唐, Táng, 618–907) чай з Дунцін згадваецца ў класічным трактаце Лу Юя «Чайны канон» (茶经, Cháijīng), а паэты Пі Жысю (皮日休, Pí Rìxiū) і Лу Гуймэн (陆龟蒙, Lù Guīméng) услаўлялі чайныя горы Тайху. У эпоху Сун (宋, Sòng, 960–1279) дунцінскі чай «Шуйюэ» (水月茶, Shuǐyuè chá) ужо падносіўся да двара ў якасці гунча (贡茶, gòngchá, «паднашэнне чаю»). У эпоху Мін (明, Míng, 1368–1644) з Дунцін пастаўляліся «Воблачны чай» (云雾茶) і «Вясновыя расткі да дажджоў» (雨前茗芽). Да пачатку эпохі Цын (清, Qīng, 1644–1912) чай набыў форму, блізкую да сучаснай, і стаў вядомы пад народнай назвай «Сяшажэньсян» (吓煞人香, Xiàshàrénxiāng), што можна перадаць як «Ашаламляльны водар». Згодна з «Запісамі з-пад вербаў» (柳南随笔, Liǔnán suíbǐ) Ван Інкуя (王应奎, Wáng Yìngkuí), у 38-ы год кіравання Кансі (康熙三十八年, 1699) імператар, здзяйсняючы паўднёвую інспекцыйную паездку (南巡, nánxún), пакаштаваў дунцінскі чай, паднесены сунькайскім чыноўнікам Сун Хо (宋荦, Sòng Luò). Кансі палічыў народную назву «Сяшажэньсян» занадта грубай і надаў чаю імя «Бі Ло Чунь» (碧螺春, Bìluóchūn) — «Ізумрудныя спіралі вясны». З таго часу чай штогод падносіўся да двара як гунча.
  • Назва:
    • 碧 (bì) — ізумрудна-зялёны, нефрытавы. Адлюстроўвае колер настою і маладых лісточкаў, а таксама, па адной з версій, адсылае да гары Білочжу (碧螺峰, Bìluó fēng) на Дунцін Дуншань.
    • 螺 (luó) — смоўж, спіраль. Паказвае на характэрную форму туга скручаных чаінак, якія нагадваюць маленечкія ракавінкі.
    • 春 (chūn) — вясна. Сімвалізуе ранні веснавы збор, калі збіраюцца самыя далікатныя і каштоўныя пупышкі.
  • Культурнае значэнне: Бі Ло Чунь — адзін з самых пазнавальных сімвалаў чайнай культуры Цзяннані (江南, Jiāngnán, «на поўдзень ад Янцзы»). Цынскі мысляр Гун Цзычжэнь (龚自珍, Gōng Zìzhēn), сам ураджэнец Ханчжоу — радзімы Лунцзіна, — пісаў: «Сярод чаёў чай з Дунцін — Бі Ло Чунь — ёсць першы ў Паднябеснай; старажытныя гэтага не ведалі». У 2011 годзе ручная тэхналогія вытворчасці Бі Ло Чунь унесена ў Спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны КНР (国家级非物质文化遗产, Guójiājí fēi wùzhì wénhuà yíchǎn). У 2020 годзе аграэкасістэма чайна-фруктовых садоў Дунцін прызнана Важным сельскагаспадарчым культурным спадчынам Кітая (中国重要农业文化遗产, Zhōngguó zhòngyào nóngyè wénhuà yíchǎn), а сам чай атрымаў сертыфікат «Геаграфічнае ўказанне сельгаспрадукцыі» (农产品地理标志).

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:

  • Сорт / Культывар: Выкарыстоўваецца мясцовая дробналістоевая папуляцыя — Дунціншань Цюньцічжун (洞庭山群体小叶种, Dòngtíngshān qúntǐ xiǎoyèzhǒng, «групавы дробналіставы сорт гор Дунцін»), якая адносіцца да Camellia sinensis var. sinensis. Гэта вынік многавяковай натуральнай і народнай селекцыі ва ўнікальных умовах астраўнога і паўастраўнога азёрнага мікраклімату. Лісце дробнае, далікатнае, з высокім утрыманнем амінакіслот і характэрным фруктова-кветкавым араматычным профілем.
  • Збор: Пачынаецца з перыяду Чуньфэнь (春分, Chūnfēn, «Веснавое раўнадзенства», ~20–21 сакавіка) і заканчваецца каля Гуюй (谷雨, Gǔyǔ, «Зерневыя дажджы», ~20 красавіка). Найвышэйшую каштоўнасць мае «мінцянь» чай (明前茶, míngqián chá), сабраны да свята Цынмін (清明, Qīngmíng, ~5 красавіка). Пасля 20 красавіка чай у мясцовай традыцыі называюць ужо не «Бі Ло Чунь», а «чао цын» (炒青, chǎoqīng, «абсмажаны зялёны»).
  • Стандарт збору: Збіраюць найдалікатнейшыя, толькі што распусціліся пупышкі і адзін-два самых верхніх лісточка, пакрытых сярэбраным пушком (бай хао, 白毫, báiháo). Даўжыня пупышкі з лістом — 1,6–2,0 см, форма называецца «цюэшэ» (雀舌, quèshé, «верабейны язычок»). Для вытворчасці 500 г высокагатункавага Бі Ло Чунь патрабуецца ад 68 000 да 74 000 пупышак; гістарычна зафіксаваны партыі, якія змяшчалі да 90 000 пупышак на 500 г.
  • Патрабаванні да сыравіны: Найстражэйшыя. Выкарыстоўваюцца толькі аднародныя, непашкоджаныя пупышкі і лісточкі; збор робіцца ў сухое надвор’е, у прахалодныя ранішнія гадзіны. Тры прынцыпы збору: «рана» (摘得早), «далікатна» (采得嫩), «чыста» (拣得净).

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:

  • Унікальны мікраклімат: Горы Дунцін — паўвостраў (Дуншань) і востраў (Сішань) на возеры Тайху — акружаны вадой з трох-чатырох бакоў. Азёрныя туманы, мяккія зімы, прахалодныя леты, багацце рассейнага сонечнага святла і высокая вільготнасць ствараюць асяроддзе, якое самі сучжоусцы апісваюць формулай «узімку не надта холадна, улетку не надта горача» (冬暖夏凉). Паветра чыстае, якасць вады — першы нацыянальны стандарт.
  • Глебы: Характэрныя для рэгіёну чырвоназёмы (红土壤, hóngtǔrǎng) з высокім утрыманнем арганікі і мінералаў, слабакіслыя (pH 4,5–6,0), добра дрэнаваныя, нават у вільготным стане застаюцца пранікальнымі для паветра. Гэта ідэальны субстрат для чайнага куста.
  • Чайна-фруктовыя сады (茶果间种, cháguǒ jiānzhòng): Ключавая асаблівасць дунцінскага тэруара. Чайныя кусты высаджваюцца ўперамежку з фруктовымі дрэвамі — мушмулой (枇杷, pípá), мандарынам (柑桔, gānjú), байберы (杨梅, yángméi), слівай (梅, méi), персікам, абрыкосам, хурмой, гранатам, гінгкго. Каранёвыя сістэмы пераплятаюцца, кроны дрэў ствараюць разрэджаную цень, абараняючы чайны куст ад прамых сонечных прамянёў і спрыяючы назапашванню амінакіслот. Водар квітнеючых дрэў упітваецца чайным лістом, фармуючы знакаміты «кветкава-фруктовы смак» (花香果味, huāxiāng guǒwèi) — візітную картку Дунцін Бі Ло Чунь, адсутную ва ўсіх па-завытворчых імітацыях.
  • Вышыня вырошчвання: Горы Дунцін невысокія — да 300–350 м над узроўнем мора; кампенсацыяй вышыні служыць менавіта азёрны мікраклімат і густыя туманы.
  • Плошча і аб’ём вытворчасці: Тэрыторыя вытворчасці надзвычай абмежаваная; агульная плошча чайных плантацый на Дуншань і Сішань нязначная. Гадавы аб’ём сапраўднага Дунцін Бі Ло Чунь складае каля 100–120 тон — гэта толькі прыкладна 0,2 % усяго чаю, які прадаецца пад назвай «Бі Ло Чунь» у Кітаі.

5. Тэхналогія Вытворчасці:

Вытворчасць сапраўднага Дунцін Бі Ло Чунь — цалкам ручны працэс, прызнаны нематэрыяльнай культурнай спадчынай КНР. Тэхналогія вылучаецца тым, што абсмажванне, скручванне, фармаванне і сушка адбываюцца ў адным катле (锅, guō), практычна без перапынку.

  • Збор (采摘, cǎizhāi): Апісаны вышэй. Праводзіцца ў прахалодныя ранішнія гадзіны.
  • Перабор і сартаванне (拣剔, jiǎntī): Сыравіну старанна перабіраюць, выдаляючы пашкоджаныя і неадпаведныя стандарту лісты. Мэта — абсалютная аднароднасць фракцыі.
  • Падвяльванне (摊放, tānfàng): Адсартаваную сыравіну раскладваюць тонкім слоем у ценю на бамбукавых сітах на 3–5 гадзін для выдалення павярхоўнай вільгаці, лёгкага падвяльвання і пачатку фармавання водару.
  • «Забіццё зеляніны» пры высокай тэмпературы (高温杀青, gāowēn shāqīng): Ключавы этап. У распалены нахільны кацёл (тэмпература дна ~190–200 °C) засыпаюць 500–700 г падвяленай сыравіны. Майстар голымі рукамі змешвае лісце, спыняючы актыўнасць ферментаў і фіксуючы зялёны колер. Травяністы пах сыходзіць, пачынае выяўляцца кветкавы водар.
  • Скручванне і фармаванне (揉捻整形, róuniǎn zhěngxíng): Не вымаючы з катла тэмпературу крыху зніжаюць. Майстар змешвае, устрэсвае і скручвае лісце, надаючы ім пачатковую спіралепадобную форму. Рухі павінны быць далікатнымі, каб захаваць цэласнасць ворсінак і не атрымаць ломанага ліста. Працягласць — каля 12–15 хвілін.
  • Скручванне ў шарыкі і праяўленне ворсу (搓团显毫, cuōtuán xiǎnháo): Самы характэрны этап Бі Ло Чунь. Тэмпературу зніжаюць да 120–150 °C. Майстар порцыямі бярэ чай у далоні, скочвае яго ў шчыльныя шарыкі-спіралі, затым раскладвае па сценках катла, зноў скочвае — і так шматразова. Менавіта тут чаінкі набываюць фінальную форму тугіх спіраляў («мядзведжых ножак», 蜜蜂腿, mìfēng tuǐ), а белы ворс выступае вонкі. Прынцып: «спачатку лёгкае, потым цяжкае, потым зноў лёгкае» — пры празмерным ціску ворс асыпаецца, пры недастатковым — спіраль не фармуецца. Працягласць — каля 10 хвілін.
  • Сушка на павольным агні (文火干燥, wénhuǒ gānzào): Тэмпературу зніжаюць да 50–60 °C. Чай акуратна варушаць да таго часу, пакуль утрыманне вільгаці не дасягне ~7 %. Пры гэтым фіксуецца форма і замацоўваецца водар.
  • Ахаладжэнне і пакаванне: Гатовы чай здымаюць з катла, ахалоджваюць і адразу пакуюць у герметычную тару.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі:

  • Знешні выгляд сухога ліста: Тонкія, зграбныя чаінкі, туга скручаныя ў спіралі, якія нагадваюць ракавіны смоўжаў або «мядзяны дрот» (铜丝条, tóngsītiáo). Багатае пакрыццё сярэбрана-белым ворсам (白毫显露). Колер — сярэбрыста-зялёны з ізумрудным падтонам (银绿隐翠, yínlǜ yǐncuì).
  • Водар сухога ліста: Інтэнсіўны, шматслаёвы: першы план — свежы кветкавы (ясмін, садовыя кветкі), другі — фруктовы (персік, абрыкос, мушмула), трэці — лёгкі сметанкова-мядовы. Менавіта натуральная «кветкава-фруктовая» нота (花香果味) з’яўляецца маркерам сапраўднага дунцінскага паходжання.
  • Водар настою: Яркі, чысты, саладкавата-кветкавы, з мядовымі і фруктовымі нюансамі; водар устойліва трымаецца ад першага да апошняга праліва.
  • Смак: Далікатны, мяккі, свежы, саладкаваты (鲜爽, xiānshuǎng), без грубай гаркаты і даўкасці. Ярка выражаная амінакіслотная салодкасць (回甘, huígān) і асвяжальны эфект (生津, shēngjīn). Характэрная асаблівасць: пры першым праліве смак далікатны і тонкі, да другога-трэцяга — поўны і насычаны; «кветкава-фруктовыя» ноты прысутнічаюць на працягу ўсёй сесіі.
  • Колер настою: Далікатна-зялёны з лёгкім жаўтаватым адценнем (嫩绿, nèn lǜ), яркі, празрысты, чысты. У вышэйшых сартоў — з ледзь прыкметным ізумрудным свячэннем.
  • Чайнае дно (завараны ліст): Далікатныя, цэлыя, пругкія пупышкі і лісточкі; колер — аднародны светла-зялёны (嫩黄绿明亮); добра бачныя асобныя пупышкі.

7. Хімічны Склад:

Дунцінскі Бі Ло Чунь адрозніваецца павышаным утрыманнем амінакіслот і выражаным араматычным комплексам, што абумоўлена дробналістовым сортам, зацяненнем фруктовымі дрэвамі і раннім веснавым зборам.

  • Поліфенолы (茶多酚, chá duōfēn): Агульнае ўтрыманне — каля 15–20 % сухой масы (па дадзеных асобных аналізаў — да 11,1 г/100 г). Дамінуючыя катэхіны: эпігалакатэхін-галат (EGCG), эпікацехін-галат (ECG), эпікацехін (EC). Суадносіны поліфенолаў да амінакіслот ніжэйшыя, чым у большасці зялёных чаёў, што забяспечвае мяккасць смаку.
  • Амінакіслоты (氨基酸, ānjīsuān): Сумарнае ўтрыманне — каля 2,9 г/100 г (2916,29 мг/100 г па дадзеных лабараторных даследаванняў), што перавышае паказчыкі Хуаншань Маа Фэн і Лушань Юнь У. Дамінуе L-тэанін (L-茶氨酸, L-chá ānjīsuān), які адказвае за саладосць смаку, «умамі»-ноты і рэлаксавальны эфект.
  • Алькалоіды: Кафеін (咖啡碱, kāfēi jiǎn) — 2–4 % сухой масы, што адпавядае стандартнаму ўзроўню для ранневясенніх зялёных чаёў; тэабрамін і тэафілін — у следавых колькасцях.
  • Эфірныя алеі і араматычныя злучэнні: Даследаванні выявілі ў складзе водару Дунцін Бі Ло Чунь 42 кампаненты, уключаючы 11 спіртоў, 7 азотаўтрымальных гетэрацыклічных злучэнняў, 6 альдэгідаў, 5 тэрпенаў, 3 кіслоты, 2 кетоны і іншыя рэчывы. Менавіта гэты складаны араматычны букет адрознівае сапраўдны дунцінскі чай ад імітацый.
  • Вітаміны: Аскарбінавая кіслата (вітамін C), вітаміны групы B, вітамін A (караціноіды) — утрыманне вітаміна A вышэйшае, чым у чырвоных і цёмных чаях.
  • Мінералы: Фтор (F), калій (K), магній (Mg), цынк (Zn), марганец (Mn), селен (Se у следавых колькасцях).

8. Карысныя Уласцівасці:

  • Антыаксідантнае дзеянне: Высокае ўтрыманне катэхінаў (асабліва EGCG) забяспечвае эфектыўную нейтралізацыю свабодных радыкалаў; антыаксідантная здольнасць чайных поліфенолаў у 6–7 разоў перавышае такую ў вітаміна E.
  • Танізуючы і кагнітыўны эфект: Сінэргія кафеіну і L-тэаніну дае мяккае, але працяглае павышэнне канцэнтрацыі і працаздольнасці без «пікаў» і «спадаў», характэрных для кавы.
  • Падтрымка сардэчна-сасудзістай сістэмы: Поліфенолы спрыяюць зніжэнню ўзроўню ЛПНП-халестэрыну і трыгліцерыдаў, паляпшаюць эластычнасць сасудаў, інгібіруюць агрэгацыю трамбацытаў.
  • Паляпшэнне стрававання: Кафеін і катэхіны стымулююць сакрэцыю страўнікавага соку і паскараюць метабалізм тлушчаў; традыцыйна Бі Ло Чунь п’юць пасля ежы для палягчэння стрававання.
  • Умацаванне імунітэту: Вітамін C і амінакіслоты сумесна падтрымліваюць імунную функцыю; рэгулярнае спажыванне зялёнага чаю асацыюецца са зніжэннем частаты прастудных захворванняў.
  • Абарона ротавай паражніны: Утрыманне фтору ў чайным лісце ўмацоўвае зубную эмаль і зніжае рызыку карыесу; поліфенолы душаць рост бактэрый ротавай паражніны.
  • Падтрымка здароўя скуры: Антыаксідантныя ўласцівасці поліфенолаў запавольваюць фотастарэнне, памяншаюць акісляльны стрэс у клетках скуры.
  • Асвяжальны эфект: Выражаная ўласцівасць спатольваць смагу і асвяжаць (生津止渴, shēngjīn zhǐkě) — адно з найбольш цэнімых у гарачым і вільготным клімаце Цзяннані.

9. Заварванне:

Бі Ло Чунь — адзін з нешматлікіх чаёў, для якога традыцыйна прымяняецца метад «верхняга засыпання» (上投法, shàngtóufǎ): спачатку наліваецца вада, а затым засыпаецца чай. Гэта звязана з крайняй далікатнасцю ліста.

  • Тэмпература вады: 75–80 °C. Круты кіпень «абпараве» далікатны ворсісты ліст, даючы гаркату і знішчаючы тонкі водар.
  • Колькасць чаю: 3–5 г на 150–200 мл вады.
  • Посуд: Лепшы выбар — шкляная шклянка ці шкляная колба (каб назіраць за «танцам» чаінак), гайвань (盖碗, gàiwǎn) з тонкага фарфору або селадонавай керамікі.
  • Працэс (метад «верхняга засыпання»):
    1. Прагрэйце шкляную шклянку або гайвань кіпенем, зліце ваду.
    2. Напоўніце шклянку вадой (75–80 °C) прыкладна на 2/3 аб’ёму.
    3. Акуратна усыпце чай на паверхню вады. Назірайце, як чаінкі павольна апускаюцца на дно, раскрываючыся і выліваючы водар, — гэта адна з эстэтычных складнікаў чаявання.
    4. Першы настой — 1,5–2 хвіліны. Водар тонкі, смак далікатны.
    5. Другі настой — 2–3 хвіліны. Смак дасягае паўнаты.
    6. Трэці настой — 3–4 хвіліны. Смак і водар паступова змякчаюцца.
    7. Якасны Дунцін Бі Ло Чунь вытрымлівае 3–4 паўнавартасныя настойванні.
  • Метад праліваў (功夫泡法, gōngfū pàofǎ):
    1. Прагрэў гайвані.
    2. Засыпанне: 4–5 г на 100–120 мл.
    3. Прамыванне: для свежага Бі Ло Чунь звычайна не патрабуецца.
    4. Першы праліў: 10–15 секунд пры 75–80 °C.
    5. Паўторныя пралівы: 5–7 праліваў, кожны раз павялічваючы экспазіцыю на 5–10 секунд.
  • Асаблівасць: Высакагатункавы Дунцін Бі Ло Чунь здольны раскрыцца нават пры заварванні крынічнай або мінеральнай вадой пакаёвай тэмпературы (халоднае заварванне) — гэта паказчык моцы і сакавітасці пупышкі, недасягальны для падробак.

10. Захоўванне:

  • Умовы: Сухое, цёмнае, прахалоднае месца, ізаляванае ад пабочных пахаў.
  • Тара: Герметычная — фарфоравы слоік, бляшаны слоік са шчыльным вечкам або вакуумнае пакаванне. Пазбягаць празрыстых ёмістасцяў (святло паскарае акісленне хларафілу).
  • Тэмпература: Аптымальна — у халадзільніку пры 0–5 °C. Бі Ло Чунь — ранневясенні зялёны чай з высокім утрыманнем вільгацеёмкіх амінакіслот, пры пакаёвай тэмпературы ён губляе свежасць значна хутчэй, чым абсмажаныя зялёныя чаі.
  • Тэрмін: У ідэале спажыць на працягу 6–12 месяцаў з моманту вытворчасці. Свежы чай бягучага года (新茶, xīnchá) — найвышэйшая каштоўнасць; леташні губляе характэрную «жывасць».
  • Ворагі чаю: Вільгаць, святло, высокая тэмпература, пабочныя пахі, кісларод.

11. Кошт і Падробкі:

  • Цэнавая катэгорыя: Сапраўдны Дунцін Бі Ло Чунь — адзін з самых дарагіх зялёных чаёў Кітая. Кошт на вышэйшыя сарты (特一, 特二) можа дасягаць некалькіх тысяч юаняў за 500 г. Фактары кошту: мікраскапічны арэал вытворчасці, цалкам ручная праца, каласальная колькасць пупышак на адзінку вагі, абмежаваны гадавы аб’ём (~100–120 тон на ўвесь Кітай).
  • Праблема падробак: Пераважная большасць «Бі Ло Чунь», які прадаецца ў Кітаі і за мяжой, выраблена па-за межамі Дунцін — у Чжэцзяне, Фуцзяні, Сычуані, Юньнані. Гэтыя чаі вонкава падобныя, але пазбаўлены характэрнага «кветкава-фруктовага» водару і маюць больш грубы смак з травяной гаркатой.
  • Як пазбегнуць падробак:
    • Правярайце стандарт на пакаванні: Сапраўдны чай маркіруецца па нацыянальным стандарце GB/T 18957 «Геаграфічнае ўказанне — Дунцін(шань) Бі Ло Чунь». Калі пазначаны галіновы стандарт (NY/T) або стандарт прадпрыемства (Q/) — гэта чай з іншага рэгіёну.
    • Ацаніце вонкавы выгляд: Сапраўдны Дунцін Бі Ло Чунь — выключна тонкі, «як мядзяны дрот»; ворс натуральны, размеркаваны раўнамерна. Падробкі часта буйнейшыя і грубейшыя, ворс можа быць дададзены штучна (напрыклад, ворсінкі мушмулы).
    • Нюхайце сухі ліст: Натуральны дунцінскі Бі Ло Чунь мае выражаны кветкава-фруктовы водар. Падробкі пахнуць «сырой зелянінай» або «земляной нотай».
    • Ацаніце настой: Сапраўдны чай дае чысты, празрысты, далікатна-зялёны настой; падроблены — мутнаваты, жаўтаваты.
    • Сачыце за коштам: Падазрона нізкі кошт (ніжэй за 500 юаняў за 500 г за «вышэйшы сорт») — практычна гарантыя таго, што чай выраблены па-за Дунцін.

12. Цікавыя Факты:

  • На вытворчасць 500 г вышэйшага сорту Дунцін Бі Ло Чунь ідзе ад 68 000 да 74 000 асобных пупышак — пры тым, што кожная пупышка зрываецца ўручную. Гістарычна задакументаваны партыі з рэкорднымі 90 000 пупышак на 500 г сухога чаю.
  • Сапраўдны Дунцін Бі Ло Чунь пры заварванні метадам «верхняга засыпання» апускаецца на дно шклянкі, а не плавае на паверхні — гэта традыцыйны тэст сапраўднасці, услаўлены яшчэ ў запісках рэспубліканскай эпохі.
  • Дунцін Бі Ло Чунь — адзіны чай у Кітаі, чыя экасістэма вытворчасці (чайна-фруктовыя сады) і тэхналогія апрацоўкі адначасова ўнесены ў рэестры культурнай спадчыны — двайны статус, унікальны для чайнай галіны Цзянсу.
  • Гадавы аб’ём сапраўднага Дунцін Бі Ло Чунь (~100–120 тон) складае толькі каля 0,2 % усяго чаю, які прадаецца ў Кітаі пад гэтай назвай. Астатнія 99,8 % — прадукцыя іншых рэгіёнаў.
  • У складзе водару навукоўцы ідэнтыфікавалі 42 лятучыя злучэнні — адзін з самых складаных араматычных профіляў сярод кітайскіх зялёных чаёў.

13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі:

  • Сі Ху Лун Цзін (西湖龙井, Xīhú Lóngjǐng): Абодва — чаі з дзясяткі вялікіх, абодва — веснавыя, дробналістовыя. Галоўнае адрозненне: Лун Цзін — плоскі, прасаваны ў форме «верабейнага языка», без ворсу, абсмажаны пры высокай тэмпературы, што дае «каштанава-бабовы» водар; Бі Ло Чунь — спіралепадобны, густа пакрыты ворсам, з кветкава-фруктовым водарам. Лун Цзін больш «алейны» і шчыльны, Бі Ло Чунь — больш далікатны і «паветраны».
  • Хуаншань Маа Фэн (黄山毛峰, Huángshān Máofēng): Падобныя ворсістасць і далікатнасць, але Маа Фэн мае форму «кветкавага бутона» (а не спіралі), а ягоны водар — больш «горны», з нотамі архідэі і свежай зеляніны, без выражанага фруктовага кампанента. Маа Фэн вытрымлівае крыху больш высокую тэмпературу заварвання.
  • Інь Ло (银螺, Yín Luó): Фармальна — найбліжэйшы «фармальны» аналаг (скручаны ў спіралі, з ворсам). Аднак Інь Ло — не геаграфічна замацаваны чай, вырабляецца ў некалькіх правінцыях з розных культывараў, не валодае «кветкава-фруктовым» водарам Дунцін і, як правіла, мае буйнейшы ліст і менш выражаны смакавы профіль. Кошт істотна ніжэйшы.
  • Сіньян Маа Цзянь (信阳毛尖, Xìnyáng Máojiān): Таксама ворсісты веснавы зялёны чай, але з Хэнані. Ліст больш прамы і тонкі, водар — з каштанавымі і травянымі нотамі, без фруктовасці. Больш даўкі на смак.
  • Тайпін Хоу Куй (太平猴魁, Tàipíng Hóukuí): Антыпод па форме — вялізныя плоскія лісты даўжынёй да 6–7 см. Архідэйны водар, мяккі смак, але зусім іншая эстэтыка і арганалептыка.

У заключэнне:

Дун Цін Бі Ло Чунь — гэта квінтэсэнцыя вясны Цзяннані, заключаная ў маленечкіх сярэбрыста-зялёных спіралях. Унікальнае спалучэнне тысячагадовага тэруара, чайна-фруктовых садоў на астравах Тайху, рэдкага дробналістовага культывара і цалкам ручной тэхналогіі робіць гэты чай сапраўды непаўторным. Яго кветкава-фруктовы водар, амінакіслотная саладосць і найдалікатнейшая тэкстура настою — не маркетынгавыя эпітэты, а вынік глыбокай біяхімічнай спецыфікі, пацверджанай лабараторна. Бі Ло Чунь — чай для тых, хто цэніць вытанчанасць, хто гатовы запаволіцца і назіраць, як маленечкія чаінкі, кружачыся, апускаюцца скрозь празрыстую ваду на дно шклянкі, раскрываючы водар, якому чатыры стагоддзі таму самі зборшчыцы далі самае дакладнае з магчымых імёнаў — «ашаламляльны».