home · article

Ханьчжун Сянь Хао

Hànzhōng xiān háo · 汉中仙毫

Ханьчжун Сянь Хао — флагманскі зялёны чай правінцыі Шэньсі, які аб’яднаў пад адзіным парасонавым брэндам некалькі гістарычных найменняў: «У Цзы Сянь Хао» (午子仙毫), «Дзін Цзюнь Мін Мэй» (定军茗眉) і «Нінцян Цюэшэ» (宁强雀舌). Гэты чай нараджаецца на мяжы Поўначы і Поўдня Кітая — у катлавіне паміж хрыбтамі Цыньлін і Башань, якую за мяккі клімат называюць «Малы Цзяннань Паўночнага Захаду» (西北小江南). Высокая шырата, вялікая вышыня над узроўнем мора, частыя туманы і глебы, багатыя цынкам і селенам, фармуюць унікальны «паўночны» характар чаю — з больш высокім утрыманнем амінакіслот, чым у паўднёвых аналагаў.

1. Класіфікацыя і Паходжанне:

Тып: Зялёны чай (неферментаваны, 绿茶, lǜchá).
Катэгорыя: Рэгіянальны чай з ахоўным геаграфічным указаннем (地理标志产品, dìlǐ biāozhì chǎnpǐn). Парасонавы брэнд, які аб’ядноўвае прадукцыю больш за 120 прадпрыемстваў акругі Ханьчжун. У 2020 годзе ўключаны ў другі спіс узаемна прызнаных геаграфічных указанняў Пагаднення КНР—ЕС (《中欧地理标志协定》). Адносіцца да Цзянбэйскага чайнага раёна (江北茶区) — аднаго з чатырох асноўных чайных рэгіёнаў Кітая і самага паўночнага з іх.
Паходжанне: Кітай, правінцыя Шэньсі (陕西, Shǎnxī), гарадская акруга Ханьчжун (汉中市, Hànzhōng shì). Зона ахоўнага паходжання ахоплівае 112 пасёлкаў у межах 11 паветаў і раёнаў: Наньчжэн (南郑), Сісян (西乡, асноўны вытворчы раён), Чжэньба (镇巴), Чэнгу (城固), Янсянь (洋县), Мяньсянь (勉县), Нінцян (宁强), Люэян (略阳) і інш.
Геаграфічныя каардынаты: Прыблізна 32,5°–33,5° пн.ш., 106,0°–108,0° у.д. Адміністрацыйны цэнтр Ханьчжуна — 33,07° пн.ш., 107,03° у.д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:

Гісторыя: Чайная гісторыя Ханьчжуна налічвае больш за тры тысячагоддзі. Паводле мясцовых крыніц, чаяводства ў рэгіёне ўзыходзіць да эпох Шан-Чжоу (商周). Павет Сісян (西乡), які сёння з’яўляецца ядром чайнай зоны, вядзе свой чайны летапіс з перыяду Ваюючых царстваў і Цынь-Хань (战国—秦汉): у «Сісян сянь чжы» (《西乡县志》) зафіксавана, што вытворчасць чаю тут зарадзілася ў эпоху Цынь-Хань і квітнела пры Тан-Сун. У эпоху Мін (明代) Сісян стаў адным з ключавых пунктаў дзяржаўнай сістэмы «чай у абмен на коней» (以茶易马, yǐ chá yì mǎ) — маштабнай праграмы прыгранічнага гандлю, калі чай з паўднёвай Шэньсі пастаўляўся качавым народам заходніх рубяжоў праз чайна-конныя ўправы (茶马司). Гістарычная формула «Ханьчжун закупляе чай, Сіхэ абменьвае на коней» (汉中买茶、熙河易马) адлюстроўвае стратэгічнае значэнне рэгіёна.

У сучасную эпоху Ханьчжун перажыў тыповую для кітайскага чаяводства «хвалю адраджэння». У 1980-х гадах мясцовыя спецыялісты стварылі серыю імянных чаёў: Цыньба У Хао (秦巴雾毫, 1984), У Цзы Сянь Хао (午子仙毫, 1984), Хань Шуй Інь Со (汉水银梭), Дзін Цзюнь Мін Мэй (定军茗眉), Нінцян Цюэшэ (宁强雀舌) і іншыя — усяго больш за 20 найменняў. Знакавай падзеяй стала перамога У Цзы Сянь Хао на Усекітайскай ацэнцы знакамітых чаёў у Фучжоу ў 1986 годзе: чай атрымаў 95,72 бала, перавысіўшы вынік Хуаншань Мао Фэна на 0,17 бала і саступіўшы Сі Ху Лун Цзіну толькі 0,4 бала. Гэта быў першы ў гісторыі выпадак, калі чай з Шэньсі увайшоў у спіс нацыянальных знакамітых чаёў (全国名茶). Аднак багацце брэндаў спараджала блытаніну. У 2005 годзе адміністрацыя Ханьчжуна пачала інтэграцыю, скараціўшы колькасць брэндаў да трох, а ў 2007 годзе ўсе найменні былі аб’яднаны пад адзіным брэндам «Ханьчжун Сянь Хао», які адначасова атрымаў статус прадукту з ахоўным геаграфічным указаннем.

Ключавыя даты:
- 1984 г. — пачатак распрацоўкі імянных чаёў Шэньсі (У Цзы Сянь Хао, Цыньба У Хао і інш.).
- 1986 г. — У Цзы Сянь Хао прызнаны «Усекітайскім знакамітым чаем» Міністэрствам гандлю.
- 2005 г. — пачатак інтэграцыі чайных брэндаў Ханьчжуна.
- 2007 г. — зацвярджэнне адзінага брэнда «Ханьчжун Сянь Хао»; наданне статусу прадукту з ахоўным геаграфічным указаннем.
- 2013 г. — адзіны залаты медаль у катэгорыі зялёных чаёў на 31-й Панамскай міжнароднай выставе.
- 2020 г. — уключэнне ў другі спіс Пагаднення КНР—ЕС аб узаемным прызнанні геаграфічных указанняў; наданне статусу «Асаблівай зоны спецыялізаванай сельскагаспадарчай прадукцыі Кітая».
- 2024 г. — брэнд-кошт дасягнуў 46,87 млрд юаняў; чай удастоены вышэйшай узнагароды «Чаван» (茶王奖) конкурсу «Чжун Ча Бэй» (中茶杯).
- 2025 г. — брэнд-кошт вырас да 50,98 млрд юаняў; уваходжанне ў Топ-100 геаграфічных указанняў сельскагаспадарчай прадукцыі Кітая.
Назва: Ханьчжун (汉中, Hànzhōng) — назва гарадской акругі, літаральна «Сярэдзіна [ракі] Хань»: рэгіён размешчаны ў басейне верхняга цячэння ракі Ханьшуй (汉水). Сянь (仙, xiān) — «несмяротны, нябожчык, чароўны». Хао (毫, háo) — «варсінка, пух (на чайнай пупышцы)». Поўная назва — «Чароўныя варсінкі з Ханьчжуна» — паэтычна паказвае на галоўную візуальную асаблівасць чаю: далікатныя парасткі, густа пакрытыя серабрыстым пушком. Назва працягвае традыцыю папярэдніка — У Цзы Сянь Хао (午子仙毫), дзе «У Цзы» адсылае да гары Уцзышань (午子山) у павеце Сісян.
Культурнае значэнне: Ханьчжун — адзін з найстаражытнейшых чайных рэгіёнаў Паўночна-Заходняга Кітая, гістарычна звязаны з сістэмай чайна-коннага гандлю і Вялікім чайным шляхам. Чайная культура рэгіёна апетая ў спецыяльных літаратурных зборніках: «Хань Ча Фу» (《汉茶赋》) і «Хань Ча Інлянь Цзі» (《汉茶楹联集》). Штогод праводзіцца Фестываль адкрыцця сезона збору Ханьчжун Сянь Хао (汉中仙毫开采节) і чайныя конкурсы майстэрства. Мадэль «чай + турызм» актыўна развіваецца: створана больш за 20 чайна-турыстычных дэманстрацыйных кропак і 15 тэматычных маршрутаў, адзін з якіх — «Дунъюй — Цзааюаньху — Інтаогоу» — уключаны ў федэральны рэестр турыстычных маршрутаў. Чайная індустрыя забяспечвае занятасць больш за 1 мільён чалавек; за апошнія 10 гадоў 600 000 жыхароў выйшлі з беднасці, а 300 000 дасягнулі ўстойлівага дабрабыту дзякуючы чаю.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:

Від: Camellia sinensis (L.) Kuntze, пераважна var. sinensis (дробналістая разнавіднасць).
Сорт / Культывар: Аснову плантацый складаюць мясцовыя папуляцыйныя пасадкі (群体种, qúntǐ zhǒng) — генетычна разнастайныя насенныя папуляцыі, гістарычна адаптаваныя да ўмоў Цыньлін-Башань. Таксама шырока выкарыстоўваюцца інтрадукаваныя культывары: Фудзін Да Бай Ча (福鼎大白茶, Fúdǐng Dà Bái Chá), Лунцзін Чан Е (龙井长叶, Lóngjǐng Chángyè — «Лунцзін даўгалісты»), Цзыян Цюньцічжун (紫阳群体种, Zǐyáng qúntǐ zhǒng — папуляцыя з суседняга чайнага рэгіёна Цзыян). Папуляцыйныя пасадкі даюць больш складаны араматычны профіль; Фудзін Да Бай забяспечвае буйную, густа апушаныя пупышак.
Збор: Вясновы збор: ад «Цынмін» (清明, пачатак красавіка) да 10 дзён пасля «Гуюй» (谷雨, канец красавіка). Для экстра-прэміяльных партый — да Цынмін (明前茶). Летні і асенні чай таксама вырабляецца (пераважна для масавых катэгорый і экспарту), аднак рэпутацыю брэнда фармуе менавіта вясновы збор.
Стандарт збору: Экстра-грэйд (特级) — адзіночныя пупышкі (单芽, dānyá) або пупышка з адным лістом пачатковай стадыі раскрыцця (一芽一叶初展). Выхад сухога чаю — каля 62 000 пупышак на кілаграм. Першы грэйд — пупышка з адным-двума лістамі.
Патрабаванні да сыравіны: Парасткі павінны быць свежымі, далікатнымі, аднароднымі, без механічных пашкоджанняў і слядоў шкоднікаў. Дастаўка з плантацыі на фабрыку — на працягу мінімальнага часу для прадухілення перагрэву і спантаннага акіслення.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:

Рэльеф і геаграфія: Ханьчжун размешчаны ў міжгорнай катлавіне паміж хрыбтамі Цыньлін (秦岭, Qínlǐng) на поўначы і Башань (巴山, Bā Shān) на поўдні. Цыньлін — важнейшы кліматападзел Кітая, які аддзяляе субтрапічны поўдзень ад умеранага поўначы. Дзякуючы горнаму бар’еру катлавіна абаронена ад халодных паўночных паветраных мас, што стварае анамальна мяккі для дадзенай шыраты мікраклімат. Чайныя плантацыі займаюць схілы гор і пагоркаў, пакрытыя густым лесам. Агульная плошча чайных садоў акругі — больш за 1,32 млн му (каля 88 000 га).
Вышыня вырошчвання: 600–1600 м над узроўнем мора. Асноўныя плантацыі — на вышынях 800–1200 м.
Клімат: Пераходны паміж паўночным субтрапічным і ўмераным цёплым, з выражаным мусонным характарам. Сярэднегадавая тэмпература — 14,7 °C. Гадавая колькасць ападкаў — 1000–1500 мм. Значная воблачнасць (高云雾几率): горны рэльеф генеруе частыя ранішнія і вячэрнія туманы, якія рассеяваюць прамыя сонечныя промні. Гэта — класічная ўмова для фарміравання «высакагорнага» араматычнага профіля. Вялікая розніца паміж дзённымі і начнымі тэмпературамі спрыяе назапашванню араматычных рэчываў і амінакіслот. Працяглы перыяд вегетацыі (生长周期长) — характэрная рыса паўночных чайных зон: ліст расце павольней, чым на поўдні, але акумулюе больш экстрактыўных рэчываў.
Глебы: Пераважна жоўтыя і жоўта-бурыя горныя глебы (黄壤, 黄棕壤), кіслай рэакцыі, з высокім утрыманнем арганікі. Глебы рэгіёна ўтрымліваюць павышаныя канцэнтрацыі цынку і селену — як і ў суседнім вядомым чайным раёне Цзыян (紫阳).
Агратэхніка: Экалагічная мадэль: біялагічная і фізічная абарона ад шкоднікаў, адмова ад сінтэтычных пестыцыдаў на сертыфікаваных участках. Шэраг гаспадарак мае сертыфікацыю AA-ўзроўню экалагічна чыстых прадуктаў (绿色AA级). Мадэль «чайныя сады як пейзажы» (茶园景区化) аб’ядноўвае агратэхніку з эстэтыкай ландшафту.

5. Тэхналогія Вытворчасці:

Ханьчжун Сянь Хао вырабляецца па камбінаванай тэхналогіі «абсмажванне + сушка гарачым паветрам» (烘炒结合, hōng chǎo jiéhé), што адрознівае яго ад чыста абсмажаных (炒青) або чыста сушыльных (烘青) зялёных чаёў. Некаторыя вытворцы ўжываюць прапарванне (蒸汽杀青) замест класічнага абсмажвання, што надае дадатковую свежасць. Агульная формула: сем этапаў — ад свежага ліста да гатовага чаю.

Раскладка / падвяленне (摊放 — tānfàng): Свежасабраныя парасткі раскладаюцца тонкім пластом у вентыляваным памяшканні. Працягласць — 3–5 гадзін (паводле шэрага крыніц — да 35 гадзін для асабліва далікатнай сыравіны, што незвычайна доўга для зялёнага чаю і сведчыць аб кантраляваным лёгкім падвяленні, якое ўзмацняе кветкавыя ноты). Мэта — выраўноўванне вільгаці, пачатак фарміравання водару.
Фіксацыя / «забойства зеляніны» (杀青 — shāqīng): Выконваецца абсмажваннем у воку або катле (锅炒杀青) або, у часткі вытворцаў, прапарваннем (蒸汽杀青). Абсмажванне пры высокай тэмпературы інактывуе ферменты, захоўваючы зялёны характар ліста і фармуючы аснову каштанавага водару. Прапарванне дае больш свежы, «зялёны» тон.
Праветрыванне і скручванне (清风揉捻 — qīngfēng róuniǎn): Пасля фіксацыі ліст кароткачасова ахалоджваецца на паветры («清风» — «праветрыванне»), затым мякка скручваецца для раскрыцця клеткавага соку.
Фармоўка / выпростванне (理条/做形 — lǐtiáo/zuòxíng): Ключавы этап, які фармуе характэрную «мікраплоскую» (微扁, wēibiǎn) форму, якая нагадвае пялёстак архідэі (形似兰花). Ліст прыціскаецца і выпростваецца ўручную або на фармовачным абсталяванні, набываючы элегантную, злёгку сплюшчаную, але не плоскую (як у Лунцзіна) форму.
Падняцце ворса (提毫 — tíháo): Спецыяльны этап, характэрны для чаёў класа «хао» (毫): далікатная апрацоўка, пры якой серабрысты пушок на пупышках «паднімаецца» і становіцца прыкметным, надаючы сухому лісту характэрны бялёсы налёт.
Сушка / праграванне (烘干 — hōnggān): Гарачае паветра даводзіць вільготнасць да стабільнага ўзроўню (≤7 %), фіксуе водар і забяспечвае захавальнасць. Менавіта камбінацыя абсмажанага і сушыльнага этапаў (烘炒结合) фармуе фірмовы профіль Ханьчжун Сянь Хао: каштанавую глыбіню ад абсмажвання і кветкавую чысціню ад сушкі.
Сартаванне і адбор (精选 — jīngxuǎn): Выдаленне зламаных часцінак, сцёблаў і пацямнелых чаінак. Выраўноўванне партыі па памеры і колеры.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі:

Знешні выгляд сухога ліста: Мікраплоскія (微扁), зграбныя, прамыя або злёгку выгнутыя парасткі, якія нагадваюць пялёсткі архідэі або тонкія «бровы» (秀如眉). Колер — далікатна-зялёны, свежы (嫩绿), з густым пакрыццём серабрыста-белага ворса (翠绿显毫). Парасткі аднародныя па памеры, з бачнай пупышкай.
Водар сухога ліста: Чысты, высокі — з каштанавымі (栗香) і кветкава-травянымі нотамі. Водар устойлівы, не «сыры», без рэзкай травяністасці.
Водар настою: Высокі, востры і працяглы (香高锐持久). Пераважаюць каштанавыя і падсмажаныя ноты, дапоўненыя кветкавымі адценнямі (у часткі партый — з лёгкімі бабовымі тонамі). Водар захоўваецца на працягу 3–4 праліваў.
Смак: Свежы, сакавіты і паўнацелы (鲜爽回甘). Цела шчыльнейшае, чым у тыповых паўднёвых зялёных чаёў той жа далікатнасці сыравіны — адбіваецца павышанае ўтрыманне экстрактыўных рэчываў (>46 %). Лёгкая даўкасць хутка пераходзіць у выразную зваротную слодыч (回甘). Характэрна «сакавітасць» (鲜) і «паўната» (醇厚), абумоўленыя высокім утрыманнем амінакіслот.
Колер настою: Далікатна-зялёны, яркі і празрысты (嫩绿清澈鲜明), часам з лёгкім жаўтаватым адценнем. Белы ворс, які плавае ў настоі, стварае эфект «жамчужнай муці» (毫浑) — гэта прыкмета якасці, а не дэфект.
Чайнае дно (завараны ліст): Аднароднае, далікатна-зялёнае, жывое і пругкае (匀齐鲜活、嫩绿明亮). Парасткі раскрываюцца поўнасцю, дэманструючы цэласнасць пупышкі і ліста, часта фармуючы акуратныя «разеткі» (成朵).

7. Хімічны Склад:

Поліфенолы (茶多酚): Каля 32–40 % (дадзеныя вар’іруюцца ў залежнасці ад падвіда: у У Цзы Сянь Хао — ~33 %, асераднёныя дадзеныя па брэндзе — да 40 %). Асноўныя кацехіны — EGCG, EGC, ECG.
Амінакіслоты: 3,5–5,23 % — значна вышэй, чым у большасці паўднёвакітайскіх зялёных чаёў. Па дадзеных Кітайскай акадэміі сельскагаспадарчых навук (中国农科院茶叶研究所), утрыманне амінакіслот у У Цзы Сянь Хао перавышае паказчыкі Лунцзін «экстра» на 0,08 % і Лунцзін «асаблівы першы грэйд» на 1,19 %. Дамінуе L-тэанін, які забяспечвае умамі-падобную сакавітасць і мяккае расслабленне.
Алкалоіды: Кафеін — 4,43–4,5 %. Тэабрамін і таафілін — у следавых колькасцях.
Водарастваральныя экстрактыўныя рэчывы (水浸出物): ≥44,57 % (паводле шэрага дадзеных — ≥46 %), што сведчыць аб высокай насычанасці і добрай «заваравабельнасці».
Мікраэлементы: Цынк (Zn) — 53,5–67,5 мг/кг. Селен (Se) — 0,858 мг/кг. Абодва элементы паступаюць у ліст з глебы натуральным шляхам.
Вітаміны: Вітамін C, вітаміны групы B, вітамін E.
Мінералы: Калій, магній, фосфар, марганец, фтор.
Лятучыя араматычныя злучэнні: Даследаванне метадам газавай храматаграфіі з іоннай рухомасцю (GC-IMS) ідэнтыфікавала 61 лятучае адорантнае рэчыва ў Ханьчжун Сянь Хао з пяці вытворчых раёнаў: 30 альдэгідаў, 12 кетонаў, 7 эфіраў, 6 спіртоў, 4 фурана і 2 кіслоты. Профіль лятучых рэчываў дазваляе дакладна адрозніваць чаі розных субрэгіёнаў.

8. Карысныя Ўласцівасці:

Антыаксідантная абарона: Высокае ўтрыманне кацехінаў (EGCG) забяспечвае магутную нейтралізацыю свабодных радыкалаў. Флаваноіды дадаткова запавольваюць акісляльнае пашкоджанне клетак.
Мяккае танізаванне і кагнітыўная падтрымка: Баланс кафеіну і L-тэаніну забяспечвае працяглую бадзёрасць без рэзкіх пікаў узбуджэння. Тэанін спрыяе генерацыі альфа-хваль галаўнога мозгу, паляпшаючы канцэнтрацыю і зніжаючы трывожнасць.
Падтрымка сардэчна-сасудзістай сістэмы: Флаваноіды спрыяюць падтрыманню эластычнасці сасудзістай сценкі. Кацехіны садзейнічаюць аптымізацыі ліпіднага профілю крыві.
Здароўе ротавай поласці: Утрыманне фтору і кацехінаў прыгнятае рост карыесогенных бактэрый і памяншае непрыемны пах з рота.
Падтрымка стрававання: Поліфенолы стымулююць перыстальтыку і сакрэцыю стрававальных сокаў. Кацехіны валодаюць антыбактэрыяльнай актыўнасцю, карыснай пры функцыянальных парушэннях ЖКТ.
Абарона скуры: Антыаксіданты запавольваюць фотастарэнне; цынк удзельнічае ў рэпарацыі скурных тканак.
Падтрымка імунітэту: Цынк і селен, якія паступаюць з чаем, з’яўляюцца кафактарамі ключавых імунных ферментаў.
Важнае заўважанне: Людзям з павышанай адчувальнасцю да кафеіну, захворваннямі ЖКТ у стадыі абвастрэння, а таксама цяжарным і кормячым жанчынам рэкамендуецца ўмеранае спажыванне і кансультацыя са спецыялістам.

9. Заварванне:

Тэмпература вады: 85–90 °C. Для найбольш далікатных партый (单芽, 明前茶) дапушчальна зніжэнне да 80 °C; для больш спелага ліста — да 90 °C.
Колькасць чаю: 3–4 г на 150–200 мл (метад шклянога стакана або гайвані).
Посуд: Высокі прамы шкляны стакан (直筒玻璃杯) — дазваляе назіраць «танец» раскрываючыхся парасткаў, якія ўстаюць вертыкальна, нібы маленькі бамбукавы лес. Тонкасценная фарфоравая гайвань (薄胎盖碗) — для больш тонкага кантролю экстракцыі і поўнага раскрыцця водару.
Працэс:
1. Прагрэць стакан або гайвань кіпенем, зліць.
2. Засыпаць чай (спосаб «ніжняй засыпкі» — 下投法, xiàtóu fǎ: спачатку чай, затым вада).
3. Заліць вадой патрэбнай тэмпературы да 1/3 аб’ёму, пачакаць 10–15 секунд, даючы лісту «прачнуцца».
4. Даліць ваду да 4/5 аб’ёму.
5. Першы праліў: настаяць 10 секунд, зліць у чахай або піць з стакана.
6. Наступныя пралівы: па 10 секунд, павялічваючы на 5–10 секунд з кожным. Усяго — 3–4 паўнавартасных праліва.
7. Пры настойванні ў стакане: 1–2 хвіліны для першага заліва; дапушчаецца 2–3 даліванні.

10. Захоўванне:

Тэмпература: Аптымальна — 0–5 °C (халадзільнік). Пры пакаёвай тэмпературы — не вышэй за 10 °C, у цёмным сухім месцы.
Тара: Герметычныя вакуумныя пакеты (алюміній + поліэтылен), бляшаныя банкі з шчыльным вечкам. Унутраная ўпакоўка павінна быць непразрыстай.
Ворагі чаю: Святло, вільгаць, пабочныя пахі, высокая тэмпература, кісларод. Пры парушэнні герметычнасці ў халадзільніку чай убірае пабочныя пахі і адсыравае.
Тэрмін аптымальнага смаку: 6–12 месяцаў з даты вытворчасці. Вясновы чай рэкамендуецца выпіць да наступнага сезона. Зялёны чай не прызначаны для працяглай вытрымкі.

11. Кошт і Падробкі:

Коштавая катэгорыя: Шырокі дыяпазон. Вясновы чай экстра-грэйда (明前特级, адзіночныя пупышкі) — прэміяльны сегмент. Першы і другі грэйд, а таксама летне-асеннія зборы — даступны паўсядзённы чай. Брэнд-кошт «Ханьчжун Сянь Хао» у 2025 годзе — 50,98 млрд юаняў, што ставіць яго ў дваццатку вядучых чайных брэндаў Кітая. Тым не менш рознічныя кошты застаюцца канкурэнтаздольнымі ў параўнанні з аналагамі з Чжэцзяна або Аньхоя.
Як пазбегнуць падробак:
- Купляць у прадпрыемстваў, якія маюць права выкарыстання спецыяльнага знака геаграфічнага указання (地理标志专用标志) — у цяперашні час такіх прадпрыемстваў больш за 120. На ўпакоўцы павінен прысутнічаць лагатып ГУ і QR-код прасочвальнасці.
- Ацаніць знешні выгляд: сапраўдны чай адрозніваецца мікраплоскай формай, аднароднасцю, далікатна-зялёным колерам і багатым серабрыстым ворсам. Падробкі часта маюць грубое скручванне, цьмяны колер і адсутнасць ворса.
- Праверыць водар: сапраўдны Ханьчжун Сянь Хао валодае высокім, чыстым, устойлівым каштанава-кветкавым водарам. Штучна араматызаваныя або старыя чаі даюць плоскі, хутка знікаючы пах.
- Ацаніць настой: празрысты, далікатна-зялёны, яркі. Мутны, цьмяны або выражана жоўты настой — прыкмета няякаснай або старой сыравіны.
- Праверыць кошт: падазрона нізкі кошт «экстра-грэйда» амаль напэўна паказвае на падмену сыравіны з-за межаў зоны ахоўнага паходжання.

12. Цікавыя Факты:

У 1986 годзе У Цзы Сянь Хао на Усекітайскай ацэнцы знакамітых чаёў набраў 95,72 бала — больш, чым Хуаншань Мао Фэн (95,55), і толькі на 0,4 бала менш, чым Сі Ху Лун Цзін. Гэта назаўжды замацавала за шэньсійскім чаем права называцца нацыянальным знакамітым чаем і паклала канец эпосе, калі правінцыя не мела прадстаўніцтва ў элітным «чайным пантэоне» Кітая.
Назва «仙毫» (Сянь Хао) — «Чароўныя варсінкі» — звязана з легендай пра дзяўчыну У Цзы (午子姑娘), якая нарадзілася апоўначы (午夜子时) і вырошчвала чай на вяршыні гары Уцзышань у павеце Сісян. Яна частавала падарожнікаў чаем, завараным на крынічнай вадзе з пячоры, якая нагадвае драконаву шыю, — і кожны, хто піў гэты чай, адчуваў сябе абноўленым.
Ханьчжун — гэта «паўночная мяжа» буйнамаштабнага чаяводства ў Кітаі. Рэгіён размешчаны на 33° пн.ш. — значна паўночней традыцыйных чайных правінцый (Чжэцзян, Фуцзянь, Юньнань). Горны бар’ер Цыньлін стварае мікракліматычны «кішэнь», у якой субтрапічная прырода існуе на шыраце, дзе звычайна пачынаецца ўмераны пояс.
У Ханьчжуне распрацаваны ўнікальны прадукт «Ханьчжун Мі Хуан» (汉中蜜黄) — жоўты чай, які запоўніў лакуну ў асартыменце шэньсійскага чаю. Яго стварэнне стала вынікам супрацоўніцтва з Кітайскай акадэміяй сельскагаспадарчых навук і Паўночна-Заходнім сельскагаспадарчым універсітэтам.
З аднаго кілаграма сухога Ханьчжун Сянь Хао экстра-грэйда атрымліваецца каля 62 000 асобных пупышак — кожная з якіх была сабраная ўручную.

13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі:

Сі Ху Лун Цзін (西湖龙井, Xīhú Lóngjǐng): Эталон плоскага зялёнага чаю з Чжэцзяна. Лунцзін — цалкам плоскі, з выражаным «бобово-каштанавым» водарам і алеістай гладкасцю. Ханьчжун Сянь Хао — мікраплоскі (не настолькі плоскі, як Лунцзін), з больш багатым ворсам і больш «высокім», кветкава-каштанавым водарам. Па ўтрыманні амінакіслот Ханьчжун можа пераўзыходзіць Лунцзін.
Хуаншань Мао Фэн (黄山毛峰, Huángshān Máofēng): Класічны варсісты зялёны чай з Аньхоя. Абодва чаі пакрыты багатым пухам, але Хуаншань Мао Фэн мае скручаную форму, больш выражаны кветкавы саладкавы прысмак і «імгліста-архідэйны» водар. Ханьчжун Сянь Хао — шчыльнейшы на смак, з больш выражанай каштанавай нотай і больш высокім утрыманнем экстрактыўных рэчываў.
Сіньян Мао Цзянь (信阳毛尖, Xìnyáng Máojiān): Знакаміты варсісты чай з Хэнані, яшчэ адзін «паўночны» зялёны чай. Сіньян Мао Цзянь — скручаны, з больш тонкім, «ландышавым» профілем і далікатным целам. Ханьчжун Сянь Хао — мікраплоскі, больш паўнацелы і насычаны, з больш глыбокім каштанавым тонам.
Аньцзі Бай Ча (安吉白茶, Ānjí Bái Chá): Зялёны чай з рэкордным утрыманнем амінакіслот (да 6–8 %) з Чжэцзяна. Абодва чаі цэняцца за «амінакіслотную» сакавітасць, але Аньцзі — значна далікатнейшы, танчэйшы і эфемернейшы, тады як Ханьчжун — шчыльнейшы, структурнейшы і вынослівейшы ў пралівах.
Фэнган Сінь Сі Ча (凤冈锌硒茶, Fènggāng Xīn Xī Chá): Зялёны чай з Гуйчжоу, таксама ўзбагачаны цынкам і селенам. Абодва чаі апелююць да «функцыянальнай» складнік, але Фэнган вырабляецца ў розных формах (плоская, скручаная, грануляваная), тады як Ханьчжун Сянь Хао мае адзіную мікраплоскую «архідэйную» форму. Па смакавым профілі Ханьчжун — «паўночны»: больш шчыльны, з больш глыбокай каштанавай нотай.

У заключэнне:

Ханьчжун Сянь Хао — адзін з самых пераканаўчых аргументаў на карысць «паўночнага» зялёнага чаю. Там, дзе Цыньлін спыняе халодныя вятры, а Башань збірае воблакі, нараджаецца чай, якому працяглы перыяд вегетацыі падараваў канцэнтрацыю, а горнае паветра — чысціню. Яго мікраплоская «архідэйная» форма, густы серабрысты ворс, высокі каштанавы водар і паўнацелы смак з выразнай зваротнай слодыччу — усё гэта робіць Ханьчжун Сянь Хао чаем характару: не крыклівым, але пераканаўчым. Ён цудоўна падыдзе тым, хто шукае ў зялёным чаі не толькі свежасць, але і глыбіню — «субтрапічнае» цела з «паўночнай» душой.