home · article
Хун Лунчжу
Hóng lóngzhū · 红龙珠
Хун Лунчжу — чырвоны чай, у якім форма і зьмест зьліваюцца ў адно цэлае. Кожная туга скручаная «пярліна цмока» — гэта мініяцюрны канцэнтрат юньнаньскага сонца, горнага паветра і майстэрства чайнага рамесьніка.
Хун Лунчжу — чырвоны чай, у якім форма і зьмест зьліваюцца ў адно цэлае. Кожная туга скручаная «пярліна цмока» — гэта мініяцюрны канцэнтрат юньнаньскага сонца, горнага паветра і майстэрства чайнага рамесьніка. У кубку гарачай вады пярліна павольна раскрываецца, нібы кветка, аддаючы настою сваю салодкасьць, глыбіню і цяпло. Хун Лунчжу — гэта адначасова чай для мэдытатыўнага сузіраньня і для паўсядзённага задавальненьня: прыгожы, практычны, нязьменна прыемны.
1. Клясыфікацыя і Паходжаньне:
- Тып: Чырвоны чай (红茶, hóngchá), цалкам фэрмэнтаваны (у эўрапейскай клясыфікацыі — чорны).
- Катэгорыя: Чырвоны чай у форме «цмокавай пярліны» (龙珠, lóngzhū). Адносіцца да катэгорыі «фігурных» або «мастацкіх» чаёў, дзе форма скруткі зьяўляецца важнай характарыстыкай прадукту. Паводле мэтаду апрацоўкі — гунфу хунча (工夫红茶, gōngfū hóngchá) з дадатковым этапам ручнога фармаваньня ў шарыкі.
- Паходжаньне: Традыцыйна і найбольш якасна вырабляецца ў правінцыі Юньнань (云南, Yúnnán), Кітай — перш за ўсё ў раёнах Ліньцан (临沧, Líncāng), Сішуанбаньна (西双版纳, Xīshuāngbǎnnà), Пуэр (普洱, Pǔ’ěr), Дэхун (德宏, Déhóng). Менш распаўсюджаны, але сустраканы варыянт — вытворчасьць у правінцыі Фуцзянь (福建, Fújiàn), як правіла, з сыравіны ніжэйшага клясу.
- Геаграфічныя каардынаты: Юньнань — паміж 21°09′ і 29°15′ паўн. ш., 97°00′ і 106°00′ усх. д. Асноўныя зоны вытворчасьці — 22°–25° паўн. ш., на вышынях 1000–2100 м.
2. Гісторыя і Культурнае Значэньне:
- Гісторыя: Форма «лунчжу» (龙珠, «пярліна цмока») для чаю мае даўнюю перадгісторыю ў кітайскай чайнай традыцыі. Скручваньне чаю ў шарападобную форму практыкавалася яшчэ ў часы дынастыі Сун (宋, 960–1279), калі прэсаваныя «чайныя шарыкі» (团茶, tuán chá) лічыліся найвышэйшым фарматам чаю. Аднак сучасная форма лунчжу як ручнога скочваньня ліста ў невялікія сфэры — зьява пераважна апошніх дзесяцігодзьдзяў, якая атрымала шырокае распаўсюджаньне спачатку ў сьвеце пуэру (普洱龙珠), а затым перайшла і ў чырвоны чай. Хун Лунчжу як асобная рынкавая катэгорыя сфармаваўся ў 2000–2010-х гадах, калі спажывецкі попыт на зручныя парцыённыя фарматы чаю (一泡一颗, «адна пярліна — адна порцыя») супаў з ростам папулярнасьці юньнаньскіх чырвоных чаёў на ўнутраным рынку Кітаю.
- Назва:
- «Хун» (红, hóng) — чырвоны. Паказвае на тып чаю паводле кітайскай шасьціколеравай клясыфікацыі.
- «Лунчжу» (龙珠, lóngzhū) — «пярліна цмока». Апісвае форму чаю: туга скатаныя шарыкі дыямэтрам 0,8–1,5 см, што нагадваюць пярліны. У кітайскай міталёгіі цмок (龙, lóng) — сымбаль магутнасьці, удачы, імпэратарскай улады і воднай стыхіі. Пярліна цмока — сакральны прадмет, крыніца магічнай сілы. Назва паэтычна падкрэсьлівае каштоўнасьць і прыгажосьць чаю.
- Культурнае значэньне: Хун Лунчжу шануецца як «чай-падарунак» (礼品茶, lǐpǐn chá): прыгожая форма, зручнасьць дазаваньня і эстэтыка заварваньня (павольнае раскрыцьцё пярліны ў вадзе) робяць яго ідэальным прэзэнтам і аздабленьнем чайнай цырымоніі. У паўсядзённай практыцы Хун Лунчжу папулярны як «чай для офісу» — не патрабуе шаляў і чахая, дастаткова адной пярліны на кубак.
3. Батанічнае Апісаньне і Сыравіна:
- Сорт / Культывар: Залежыць ад рэгіёну вытворчасьці:
- Юньнань: Пераважна буйналіставая разнавіднасьць Юньнань Да Е Чжун (云南大叶种, Yúnnán Dàyèzhǒng) — Camellia sinensis var. assamica. Той самы батанічны матэрыял, што выкарыстоўваецца для вытворчасьці пуэраў і клясычных Дзянь Хунаў. Для прэміяльнага Хун Лунчжу можа выкарыстоўвацца сыравіна са старых дрэваў (古树, gǔ shù) векам ад 100 гадоў і больш.
- Фуцзянь: Розныя мясцовыя культывары — Мэй Чжань (梅占, Méi Zhàn), Фу Юнь 6 хао (福云6号), радзей — Тэ Гуаньінь (铁观音, Tiě Guānyīn) або Цзінь Гуаньінь (金观音). Фуцзяньскі Хун Лунчжу, як правіла, лягчэйшы і менш насычаны, чым юньнаньскі.
- Збор: Асноўны сэзон — вясна (сакавік–красавік). Летні і асеньні збор таксама выкарыстоўваецца, але вясновы шануецца значна вышэй.
- Стандарт збору: Для высокаякаснага Хун Лунчжу — пупышка + 1–2 маладыя лісты. Для масавай вытворчасьці дапускаюцца больш сталыя лісты (2–4 лісты). Чым далікатнейшая сыравіна, тым меншы памер пярліны і тым вышэйшая яе каштоўнасьць.
- Патрабаваньні да сыравіны: Для элітнага Хун Лунчжу — сьвежыя, непашкоджаныя, аднастайныя парасткі з высокім утрыманьнем тыпсаў. Памер пярліны звычайна 5–8 г — гэта строга вызначае колькасьць неабходнага ліста.
4. Тэруар і Асаблівасьці Вырошчваньня:
- Правінцыя Юньнань: Горны рэгіён з унікальным спалучэньнем вышыні (1000–2100 м), урадлівых чырвоных і жоўтых глебаў, багатых ападкаў і высокай біяразнастайнасьці. Юньнаньскія чырвоныя чаі адрозьніваюцца ад большасьці іншых кітайскіх чырвоных чаёў насычанасьцю, «целам» і моцай — прамы вынік буйналіставай прыроды мясцовых культывараў.
- Правінцыя Фуцзянь: Субтрапічны мусонны клімат, гарысты рэльеф, высокая вільготнасьць. Фуцзяньскія чырвоныя чаі (闽红, mǐn hóng) звычайна больш далікатныя і кветкавыя.
- Вышыня росту: Юньнань — 1000–2100 м; Фуцзянь — 300–1200 м.
- Клімат: Юньнань — субтрапічны/трапічны горны з чаргаваньнем вільготнага і сухога сэзонаў, сярэднегадавая тэмпэратура 15–20 °C. Фуцзянь — субтрапічны мусонны, больш вільготны, сярэднегадавая тэмпэратура 17–21 °C.
- Асаблівасьці: Для вытворчасьці Хун Лунчжу крытычна важная якасьць зыходнай сыравіны: пярліна агаляе ўсе вартасьці і недахопы ліста, бо пры яе раскрыцьці ў кубку кожны элемэнт (пупышка, ліст, чаранок) бачны «як на далоні».
5. Тэхналёгія Вытворчасьці:
Тэхналёгія Хун Лунчжу ўключае ўсе этапы вытворчасьці клясычнага гунфу хунча, з дадаткам ключавога этапу — ручнога фармаваньня ў шарыкі.
- Збор (采摘, cǎi zhāi): Ручны збор сьвежых парасткаў (пупышка + 1–2 лісты) у адпаведнасьці са стандартам якасьці.
- Падвяльваньне (萎凋, wěi diāo): Сонечнае або ценевае падвяльваньне на працягу 12–18 гадзінаў. Вільготнасьць ліста зьніжаецца да 60–65 %. Для юньнаньскай буйналіставай сыравіны падвяльваньне можа быць больш працяглым.
- Скручваньне (揉捻, róu niǎn): Ліст скручваецца для пашкоджаньня клеткавых сьценак і запуску фэрмэнтацыі. На гэтым этапе чай яшчэ мае традыцыйную падоўжную форму.
- Фэрмэнтацыя (发酵, fā jiào): Поўная фэрмэнтацыя (акісьленьне) пры тэмпэратуры 22–28 °C і вільготнасьці ≥90 %. Працягласьць — 3–6 гадзінаў. Ліст набывае медна-чырвоны колер і характэрны саладкавы водар.
- Фармаваньне ў пярліны (手工搓珠, shǒugōng cuō zhū): Ключавы этап, які адрозьнівае Хун Лунчжу ад іншых чырвоных чаёў. Фэрмэнтаваны (або папярэдне падсушаны) ліст бярэцца порцыямі па 5–8 г і ўручную скочваецца ў шчыльныя шарыкі. Для гэтага майстар зьмяшчае порцыю ліста на далонь або на тканіну (白棉纱布) і колавымі рухамі фармуе тугі шарык. Працэс патрабуе досьведу, дакладнасьці ціску і пачуцьця матэрыялу: занадта слабое скочваньне — пярліна рассыплецца, занадта моцнае — пашкодзіць ліст. Кожная пярліна фармуецца індывідуальна, што робіць працэс надзвычай працаёмкім і выключае масавае машыннае вытворчасьць.
- Сушка (烘干, hōng gān / 晒干, shài gān): Фінальная сушка для фіксацыі формы і выдаленьня рэшткавай вільготнасьці. Ужываюцца два асноўныя мэтады: гарачае паветра (烘干, 80–110 °C) — для клясычнага чырвонага чаю; сонечная сушка (晒干) — для варыянту «шай хун лунчжу» (晒红龙珠), што валодае патэнцыялам да абмежаванага «старэньня».
- Сартаваньне (分级, fēn jí): Гатовыя пярліны сартуюцца паводле памеру, шчыльнасьці, аднастайнасьці і якасьці.
6. Органалептычныя Характарыстыкі:
- Зьнешні выгляд сухога ліста: Туга скатаныя шарыкі («пярліны») дыямэтрам 0,8–1,5 см, вагай 5–8 г кожная. Паверхня — ад цёмна-карычневай да чорнай, з магчымымі залацістымі або рудаватымі украпленьнямі (тыпсы). У якасных узораў пярліны аднастайныя паводле памеру, шчыльныя, без трэшчын і рыхлых участкаў. Паверхня можа быць зьлёгку алеістай і бліскучай.
- Водар сухога ліста: Насычаны, густы, салодкі. Дамінуюць ноты сухафруктаў (чарнасьліў, курага, разынкі), цёмнага мёду, соладу, какавы. Фонавыя ноты: спэцыі (цынамон, мускат), карамэль, печаны яблык. У юньнаньскіх узорах — характэрны «юньнаньскі» акцэнт: лёгкая «земляністасьць» і драўняная нота.
- Водар настою: Яркі, ахінальны, «цёплы». Сухафруктова-мядовы комплекс узмацняецца і ўзбагачаецца кветкавымі (ружа, архідэя), карамэльнымі і шакаляднымі нюансамі. З кожным пралівам водар эвалюцыянуе: ад салодкага і «густога» да лягчэйшага і фруктовага.
- Смак: Поўны, аксамітны, ахінальны, з выяўленай натуральнай салодкасьцю і мінімальнай даўкасьцю. Аснова — ноты сухафруктаў (чарнасьліў, курага, фігі), цёмнага мёду, соладу, малочнага шакаляду, карамэлі. Фонавыя адценьні — спэцыі, лёгкая цытрусавая кісьлінка, іншы раз — тонкая «дымнасьць». Паслясмак доўгі, салодкі, з фруктова-мядовым шлейфам і адчуваньнем мяккага цяпла. Тэкстура настою — алеіста-гладкая, «шаўковая», што зьяўляецца маркерам якаснага юньнаньскага чырвонага чаю з буйналіставай сыравіны.
- Колер настою: Ад бурштынава-чырвонага да глыбокага чырвона-карычневага, празрысты, чысты, з характэрным залатым абадком (金圈, jīn quān) ля краю кубку. Насычанасьць колеру залежыць ад сыравіны і ступені фэрмэнтацыі.
- Чайнае дно (завараны ліст): Пасьля поўнага раскрыцьця пярліны — цэлыя, мяккія, элястычныя лісты і пупышкі чырванавата-карычневага або меднага колеру. Добра бачная структура парастку: пупышка, першы і другі ліст. Аднастайнасьць і цэласнасьць лістоў — паказьнік якасьці ручной працы.
7. Хімічны Склад:
Хімічны профіль Хун Лунчжу вызначаецца перш за ўсё тыпам сыравіны і рэгіянальнымі асаблівасьцямі. Юньнаньскі Хун Лунчжу з буйналіставага Да Е Чжун мае тыпова «юньнаньскія» характарыстыкі:
- Поліфэнолы (茶多酚): 20–30 % у сухім рэчыве. Пасьля поўнай фэрмэнтацыі значная частка катэхінаў пераўтвараецца ў тэафлавіны (2–3 %, залацісты колер настою, «іскрысты» смак) і тэарубігіны (10–15 %, глыбіня колеру, цела настою).
- Амінакіслоты (氨基酸): 2–4 %, уключаючы L-тэанін. Забясьпечваюць салодкі паслясмак і мяккі заспакаяльны эфэкт.
- Алькалёіды: Кафэін (咖啡碱) — 3,5–5,0 %, тэабрамін, тэафілін. Юньнаньскі буйналіставы чай, як правіла, зьмяшчае некалькі больш кафэіну, чым дробналіставы.
- Эфірныя алеі: Ліналёол, гераніёл, β-іёнон, нэралідол, мэтылсаліцылят ды інш. Забясьпечваюць багаты салодка-фруктовы водар.
- Вітаміны: C (часткова руйнуецца пры фэрмэнтацыі), B₁, B₂, E, K, PP.
- Мінэралы: Калій, магній, марганец, жалеза, цынк, фтор.
- Вода-экстракцыйныя рэчывы (水浸出物): 38–45 %, што забясьпечвае насычанасьць і «цела» настою.
8. Карысныя Ўласьцівасьці:
- Танізавальны і сагравальны эфэкт: Умеранае ўтрыманьне кафэіну ў спалучэньні з тэафлавінамі забясьпечвае мяккую, працяглую бадзёрасьць. Чырвоны чай традыцыйна лічыцца «цёплым» (温性, wēn xìng) напоем, што паляпшае кровазварот.
- Антыаксыдантнае дзеяньне: Тэафлавіны і тэарубігіны — актыўныя антыаксыданты, якія спрыяюць ахове вузаў ад акісьляльнага стрэсу.
- Падтрымка страваваньня: Поліфэнолы чырвонага чаю стымулююць сакрэцыю стрававальных фэрмэнтаў, спрыяюць расшчапленьню тлустай ежы. Хун Лунчжу — выдатны «пасьляабедзенны» чай.
- Сардэчна-сасудзістая сыстэма: Рэгулярнае ўжываньне чырвонага чаю зьвязваюць з падтрымкай элястычнасьці сасудаў і нармалізацыяй халестэрынавага абмену.
- Умацаваньне імунітэту: Комплекс поліфэнолаў, вітамінаў і мінэралаў спрыяе павышэньню супраціўляльнасьці арганізму.
- Псыхаэмацыйная раўнавага: L-тэанін у спалучэньні з кафэінам стварае мяккі стан «цёплай сканцэнтраванасьці» — бадзёрасьць без нэрвовасьці, рэляксацыя без саньлівасьці.
- Эстэтычнае задавальненьне: Назіраньне за павольным раскрыцьцём пярліны ў вадзе — форма «чайнай мэдытацыі», якая спрыяе зьніжэньню стрэсу і аднаўленьню эмацыйнага балянсу.
9. Заварваньне:
- Тэмпэратура вады: 90–95 °C. Занадта гарачая вада пры першым праліве можа даць празьмерную даўкасьць; занадта халодная — не раскрые пярліну цалкам.
- Колькасьць чаю: 1 пярліна (5–8 г) на 150–200 мл вады. Гэта адна з галоўных выгодаў фармату: дакладнае дазаваньне без шаляў.
- Посуд: Фарфоравая гайвань (盖碗) — для кантролю праліву і водару. Шкляны імбрычак — для эстэтычнага задавальненьня ад працэсу раскрыцьця пярліны (рэкамэндуецца для першага знаёмства з чаем). Ісінскі імбрычак (宜兴紫砂壶) — для больш шчыльнага, насычанага настою. Таксама дапушчальнае простае заварваньне ў кубку — пярліна раскрыецца і аддасьць свой смак пры любым спосабе.
- Працэс:
- Прагрэць посуд кіпенем, зьліць.
- Зьмясьціць пярліну ў гайвань ці імбрычак.
- Прамыўка (洗茶, xǐ chá): заліць вадой (90 °C), настаяць 10–15 сэкундаў, зьліць. Гэты этап адначасова пачынае раскрыцьцё пярліны.
- Першы праліў: 20–30 сэкундаў. Пярліна яшчэ не раскрылася цалкам — настой мяккі, далікатны.
- Другі–трэці пралівы: 15–25 сэкундаў. Пік смаку — пярліна раскрываецца, аддаючы максымум водару і салодкасьці.
- Чацьвёрты–шосты пралівы: павялічваць час на 10–15 сэкундаў. Смак становіцца мякчэйшым, зьяўляюцца новыя нюансы.
- Чай вытрымлівае 5–8 праліваў, у залежнасьці ад якасьці сыравіны. Драўняна-старое сыравіна (古树) можа аддаваць да 10–12 праліваў.
Важны нюанс: Пры заварваньні ў шкляным імбрычку рэкамэндуецца назіраць за «танцам» пярліны: яна павольна набухае, разрыхляецца, а затым раскрываецца — гэта адзін з самых прыгожых візуальных эфэктаў у сьвеце чаю.
10. Захоўваньне:
- Умовы: Сухое, прахалоднае (15–25 °C), цёмнае месца, удалечыні ад пабочных пахаў.
- Тара: Гермэтычная ўпакоўка — фальгаваны пакет з зып-зашпількай, бляшаная банка, керамічная ёмістасьць. Многія вытворцы пакуюць кожную пярліну ў індывідуальны фальгаваны пакецік — гэта аптымальны фармат для захаваньня сьвежасьці.
- Тэрмін захоўваньня: Клясычны Хун Лунчжу (烘干, сушка гарачым паветрам) — аптымальна на працягу 1,5–2 гадоў. Шай хун лунчжу (晒红龙珠, сонечная сушка) — паводле сьцьвярджэньня некаторых вытворцаў, здольны да абмежаванага «старэньня» (越陈越香), набываючы больш круглявы, мяккі смак на працягу 3–5 гадоў. Тым ня менш большасьць экспэртаў рэкамэндуе ўжываць чырвоны чай сьвежым.
- Ворагі чаю: Вільгаць, сьвятло, пабочныя пахі, высокая тэмпэратура.
11. Кошт і Падробкі:
Хун Лунчжу — чай сярэдняга і высокага коштавага сэгмэнту. Кошт вызначаецца некалькімі чыньнікамі: рэгіён (юньнаньскі шануецца вышэй за фуцзяньскі), тып сыравіны (古树 > 台地), сэзон збору (вясна > лета/восень), якасьць ручной працы, рэпутацыя вытворцы. Ручное фармаваньне кожнай пярліны значна павялічвае сабекошт у параўнаньні з рассыпным чаем таго ж клясу.
- Як пазьбегнуць падробак:
- Купляць у спэцыялізаваных прадаўцоў, здольных даць інфармацыю аб паходжаньні сыравіны і вытворцы.
- Ацэньваць якасьць скруткі: пярліна павінна быць шчыльнай, без рыхлых участкаў, трэшчын і пылу. Няроўная, рассыпальная скрутка — прыкмета машыннай вытворчасьці або нізкага майстэрства.
- Правяраць водар сухога чаю: насычаны, салодкі, з нотамі сухафруктаў і мёду, без пабочных пахаў (прагоркласьць, затхласьць, «рыбны» пах).
- Ацэньваць настой: чысты, празрысты, чырвона-бурштынавы. Мутны настой, горкі або плоскі смак — прыкмета няякаснай сыравіны.
- Правяраць чайнае дно: пасьля раскрыцьця пярліны павінны быць бачныя цэлыя, акуратныя парасткі. Здробнены, «каша»-падобны ліст — прыкмета выкарыстаньня нізкаякаснай сыравіны або абрэзкаў.
- Падазрона нізкі кошт для ручнога Хун Лунчжу з юньнаньскай драўнянай сыравіны немагчымы: ручная праца, якасная сыравіна і малы аб’ём вытворчасьці аб’ектыўна дарагія.
12. Цікавыя Факты:
- Ручное фармаваньне адной пярліны займае ад 30 сэкундаў да 2 хвілінаў у залежнасьці ад памеру і шчыльнасьці. Вопытны майстар можа скатаць за дзень 300–500 пярлінаў — значна менш, чым пры мэханічнай вытворчасьці рассыпнога чаю, што тлумачыць цэнавую прэмію.
- Форма «лунчжу» ня толькі эстэтычная, але і функцыянальная: шчыльная скрутка запавольвае акісьленьне і выпарваньне эфірных алеяў, што дазваляе чаю даўжэй захоўваць водар і сьвежасьць пры захоўваньні ў параўнаньні з рассыпным лістом.
- У кітайскіх чайных крамах Хун Лунчжу нярэдка называюць «лянівым» чаем (懒人茶, lǎnrén chá) — іранічны камплімэнт яго зручнасьці: не патрэбныя шалі, не патрэбны чабань, дастаткова адной пярліны і кубку гарачай вады.
- Візуальны эфэкт раскрыцьця пярліны ў шкляным імбрычку настолькі ўражвае, што ў Кітаі існуе асобны жанр «чайных відэаролікаў» (茶视频, chá shìpín), прысьвечаны менавіта гэтаму працэсу — сотні тысячаў праглядаў на кітайскіх відэаплятформах.
- Хун Лунчжу з сыравіны старых дрэваў (古树红龙珠) — адзін з самых «падарункавых» чаёў у сучасным Кітаі: прыгожая ўпакоўка, парцыённая форма, эстэтыка заварваньня і салідны смак робяць яго ідэальным варыянтам для бізнэс-падарунку або знаёмства са сьветам юньнаньскага чаю.
13. Параўнаньне зь іншымі чырвонымі чаямі:
- Дзянь Хун Гунфу (滇红工夫, Diānhóng Gōngfū): Клясычны рассыпны юньнаньскі чырвоны чай. Паводле смакавага профілю блізкі да Хун Лунчжу (калі сыравіна ідэнтычная), але рассыпны фармат хутчэй аддае смак у першых пралівах і менш дэкаратыўны. Хун Лунчжу раскрываецца паступова і дае больш «роўную» смакавую крывую.
- Цзінь Цзюнь Мэй (金骏眉, Jīn Jùn Méi): Элітны чырвоны чай з павету Тунму (桐木), правінцыя Фуцзянь, вырабляецца выключна з пупышак. Водар — вытанчаны, мядова-кветкавы, з хваёвымі нотамі. У параўнаньні зь ім юньнаньскі Хун Лунчжу больш магутны, салодкі і «шакалядны», з выяўленым «целам».
- Чжэн Шань Сяо Чжун (正山小种, Zhèng Shān Xiǎo Zhǒng, Лапсанг Сушонг): Клясычны вэнджаны чырвоны чай з Фуцзяню. Хун Лунчжу пазбаўлены характэрнага «дымнага» водару (松烟香) — яго палітра будуецца вакол салодкасьці, фруктоў і шакаляду.
- Цы Мэнь Хун Ча (祁门红茶, Qímén Hóngchá, Кімун): Знакаміты чырвоны чай з Аньхуэй. Мае больш «кветкавы» і «вінаградны» профіль, з характэрным «кімунскім водарам» (祁门香). Хун Лунчжу прасьцейшы і «саладзейшы», але кампэнсуе гэта насычанасьцю і аксамітнай тэкстурай.
- Дзянь Хун Е Шэн (滇红野生, Diānhóng Yě Shēng): Калі абодва чаі юньнаньскія, адрозьненьне — у характары сыравіны і форме: Е Шэн — «дзікі», магутны, травяністы, з выяўленай даўкасьцю; Хун Лунчжу з плянтацыйнай сыравіны — больш «цывілізаваны», салодкі і мяккі. Пры выкарыстаньні дзікарослай сыравіны для лунчжу межы сьціраюцца.
На заканчэньне:
Хун Лунчжу — гэта чырвоны чай, у якім майстэрства рамесьніка ўвасобілася ў дасканалай форме. Кожная «пярліна цмока» — маленькі сусьвет, які сканцэнтраваў у сабе сонца юньнаньскіх гор, урадлівасьць чырвоных глебаў і цяпло чалавечых рук, што скаталі яе. У кубку яна раскрываецца нясьпешна, як добрая гісторыя — пачынаючыся зь яркай, салодкай «завязкі», праходзячы праз насычаную «кульмінацыю» сухафруктаў і шакаляду і завяршаючыся мяккім, мядовым «пасьляслоўем». Хун Лунчжу падыдзе і знаўцы, які шукае мэдытацыйны чайны рытуал, і практычнаму аматару, які шануе зручнасьць і прыгажосьць паўсядзённага чаяпіцьця. Гэта чай, які робіць добрым любы дзень — і любы дзень робіць для гэтага чаю нагодай.