home · article

Цзінь Цзюнь Мэй

Jīn jùn méi · 金骏眉

Цзінь Цзюнь Мэй — вяршыня сучаснай кітайскай чырвонай гарбаты, створаная ў 2005 годзе на аснове чатырохсотгадовай традыцыі Чжэн Шань Сяо Чжун. Гэтая гарбата, вырабленая выключна з найдалікатных пупышак дзікарослых чайных дрэў запаведнай зоны Тунму, за лічаныя гады перавярнула ўяўленне аб чырвонай гарбаце ў Кітаі і…

1. Класіфікацыя і Паходжанне:

Тып: Чырвоная гарбата (红茶, hóngchá), цалкам акісленая. Паводле еўрапейскай класіфікацыі — чорная гарбата. Ступень ферментацыі — 80–90%.
Катэгорыя: Элітная пупышкавая чырвоная гарбата. З 2013 года «Цзінь Цзюнь Мэй» прызнана агульнаўжывальным найменнем (通用名称, tōngyòng míngchēng) — нароўні з Тэ Гуаньінь, Білочунь і Да Хун Паа — рашэннем Пекінскага вышэйшага народнага суда.
Паходжанне: Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建省, Fújiàn Shěng), гарадская акруга Наньпін (南平市, Nánpíng Shì), горад на правах павета Уішань (武夷山市, Wǔyíshān Shì), вёска Тунму (桐木村, Tóngmù Cūn) у складзе Нацыянальнага прыроднага запаведніка Уішань (武夷山国家级自然保护区). Тунму — гістарычная радзіма ўсіх чырвоных гарбатаў свету: менавіта тут болей за 400 гадоў таму была створана Чжэн Шань Сяо Чжун (Лапсанг Сушонг).
Геаграфічныя каардынаты: прыблізна 27°44′ пн. ш., 117°38′ у. д.
Альтэрнатыўныя назвы: У серыі «Цзюнь Мэй» (骏眉) існуе тры грэйды: Цзінь Цзюнь Мэй (金骏眉, «Залатыя бровы») — толькі пупышкі; Інь Цзюнь Мэй (银骏眉, «Сярэбраныя бровы») — адна пупышка з адным лістом; Тун Цзюнь Мэй (铜骏眉, «Бронзавыя бровы») — адна пупышка з двума лістамі.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:

Гісторыя: Цзінь Цзюнь Мэй — адна з самых маладых знакамітых гарбатаў Кітая. Яе гісторыя пачынаецца ўлетку 2005 года, калі група пекінскіх аматараў гарбаты — Чжан Мэнцзян (张孟江), Янь Іфэн (阎翼峰) і Ма Баашань (马宝山) — прапанавала дырэктару кампаніі «Чжэншань Чае» (正山茶业) Цзян Юаньсюню (江元勋) вырабіць «найлепшую чырвоную гарбату, якая пераўзыходзіць вышэйшы гатунак Чжэн Шань Сяо Чжун». Цзян Юаньсюнь, спадкаемца Чжэн Шань Сяо Чжун у 24-м пакаленні, даручыў задачу групе чайных майстроў — Цзян Цзюньшэну (江骏生), Цзян Цзюньфа (江骏发), Лян Цзюньдэ (梁骏德), Вэнь Юншэну (温永胜) і іншым. Першую пробную партыю — каля паўцзіня (250 г) сухой гарбаты з 1,5 цзіня (750 г) свежых пупышак — Лян Цзюньдэ вырабіў 21–22 чэрвеня 2005 года. Вынік перасягнуў чаканні: гарбата мела нябачаны для хун ча мядова-фруктовы водар і шаўкавістую салодкасць. У 2006 годзе пад кіраўніцтвам чайных патрыярхаў Чжан Цяньфу (张天福) і Ло Шаоцзюнь (骆少君) тэхналогія была дапрацавана і стабілізавана. У 2008 годзе Цзінь Цзюнь Мэй афіцыйна паступіла на рынак і імгненна стала сенсацыяй, адрадзіўшы цікавасць да чырвонай гарбаты па ўсім Кітаі. З 2007 па 2013 год цягнулася «спрэчка аб таварным знаку»: у канчатковым выніку Пекінскі суд пастанавіў, што «Цзінь Цзюнь Мэй» — агульнаўжывальная назва, якая не падлягае рэгістрацыі як выключны гандлёвы знак.
Назва: Кожны іерогліф нясе сэнсавую нагрузку:
- «Цзінь» (金) — «золата». Паводле версіі Цзян Юаньсюня: паказвае на каштоўнасць сыравіны, залацісты колер тыпсаў і залаціста-бурштынавы адценне настою.
- «Цзюнь» (骏) — «высакародны скакун», «цудоўны». Версій некалькі: (1) імёны трох майстроў-стваральнікаў — Цзян Цзюньшэн, Цзян Цзюньфа, Лян Цзюньдэ — утрымліваюць гэты іерогліф; (2) сыравіну збіраюць, «аб’язджаючы стромкія горы» (崇山峻岭, chóngshān jùnlǐng); (3) пажаданне, каб гарбата «скочыла» на рынак падобна да цудоўнага каня.
- «Мэй» (眉) — «бровы». Апісвае характэрную форму сухіх пупышак — тонкую, злёгку выгнутую, якая нагадвае прыгожа акрэсленую брыво.
Культурнае значэнне: З’яўленне Цзінь Цзюнь Мэй радыкальна змяніла ландшафт рынку чырвонай гарбаты ў Кітаі. Да 2005 года пераважная большасць якасных кітайскіх хун ча ішла на экспарт; унутраны рынак быў арыентаваны на зялёныя гарбаты і улуны. Цзінь Цзюнь Мэй даказала, што чырвоная гарбата можа быць гэтулькі ж вытанчанай і шматграннай, і запусціла хвалю «адраджэння хун ча» (红茶复兴). Гарбата стала жаданым падарункам, прадметам калекцыянавання і сімвалам новага статусу кітайскай чырвонай гарбаты.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:

Гатунак / Культывар: Мясцовая дзікарослая або паўдзікарослая папуляцыя дробналістага чайнага куста, вядомая як Цыцзун (奇种, Qízhǒng) або Цайча (菜茶, Càichá) — Camellia sinensis var. sinensis. Гэта гетэрагенная (насенная) папуляцыя, што стагоддзямі расла ў высакагор’ях запаведніка Уішань. Кожны куст генетычна ўнікальны, што стварае непаўторны араматычны профіль. Дробналістыя формы адрозніваюцца павышаным утрыманнем амінакіслотаў і паніжаным — чайных поліфенолаў і кафеіну ў параўнанні з буйналістымі (var. assamica), што забяспечвае Цзінь Цзюнь Мэй яе фірмовую салодкасць і адсутнасць горычы.
Збор: Ранняя вясна — з пачатку красавіка (пасля Цынмін) да пачатку траўня (да Ліся). Аптымальны час — другая-трэцяя дэкада красавіка. Збор пазнейшых пупышак (чэрвень) дае прыкметна лягчэйшы і менш насычаны настой. Збор ажыццяўляецца выключна ўручную, у сухое надвор’е, у ранішнія гадзіны.
Стандарт збору: Толькі нераспушчаныя, шчыльныя, мясістыя пупышкі (单芽, dān yá), пакрытыя тонкім пушком. Гэта ключавое адрозненне Цзінь Цзюнь Мэй ад пераважнай большасці чырвоных гарбатаў. На 500 г гатовай гарбаты патрабуецца ад 60 000 да 80 000 свежых пупышак (паводле падлікаў Янь Іфэна — каля 48 000 на 1 цзінь сухой гарбаты).
Патрабаванні да сыравіны: Пупышкі павінны быць цэлымі, непашкоджанымі, аднолькавага памеру, без слядоў механічных траўмаў і пацямненняў. Мінімальная затрымка паміж зборам і пачаткам апрацоўкі.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:

Запаведнік Уішань: Нацыянальны прыродны запаведнік плошчай 565 км², размешчаны на стыку правінцый Фуцзянь і Цзянсі. Уключаны ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА (1999) як аб’ект змяшанага прыродна-культурнага значэння. Горы складзены пераважна з чырвонага пясчаніку і вулканічных парод; ландшафт — стромкія цясніны, вадаспады, рэкі і субтрапічныя лясы з выключнай біяразнастайнасцю.
Вёска Тунму: Гістарычнае сэрца чырвонага чаяводства, размешчана ў глыбіні запаведніка. Чайныя дрэвы растуць у паўдзікім і дзікім стане пад полагам лесу, на стромкіх горных схілах.
Вышыня росту: 1000–1800 м над узроўнем мора. Лепшыя партыі — з вышынь 1200–1500 м.
Клімат: Субтрапічны горны мусонны. Сярэднегадавая тэмпература ~11–18°C (у залежнасці ад вышыні). Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 2000–2300 мм. Адносная вільготнасць — 80–85%. Туманы назіраюцца болей за 100 дзён у год. Зімы мяккія, лета неспякотнае — максімальная тэмпература рэдка перавышае 33°C. Значны перапад дзённых і начных тэмператур спрыяе назапашванню амінакіслотаў і араматычных злучэнняў.
Глебы: Горныя чырвоныя і горна-жоўтыя глебы, кіслыя (pH 4,5–5,5), багатыя арганікай і мінераламі, з высокім утрыманнем жалеза і марганцу. Добра дрэнаваныя, з украпваннямі выветранага пясчаніку і жвіру. Кіслая рэакцыя глебы аптымальная для чайных раслінаў.

5. Тэхналогія Вытворчасці:

Тэхналогія Цзінь Цзюнь Мэй заснаваная на традыцыі Чжэн Шань Сяо Чжун, але з прынцыповымі інавацыямі: цалкам выключана вэнджанне на сасновых дровах, а ўсе этапы адаптаваны пад крохкасць пупышкавай сыравіны. Увесь працэс выконваецца ўручную і патрабуе найвышэйшай кваліфікацыі майстра.

Збор (采摘 — cǎizhāi): Ручны збор толькі нераспушчаных пупышак. Зборшчыкі працуюць на стромкіх горных схілах; за адзін дзень вопытны работнік можа сабраць не больш за некалькі соцень грамаў свежай сыравіны.
Прывяльванне (萎凋 — wěidiāo): Сабраныя пупышкі раскладваюць тонкім слоем на бамбукавых насцілах у добра ветраным памяшканні. Ключавая інавацыя — кантроль тэмпературы і вільготнасці (温湿调控, wēn shī tiáokòng): майстар чаргуе натуральнае і цёплае прывяльванне, дамагаючыся страты ~60–65% вільгаці. Працягласць — 8–14 гадзін у залежнасці ад надвор’я. Пупышкі становяцца мяккімі, эластычнымі, пачынаецца першаснае фарміраванне водару.
Скручванне (揉捻 — róuniǎn): Выключна ручное, вельмі далікатнае. Мэта — не столькі скруціць сухі ліст, колькі злёгку пашкодзіць клеткавыя сценкі для раўнамернага акіслення. Ціск мінімальны, рухі — мяккія кругавыя. Перакрутка недапушчальная: пашкоджаныя пупышкі дадуць грубы смак і цьмяны колер.
Ферментацыя / Акісленне (发酵 — fājiào): Скручаныя пупышкі змяшчаюць на насцілы ці ў бамбукавыя кашы і пакідаюць пры кантраляванай тэмпературы (~25–28°C) і вільготнасці (~90–95%) на 3–5 гадзін. Майстар вызначае ступень гатоўнасці па колеры (пераход ад зеленаватага да медна-чырвонага) і па водары (з’яўленне выразных мядова-фруктовых нот, характэрны «водар мёду» ўжо на стадыі ферментацыі — адметная рыса сапраўднага Тунму Цзінь Цзюнь Мэй).
Сушка / Вугальная прагрэўка (炭焙 — tànbèi): Традыцыйная сушка ў бамбукавых кашах над вуголлем з акацыі (槐炭, huái tàn). Паміж вуголлем і гарбатай пракладваецца ліст паперы Ляньсычжы (连四纸) з павета Яньшань (правінцыя Цзянсі). Сушка праходзіць у два этапы: Мааха (毛火, «папярэдні агонь») — пры ~110°C на працягу ~1,5 гадзіны з наступным ахалоджваннем; і Цзуха (足火, «дастатковы агонь») — пры ~130°C на працягу ~30 хвілін. Рэшткавая вільготнасць гатовай гарбаты — 3–4%. Вугальная прагрэўка фіксуе водар і надае гарбаце чысты, «празрысты» смак без дымнасці.
Сартаванне (分级 — fēnjí): Ручная фінальная адбракоўка — выдаленне зламаных пупышак, пабочных уключэнняў. Выраўноўванне партыі па памеры, форме і колеры.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі:

Знешні выгляд сухога ліста: Тонкія, шчыльныя, цэлыя пупышкі-тыпсы з выразнай «бровападобнай» формай (海马状, «у форме марскога канька» — аўтарскае апісанне Цзян Юаньсюня). Ключавая прыкмета сапраўднага Тунму Цзінь Цзюнь Мэй — трохколернасць кожнай асобнай пупышкі: залацісты (ад варсінак), жоўта-карычневы і чорны — усе тры адценні прысутнічаюць адначасова. Цалкам залатыя пупышкі — як правіла, прыкмета гарбаты з іншых рэгіёнаў, а не з Тунму.
Водар сухога ліста: Чысты, насычаны, салодкі, з ярка выяўленымі мядовымі нотамі, адценнямі лонгана (龙眼), лічы, спелага персіка, кветак (ружа, архідэя). Тонкія шакаладныя і соладавыя абертоны. Водар устойлівы, раскрываецца паступова. Прыкмета сапраўднасці — мёд адчуваецца ўжо ў сухім лісце.
Водар настою: Глыбокі, ахінальны. На першых пралівах — яркі фруктова-мядовы комплекс (лонган, лічы). На сярэдніх — кветкавыя тоны, цёплая карамель. На фінальных — чыстая салодкасць з лёгкай драўнянай нотай. Водар кубка (挂杯香, guà bēi xiāng) — устойлівы, доўгі, мядовы-кветкавы.
Смак: Неверагодна мяккі, гладкі, шаўкавісты. Поўная адсутнасць горычы і грубай даўкасці. Дамінанты — натуральная кветкава-мядоўная салодкасць, фруктовыя ноты (лонган, лічы, персік, курага), лёгкія соладавыя і шакаладныя адценні. Цела — сярэдняе па шчыльнасці, але вельмі акругленае, «алейнае». Выразнае «салодкае вяртанне» (回甘, huígān). Паслясмак — працяглы, чысты, мядовы-фруктовы, з адчуваннем прахалоды ў горле. Пры правільным заварванні салодкасць захоўваецца праз 12 і болей праліваў.
Колер настою: Яркі залаціста-бурштынавы, часам з аранжава-медным адценнем, чысты і празрысты. На сценках кубка пры астыванні можа з’яўляцца характэрнае «залатое кальцо» — прыкмета высокага ўтрымання тэафлавінаў.
Чайнае дно (завараны ліст): Цэлыя, пругкія, нераспушчаныя пупышкі, якія захавалі форму. Колер — роўны, медна-чырвоны з залацістым адлівам. Пупышкі эластычныя, аднастайныя па памеры. Адсутнасць зламаных або пацямнелых фрагментаў — прыкмета якасці.

7. Хімічны Састаў:

Цзінь Цзюнь Мэй адрозніваецца ад большасці чырвоных гарбатаў спрыяльнымі суадносінамі асноўных групаў рэчываў: павышаным утрыманнем амінакіслотаў і ўмераным — чайных поліфенолаў і кафеіну, што абумоўлена выкарыстаннем дробналіставага гатунку Цыцзун з высакагор’я.

Поліфенолы (茶多酚): 10–20% сухой вагі. У працэсе поўнай ферментацыі значная частка катэхінаў пераўтвараецца ў тэафлавіны (茶黄素, 0,4–2%) і тэарубігіны (茶红素, 5–11%) — менавіта яны фарміруюць залаціста-бурштынавы колер настою, «аксаміцістасць» смаку і здольнасць утвараць «залатое кальцо». Утрыманне тэабрунінаў (茶褐素) — 3–9%.
Амінакіслоты (氨基酸): 1,5–4% сухой вагі, болей за 20 відаў. Асаблівае значэнне мае L-тэанін (L-茶氨酸) — 1,5–2,2%, які забяспечвае выяўленую салодкасць і мяккасць смаку, а таксама рэлаксацыйны эфект. Высакагорнае паходжанне павышае суадносіны амінакіслотаў да поліфенолаў.
Алкалоіды: Кафеін (咖啡碱) — 3–5% сухой вагі (у кубку ~20–60 мг у залежнасці ад дазоўкі і часу экстракцыі). Таксама прысутнічаюць тэабрамін і тэафілін у малых колькасцях.
Вітаміны: C, B₁, B₂, B₃ (PP), E, K. Вітамін C часткова захоўваецца, нягледзячы на ферментацыю, дзякуючы далікатнаму рэжыму апрацоўкі.
Мінералы: Каля 30 элементаў. Асноўныя: калій (~50% ад агульнай мінеральнай фракцыі), фосфар (~15%), кальцый, магній, жалеза, марганец, фтор. Мікраэлементы: цынк, медзь, селен.
Эфірныя алеі і лятучыя араматычныя злучэнні (芳香油): ~0,02% — фарміруюць унікальны фруктова-мядовы-кветкавы профіль. Ліналол, гераніёл, фенілацэтальдэгід, метылсаліцылат і іншыя кампаненты.
Іншае: Растваральныя цукры — 2–4%, водарастваральны пекцін — 1–2%, арганічныя кіслоты — ~1%.

8. Карысныя Ўласцівасці:

Мяккая танізацыя і кагнітыўная падтрымка: Кафеін у спалучэнні з L-тэанінам забяспечвае роўны, устойлівы тонус без трывожнасці — так званы эфект «спакойнай бадзёрасці». Паляпшае канцэнтрацыю і кагнітыўную функцыю.
Антыаксідантнае дзеянне: Тэафлавіны і тэарубігіны валодаюць выяўленай здольнасцю нейтралізаваць вольныя радыкалы, абараняючы клеткі ад акісляльнага стрэсу.
Падтрымка сардэчна-сасудзістай сістэмы: Поліфенольныя злучэнні спрыяюць эластычнасці сасудаў, могуць уплываць на ўзровень халестэрыну ЛПНП і спрыяць нармалізацыі артэрыяльнага ціску. Тэафлавіны пашыраюць капіляры і паляпшаюць мікрацыркуляцыю.
Камфортнае страваванне: Чырвоная гарбата з поўнай ферментацыяй мякка ўздзейнічае на слізістую страўніка, стымулюе перыстальтыку і сакрэцыю стрававальных ферментаў. Традыцыйна рэкамендуецца пасля багатай трапезы.
Антыбактэрыйнае і супрацьзапаленчае дзеянне: Чайныя поліфенолы і дубільныя рэчывы перашкаджаюць росту патагенных бактэрый, падтрымліваюць здароўе ротавай поласці.
Супакойваючы і антыстрэсавы эфект: Высокае ўтрыманне L-тэаніну стымулюе генерацыю α-хваляў мозгу, спрыяючы стану рэлаксаванай сканцэнтраванасці.
Сагравальнае дзеянне: Цалкам ферментаваная чырвоная гарбата валодае «цёплай» прыродай паводле канонаў традыцыйнай кітайскай медыцыны, падыходзіць людзям з «халоднай» канстытуцыяй і для зімовага чаявання.

9. Заварванне:

Тэмпература вады: 90–100°C. Высакаякасны Тунму Цзінь Цзюнь Мэй «не баіцца» кіпеню — менавіта поўны нагрэў раскрывае глыбіню водару і салодкасць. Для далікатных партый або першага знаёмства дапушчальна пачаць з 85–90°C.
Колькасць гарбаты: 3–5 г на 100–120 мл (метад гунфу); 2–3 г на 200–250 мл (еўрапейскі метад).
Посуд: Ідэальна — фарфоравая гайвань (盖碗) аб’ёмам 100–120 мл: нейтральны матэрыял не паглынае водар і дазволіць дакладна кантраляваць час праліву. Шкляная гайвань або чайнік дазваляюць назіраць танец раскрытых пупышак. Ісінскі чайнік (宜兴紫砂壶) таксама дарэчны, але новы чайнік варта выдзеліць спецыяльна для гэтай гарбаты, каб пазбегнуць змяшання водараў. Абавязкова чахай (公道杯, «зліўнік»).
Працэс:
1. Прагрэў посуду: Апаласнуць гайвань, чахай і кубкі кіпенем.
2. Засыпка гарбаты: Змясціць 3–5 г пупышак у прагрэтую гайвань. Ацаніць водар сухога ліста ў цёплым посудзе.
3. Прамыўка (润茶 — rùn chá): Хуткі праліў 1–2 секунды — «абуджэнне» пупышак. Зліць ваду. Гэты этап для Цзінь Цзюнь Мэй не абавязковы — многія майстры рэкамендуюць яго прапусціць, каб не страціць насычанасць першага праліву.
4. Першы праліў: Заліць ваду акуратна па сценцы гайвані (не наўпрост на пупышкі), каб не пашкодзіць варсінкі. Час настойвання — 5–10 секунд.
5. Разліў: Цалкам зліць настой у чахай, затым з чахая — у кубкі. Не пакідаць ваду з гарбатай паміж пралівамі.
6. Паўторныя заварванні: 8–12 праліваў (пры некаторых партыях — да 15). Час павялічваць на 3–5 секунд з кожным наступным пралівам. На сярэдніх пралівах (4–7) гарбата часта раскрываецца найбольш поўна. На фінальных пралівах можна павялічыць час да 30–60 секунд.

10. Захоўванне:

Тара: Герметычная, непразрыстая ёмістасць — бляшаны слоік, фальгаваны пакет з зіп-замкам, керамічная чайная пасудзіна. Максімальнае абмежаванне кантакту з паветрам.
Умовы: Сухое, прахалоднае месца, далёка ад прамых сонечных прамянёў, крыніц цяпла і моцнага паху. Тэмпература 10–25°C. Вільготнасць — не вышэй за 60%.
Тэрмін захоўвання: Аптымальна ўжыць на працягу 12–18 месяцаў. Высакаякасныя партыі пры правільным захоўванні захоўваюць свае ўласцівасці да 2–3 гадоў, хоць свежая гарбата пажаданейшая.
Ворагі гарбаты: Святло, вільгаць, кісларод, высокая тэмпература, пабочныя пахі. Не захоўваць побач са спецыямі, кавай, парфумерыяй.
Заўвага: У адрозненне ад зялёных і жоўтых гарбатаў, захоўванне Цзінь Цзюнь Мэй у лядоўні не абавязковае і не рэкамендуецца без надзейнай герметычнай упакоўкі — чырвоная гарбата добра захоўваецца пры пакаёвых умовах.

11. Кошт і Падробкі:

Цзінь Цзюнь Мэй — адна з самых дарагіх чырвоных гарбатаў у свеце. Кошт сапраўднай Тунму Цзінь Цзюнь Мэй ад аўтарытэтных вытворцаў (正山堂, 骏德茶厂) можа дасягаць некалькіх тысяч юаняў за 500 г (ад 3 000 да 10 000+ юаняў). Фактары, якія вызначаюць высокі кошт:

Надзвычайная працаёмкасць збору: 60 000–80 000 пупышак на 500 г сухой гарбаты, кожная сабраная ўручную на стромкім горным схіле.
Абмежаваны арэал: Сапраўдная сыравіна — толькі з запаведнай зоны Тунму плошчай 565 км².
Ручная вытворчасць: Усе ключавыя этапы выконваюцца майстрам уручную.
Кароткі сезон збору: 2–3 тыдні ў год.
Высокі попыт: Цзінь Цзюнь Мэй — адна з самых запатрабаваных падарункавых і статусных гарбатаў Кітая.

Як пазбегнуць падробак:

Купляйце ў правераных прадаўцоў: Спецыялізаваныя чайныя крамы з дакументальна пацверджаным паходжаннем, ідэальна — наўпрост ад вытворцы з Тунму.
Ацэньвайце трохколернасць пупышак: Сапраўдны Тунму Цзінь Цзюнь Мэй — залаты, жоўта-карычневы і чорны на адной пупышцы. Цалкам залацістыя пупышкі — часта гарбата з іншых рэгіёнаў (Юньнань, Сычуань, Гуйчжоу), дзе выкарыстоўваюць буйналістыя гатункі.
Правярайце водар: У сухім выглядзе — чысты мёд, ніякай хімічнай рэзкасці, затхласці або дымнасці. Мядовы водар павінен захоўвацца ў кожным праліве.
Ацэньвайце настой: Залаціста-бурштынавы, празрысты, з «залатым кальцом» па краі кубка. Каламутны або цёмна-чырвоны настой — прыкмета падмены.
Сцеражыцеся анамальна нізкага кошту: Сапраўдны Тунму Цзінь Цзюнь Мэй не можа быць танным. Гарбата, прапанаваная за 200–500 юаняў/500 г, амаль напэўна выраблена з сыравіны іншых рэгіёнаў.

12. Цікавыя Факты:

Першая партыя — паўцзіня: Гістарычна першая пробная партыя Цзінь Цзюнь Мэй (чэрвень 2005) склала крыху менш за 250 грамаў сухой гарбаты. На наступны дзень майстры паспрабавалі паўтарыць поспех — і «сапсавалі» партыю: тэхналогія апрацоўкі чыста пупышкавай сыравіны апынулася надзвычай капрызнай. Толькі на трэці дзень удалося атрымаць стабільны вынік.
137 цзіняў на ўвесь 2006 год: У другі год існавання гарбаты ўвесь аб’ём вытворчасці Цзінь Цзюнь Мэй склаў ~68,5 кг. Пекінскі чаеторговец Сунь Ляньцюань (孙连泉) скупіў больш за палову — 40+ кг — і развёз па Пекіне, пазнаёміўшы сталічную эліту з навінкай. Менавіта гэта стала каталізатарам «залатой ліхаманкі».
48 000 пупышак на цзінь: Паводле падлікаў Янь Іфэна, удзельніка стварэння першай партыі, у адным цзіне (500 г) сухога Цзінь Цзюнь Мэй змяшчаецца каля 48 000 чайных пупышак.
7 гадоў судоў за імя: Бітва за таварны знак «Цзінь Цзюнь Мэй» (2007–2013) уключыла дзесяткі чайных кампаній і падзяліла вытворцаў Тунму на тры лагеры. Фінальнае рашэнне — прызнанне агульнаўжывальнай назвай — паўтарыла лёс Тэ Гуаньінь і Да Хун Паа.
Рухавік «чырвонага адраджэння»: Да з’яўлення Цзінь Цзюнь Мэй многія чайныя сады Тунму пераводзіліся на вытворчасць улунаў з-за стагнацыі ўнутранага попыту на хун ча. Поспех Цзінь Цзюнь Мэй спыніў гэты працэс і стымуляваў з’яўленне дзесяткаў новых элітных чырвоных гарбатаў па ўсім Кітаі.

13. Параўнанне з іншымі чырвонымі гарбатамі:

Чжэн Шань Сяо Чжун (正山小种, Zhèng Shān Xiǎo Zhǒng): Прамы «продак» Цзінь Цзюнь Мэй. Вырабляецца са спелага ліста (адна пупышка з двумя-трыма лістамі), традыцыйна вэндзіцца на сасновых дровах (дымны Лапсанг Сушонг) або без вэнджання. Смак больш шчыльны, з выразнай карамельна-соладавай нотай і лёгкай даўкасцю. Цзінь Цзюнь Мэй — значна больш далікатная і салодкая.
Цы Мэнь Хун Ча (祁门红茶, Qímén Hóngchá): Знакамітая чырвоная гарбата з павета Цымэнь (Аньхой). Славіцца унікальным «цымэньскім водарам» (祁门香) — архідэя, мёд, сухафрукты. Адрозніваецца ад Цзінь Цзюнь Мэй больш цёмным, рубінавым колерам настою і крыху больш выяўленай даўкасцю. Вырабляецца з ліста, а не з пупышак.
Дзянь Хун Цзінь Я (滇红金芽, Diānhóng Jīn Yá): Юньнаньская чырвоная гарбата з залатых пупышак буйналіставага культывара (var. assamica). Візуальна падобная на Цзінь Цзюнь Мэй (залацістыя пупышкі), але адрозніваецца значна: больш шчыльная, насычаная, з карамельна-шакаладна-рэзкім профілем, прыкметнай «цялеснасцю». Цзінь Цзюнь Мэй па кантрасце — таннейшая, паветранейшая, з фруктова-мядовым элегантам.
Інь Цзюнь Мэй (银骏眉, Yín Jùn Méi): «Малодшы брат» з той жа серыі — адна пупышка з адным лістом. Больш даступны па цане, крыху менш вытанчаны ў водары, з некалькі больш выяўленай структурай і лёгкай даўкасцю. Выдатная альтэрнатыва для штодзённага чаявання.

На заканчэнне:

Цзінь Цзюнь Мэй — мабыць, самы яркі прыклад таго, як векавая чайная традыцыя, памножаная на смеласць інаватара, здольная стварыць цалкам новую чайную з’яву. Нарадзіўшыся на стыку чатырохсотгадовай гісторыі Лапсанг Сушонга і эксперыментатарскага духу майстроў Тунму, гэтая гарбата не проста заняла нішу «найдаражэйшай чырвонай гарбаты» — яна змяніла самую парадыгму: даказала, што хун ча можа быць гэтак жа складанай, глыбокай і шматмернай, як лепшыя улуны і зялёныя гарбаты.

Кожная завараная порцыя Цзінь Цзюнь Мэй — гэта медытацыя ў кубку: шаўкавістая мядоўная салодкасць першых праліваў, паступова раскрываны кветкава-фруктовы букет, чысты і бясконца доўгі паслясмак, за якім хочацца вяртацца зноў і зноў. Гэта гарбата для няспешнага, усвядомленага чаявання — і для тых, хто гатовы ў адным кубку пабачыць цэлы свет.