Ланьлін Маа Цзянь

Ланьлін Маа Цзянь (兰岭毛尖, Lánlǐng máo jiān), таксама вядомы як «Ланьлін Люй Чжы Цзянь» (兰岭绿之剑, Lánlǐng Lǜ zhī Jiàn, «Зялёны меч Ланьліна»), — плоскі зялёны чай з павета Сян’інь (湘阴县) правінцыі Хунань, размешчанага на паўднёвым беразе возера Дунтынху (洞庭湖) — другога па велічыні прэснаводнага возера Кітая. Чай створаны ў 1993 годзе сумеснымі намаганнямі кампаніі «Хунань Ланьлін Чае» (湖南省兰岭茶叶有限公司) і прафесараў Хунаньскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта Чжу Сяньміна (朱先明) і Шан Бэньцына (尚本清). Назва «Зялёны меч» апісвае форму чаінкі: простую, плоскую, з завостранымі канцамі — «кожная чаінка падобная да мяча» (根根似剑, gēn gēn sì jiàn). У 1994 годзе чай атрымаў залаты медаль Пятай Азіяцка-Ціхаакіянскай міжнароднай гандлёвай выставы; у 1995 годзе стаў адзіным чаем, пададзеным на прыёме ў гонар Генеральнага сакратара Цзян Цзэміня (江泽民) падчас яго візіту ў Хунань. У 2005 годзе — уключэнне ў спіс «дзесяці знакамітых чаёў Хунані» (湖南十大名茶) побач з Цзюньшань Іньчжэнь і Гаацяа Іньфэн. Чай неаднаразова падаваўся як дзяржаўны падарунак замежным дэлегацыям (国礼赠外宾).

1. Класіфікацыя і Паходжанне:

• Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá), неферментаваны. Адносіцца да плоскіх зялёных чаёў (扁形绿茶, biǎnxíng lǜchá) з «мечападобнай» формай ліста (扁直如剑). Тэхналогія — абсмажванне ў катле + фармаванне ў «меч» + пад’ём ворсу + фінальная сушка.

• Катэгорыя: Адзін з «дзесяці знакамітых чаёў Хунані» (湖南十大名茶, 2005). Прадукт геаграфічнага ўказання КНР (国家地理标志产品). Нематэрыяльная культурная спадчына Хунані (湖南省非物质文化遗产, 2017 — тэхналогія «压扁成剑»). Залаты медаль Пятай Азіяцка-Ціхаакіянскай міжнароднай гандлёвай выставы (第五届亚太国际贸易博览会金奖, 1994). «Дзясятка лепшых якасных сельскагаспадарчых прадуктаў Хунані» (湖南十大名优农产品, 2000). Чай неаднаразова выкарыстоўваўся як дзяржаўны падарунак (国礼).

• Паходжанне: Кітай, правінцыя Хунань (湖南省, Húnán Shěng), горад Юэян (岳阳市, Yuèyáng Shì), павет Сян’інь (湘阴县, Xiāngyīn Xiàn). Асноўны раён вытворчасці — пасёлак Ланьлін (兰岭镇) і воласць Лютан (六塘乡). Павет размешчаны на паўднёвым беразе Дунтынху, у пераходнай зоне паміж сярэднім і паўночным субтропікам.

• Геаграфічныя каардынаты: 28°30′–29°03′ пн.ш., 112°30′–113°01′ у.д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:

• Гісторыя:

  Стварэнне (1993). Ланьлін Маа Цзянь — адзін з нямногіх знакамітых кітайскіх чаёў, чыё аўтарства дакументальна пацверджана. Чай распрацаваны кампаніяй «Хунань Ланьлін Чае» сумесна з прафесарамі Хунаньскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта (湖南农业大学) Чжу Сяньмінам (朱先明) і Шан Бэньцынам (尚本清). Навукоўцы распрацавалі і тэхналогію, і рэцэптуру: падбор культывараў, параметры фіксацыі, тэмпературны рэжым фармавання. Назва «Ланьлін Маа Цзянь» аб’ядноўвае тапонім «Ланьлін» (兰岭, «Архідэйны хрыбет» — назва пасёлка) і класічны чайны тэрмін «Маа Цзянь» (毛尖, «Варсістае вастрыё»). Альтэрнатыўная камерцыйная назва — «Ланьлін Люй Чжы Цзянь» (兰岭绿之剑, «Зялёны меч Ланьліна») — падкрэслівае ўнікальную «мечападобную» форму чаінкі.

  Прызнанне (1994–2005). У 1994 годзе — золата на Пятай Азіяцка-Ціхаакіянскай міжнароднай гандлёвай выставе. У 1995 годзе — падача на афіцыйным прыёме ў гонар Генеральнага сакратара КПК Цзян Цзэміня (江泽民) падчас яго візіту ў Хунань. Чай быў адзіным, пададзеным ад правінцыяльнага камітэта КПК; Цзян Цзэмінь ацаніў яго словам «不错» («Няблага») — у кантэксце кітайскай палітычнай культуры гэта лічыцца найвышэйшай хвалой. У 2000 годзе — «Дзясятка лепшых сельгаспрадуктаў Хунані». У 2005 годзе — «Дзясятка знакамітых чаёў Хунані» — побач з легендарнымі Цзюньшань Іньчжэнь (君山银针) і Гаацяа Іньфэн (高桥银峰).

  Дзяржаўны падарунак і нематэрыяльная спадчына (2005–2017). Чай неаднаразова падаваўся замежным дэлегацыям як «国礼» (дзяржаўны падарунак) ад правінцыі Хунань. У 2017 годзе тэхналогія «压扁成剑» (yā biǎn chéng jiàn, «расплюшчванне ў меч») унесена ў рэестр нематэрыяльнай культурнай спадчыны Хунані.

• Назва:

  • «Ланьлін» (兰岭) — «Архідэйны хрыбет» — назва пасёлка ў павеце Сян’інь. «Лань» (兰, lán) — «архідэя», «лін» (岭, lǐng) — «хрыбет, узгорак». Тапонім адлюстроўвае характэрную для мясцовасці расліннасць.
  • «Маа Цзянь» (毛尖) — «Варсістае вастрыё» — класічны тэрмін для высокаякасных зялёных чаёў з багатым ворсам і завостранай формай ліста. Тэрмін узыходзіць да эпохі Мін і выкарыстоўваецца для дзясяткаў кітайскіх чаёў.
  • «Люй Чжы Цзянь» (绿之剑) — «Зялёны меч» — камерцыйнае апісанне формы чаінкі: плоская, простая, з завостранымі канцамі.

• Культурнае значэнне: Ланьлін Маа Цзянь — «візітная картка» чайнай індустрыі павета Сян’інь, які стаіць на беразе Дунтынху. Возера Дунтынху (洞庭湖) — адно з самых паэтычна насычаных месцаў Кітая: успетае Лі Бо, Ду Фу і Фань Чжун’янем, яно застаецца жывым сімвалам хунаньскай культуры. Менавіта на востраве Цзюньшань (君山) пасярод Дунтынху вырабляецца знакаміты жоўты чай Цзюньшань Іньчжэнь. Ланьлін Маа Цзянь — «зялёны адказ» Сян’іня свайму знакамітаму «жоўтаму суседу»: абодва ўвайшлі ў «Дзясятку знакамітых чаёў Хунані» ў 2005 годзе.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:

• Сорт / Культывар: Асноўныя культывары:

  • Фудын Дахаа (福鼎大毫, Fúdǐng Dàháo) — буйнаварсісты сорт, які забяспечвае багаты серабрысты ворс і «бляск» чаінкі. Паходзіць з павета Фудын, Фуцзянь.
  • Фуюн 6 (福云6号, Fúyún 6 hào) — ранняспелы клонавы сорт, які дазваляе пачаць збор на 7–10 дзён раней за стандартныя культывары.
  • Сянболюй (湘波绿, Xiāngbō Lǜ) — правінцыйны хунаньскі сорт з добрай адаптацыяй да мясцовага клімату.
  • Дадаткова: Сянфэй Ча (湘妃茶) і іншыя бясполыя клоны. Узрост дрэў — больш за 30 гадоў. Вага 100 парасткаў (адна пупышка + адзін ліст) — ~45 г. «Утрымліванасць далікатнасці» (持嫩性, chí nèn xìng) — на 7–10 дзён даўжэй за стандарт, што пашырае акно збору.

• Збор: Вясновы — асноўны і найбольш каштоўны. Стандарт «五不采» (wǔ bù cǎi, «пяць забарон»): не збіраць фіялетавыя пупышкі, пашкоджаныя лісты, хворыя парасткі, пупышкі з расой, пераспелае сыравіна.

• Грэйды па памеры пупышкі:

  • Цзяньцзянь (细剑, Xìjiàn, «Тонкі меч»): Адзінкавая пупышка даўжынёй ≤2,0 см. Поўнасцю ручная праца. Вышэйшы грэйд. Кошт — ад 800 юаняў за 500 г.
  • Чжунцзянь (中剑, Zhōngjiàn, «Сярэдні меч»): Пупышка 2,0–2,5 см. 400–600 юаняў.
  • Цуцзянь (粗剑, Cūjiàn, «Тоўсты меч»): Пупышка ≥2,5 см. 300–500 юаняў. Цела шчыльнейшае, смак больш устойлівы пры заварванні.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:

• Клімат: Пераходная зона паміж сярэднім і паўночным субтропікам. Сярэднегадавая тэмпература — 17 °C. Ападкі — 1392 мм/год. Колькасць дзён з туманам — больш за 180 у годзе. Рассеянае святло стымулюе назапашванне амінакіслот (≥3,32% у вясновым чаі) і падаўляе залішняе ўтварэнне катэхінаў, зніжаючы горыч.

• Вышыня: 200–300 м — халмістая мясцовасць пасёлка Ланьлін і воласці Лютан. Невысокая па мерках «знакамітых чаёў», але кампенсуецца мікракліматам Дунтынху: пастаянная вільготнасць, туманнасць і мяккі тэмпературны рэжым ствараюць умовы, аналагічныя больш высокім адзнакам.

• Глебы: Чырвоныя глебы на пурпурных сланцавых пародах (紫色板页岩红壤, zǐsè bǎnyèyán hóng rǎng, pH 5,0–6,5) — рэдкі для чайных раёнаў Хунані тып мацярынскай пароды. Багатыя фосфарам (P), цынкам (Zn) і селенам (Se). Лясны полаг — 72–87,6%. Утрыманне адмоўных іонаў — у 50 разоў вышэй за гарадскія значэнні. Тэрыторыя сертыфікавана як «中国天然氧吧» (Zhōngguó tiānrán yǎngbā, «Кітайскі прыродны кіслародны бар»).

• Гідралогія: Прытокі ракі Мілоцзян (汨罗江, Mìluó Jiāng) арашаюць чайныя сады. Блізкасць Дунтынху стварае пастаянную вільготнасць і «малочную» туманнасць — ідэальныя ўмовы для павольнага росту і назапашвання амінакіслот. Рака Мілоцзян знакамітая ў гісторыі: менавіта ў яе водах патануў вялікі паэт Цюй Юань (屈原), што звязвае рэгіён з найглыбейшымі пластамі кітайскай культуры.

5. Тэхналогія Вытворчасці:

Аўтарская тэхналогія з ключавым этапам — «压扁成剑» (yā biǎn chéng jiàn, «расплюшчванне ў меч») — нематэрыяльная спадчына Хунані (2017).

• Раскладка (摊放, tānfàng): 4–6 гадзін у прахалодным цяністым памяшканні. Ліст губляе 15–20% вільгаці, пачынаецца фармаванне араматычных папярэднікаў.
• «Забіццё зеляніны» (杀青, shāqīng): Плоскі кацёл (平口锅, píngkǒu guō), тэмпература — 150 °C. Мяккая фіксацыя: тэмпература ніжэйшая, чым у стандартных зялёных чаёў, каб не пашкодзіць будучую «мечападобную» форму і захаваць максімум амінакіслот.
• Ветравая ачыстка (清风, qīngfēng): Падкіданне для выдалення фрагментаў і пылу (扬簸去杂, yáng bò qù zá). Гэты этап рэдка вылучаецца ў асобную аперацыю — яго наяўнасць сведчыць аб руплівасці працэсу.
• Скручванне (揉捻, róuniǎn): Ручное аднаразовае лёгкае скручванне (单把轻揉, dān bǎ qīng róu) — мінімальны ціск, каб толькі злёгку парушыць клетачную структуру, не ламаючы форму.
• Фармаванне (理条, lǐtiáo): 70 °C. «搓条定型» (cuōtiáo dìngxíng) — ручная формоўка «мечападобнай» паласы: майстар далоньмі расплюшчвае і выцягвае кожны парастак у просты плоскі «клінок» з завостранымі канцамі. Гэта цэнтральны этап, які вызначае ўнікальны выгляд чаю.
• «Пад’ём ворсу» (提毫, tíháo): 45–50 °C. Лёгкае расціранне ў далонях (掌心轻揉显毫, zhǎngxīn qīng róu xiǎn háo): серабрысты ворс «падымаецца» на паверхню, ствараючы характэрны «серабрысты бляск» на плоскім зялёным «лязе» мяча.
• Сушка (烘焙, hōngbèi): 60 °C да зместу вільгаці ≤5%. Нізкая тэмпература — для фіксацыі ворсу і прадухілення пацямнення «клінка».

6. Органалептычныя Характарыстыкі:

• Знешні выгляд сухога ліста: Плоскія, простыя «мячы» (条索扁直如剑), ізумрудна-зялёныя (翠绿) з багатым серабрыстым ворсам (显毫). Кожная чаінка — «як маленькі меч» (根根似剑): 1,5–2,5 см даўжынёй, з выразна выяўленым вастрыём з абодвух бакоў.
• Водар сухога ліста: Чысты, высокі, з зялёнай свежасцю. У вышэйшых грэйдаў — тонкі каштанавы падтон (栗香).
• Водар настою: Чысты (清香, qīngxiāng) — асноўная нота, высокі і ўстойлівы. У «Тонкага мяча» — выражаны каштанавы падтон (栗香, lìxiāng), цёплы і ахінаючы. Водар не «крычыць», а «раскрываецца» паступова, ад кубка да кубка.
• Смак: Мяккі і збалансаваны (醇爽, «мякка-свежы»). Вяртанне прысмакі — устойлівае і працяглае (回甘持久). Свежасць амінакіслот (鲜味) — пярэдні план смаку. Даўкасць мінімальная. Цела — сярэдняе, «празрыстае»: чай не цяжкі, але і не вадзяністы.
• Колер настою: Далікатна-зялёны, яркі і празрысты (嫩绿明亮). Лёгкі «неонавы» водбліск — прыкмета высокага зместу хларафілу.
• Чайнае дно (завараны ліст): Далікатна-зялёнае, аднастайнае, «жывое» (嫩绿匀齐鲜活). Плоскія «мячы» раскрываюцца, але захоўваюць форму — добры індыкатар якасці апрацоўкі.

7. Хімічны Склад:

• Поліфенолы: ≥30%. Катэхіны — на 30% вышэй за сярэдні паказчык звычайнага зялёнага чаю. EGCG — асноўны катэхін, які забяспечвае антыаксідантную актыўнасць.
• Амінакіслоты: ≥3,32% — вышэй за стандартны ўзровень (~2%). L-тэанін — дамінуючая амінакіслата, адказная за свежы, «сакавіты» смак і мяккі расслабляльны эфект.
• Водаэкстрактыўныя рэчывы: ≥45% — высокая «насычанасць» настою, якая забяспечвае шчыльнае цела нават пры лёгкім заварванні.
• Фтор: 10–15 мг/100 г — павышанае ўтрыманне (сярэдняе для зялёнага чаю — 5–10 мг/100 г). Вынік спецыфічных глеб на пурпурных сланцах.
• Кафеін: Умеранае ўтрыманне, ~2,5–3,5%.
• Вітаміны: C (аскарбінавая кіслата — павышанае ўтрыманне за кошт раннявеснявога збору), група B (B₁, B₂).
• Мінералы: K (калій), Mg (магній), Zn (цынк), Se (селен), P (фосфар) — вынік унікальных пурпурна-сланцавых глеб.
• Хларафіл: Высокае ўтрыманне — аснова ізумруднага колеру настою.

8. Карысныя Ўласцівасці:

• Антыаксідантнае дзеянне: Поліфенолы ≥30% з павышаным утрыманнем катэхінаў (+30% да сярэдняга). Нейтралізацыя вольных радыкалаў, запаволенне акісляльнага стрэсу.
• Ахова зубной эмалі: Фтор 10–15 мг/100 г — адно з самых высокіх значэнняў сярод хунаньскіх зялёных чаёў. Умацоўвае мінеральную структуру эмалі і падаўляе рост бактэрый, якія выклікаюць карыес.
• Танізавальны эфект: Кафеін у спалучэнні з L-тэанінам забяспечвае мяккую, «ясную» бадзёрасць без трывожнасці — аптымальны стан для інтэлектуальнай працы.
• Падтрымка ліпіднага абмену: Катэхіны спрыяюць нармалізацыі ўзроўню халестэрыну і актывізацыі метабалізму тлушчаў.
• Падтрымка стрававання: Поліфенолы стымулююць выпрацоўку стрававальных ферментаў і перыстальтыку кішачніка.
• Умацаванне сасудаў: Вітамін C і катэхіны ўмацоўваюць сценкі капіляраў, паляпшаючы мікрацыркуляцыю.
• Кагнітыўная падтрымка: L-тэанін стымулюе генерацыю α-хваль галаўнога мозгу, паляпшаючы канцэнтрацыю, памяць і здольнасць да навучання.
• Мікраэлементная падтрымка: Цынк і селен з пурпурна-сланцавых глеб — важныя элементы для імунітэту і антыаксідантнай аховы.

9. Заварванне:

• Тэмпература вады: 80–85 °C. Плоская тонкая форма «меча» хутка аддае рэчывы — перагрэў прывядзе да горычы.
• Колькасць чаю: 3 г на 150 мл (суадносіны 1:50).
• Посуд: Шкляны стакан — рэкамендаваны спосаб. Два метады:
  • «Верхні заліў» (上投法, shàng tóu fǎ): Спачатку вада (да 7/10 аб’ёму), потым — чай. «Мячы» павольна апускаюцца скрозь ваду, ствараючы захапляльны візуальны эфект — «зялёны снегапад».
  • «Сярэдні заліў» (中投法, zhōng tóu fǎ): 1/3 вады → засыпаць чай → пахістаць стакан для «абуджэння водару» (摇香, yáo xiāng) → даліць да 7/10.
• Фарфоравы гайвань — альтэрнатыва для больш кантраляванага заварвання.
• Працэс:
  1. Прагрэць посуд кіпенем, зліць.
  2. Засыпаць чай выбраным метадам.
  3. Першая заварка — 20 секунд. Кожная наступная — +10 секунд.
  4. Вытрымлівае 3–4 заварванні.
• Парада: Залівайце ваду па сценцы стакана, каб не «збіць» серабрысты ворс струменем і не замуціць настой.

10. Захоўванне:

• Тара: Герметычная ўпакоўка — вакуумныя пакеты з алюмініевай фольгі або слоікі з падвойным вечкам.
• Тэмпература: Халадзільнік, 0–5 °C. Плоская форма «меча» павялічвае плошчу кантакту з паветрам, што паскарае акісленне — холад абавязковы.
• Тэрмін: Новы чай — «адпачынак» 7 дзён пасля вытворчасці. Пасля адкрыцця — ужыць на працягу 1 месяца.
• Ворагі чаю: Вільготнасць (>60%), пабочныя пахі, прамое сонечнае святло, высокая тэмпература. Не захоўваць побач з прадуктамі з рэзкім пахам.

11. Кошт і Падробкі:

• Коштавая катэгорыя:
  • Цзяньцзянь (细剑, «Тонкі меч»): ад 800 юаняў за 500 г (~7200 рас. руб.).
  • Чжунцзянь (中剑, «Сярэдні меч»): 400–600 юаняў за 500 г.
  • Цуцзянь (粗剑, «Тоўсты меч»): 300–500 юаняў за 500 г.
• Фактары кошту: Памер пупышкі (чым карацейшая — тым даражэйшая), ручны vs. машынны збор, дата збору (ранневясновы — прэміум), брэнд «Ланьлін Чае».
• Як пазбегнуць падробак:
  • Набывайце прадукцыю кампаніі «Ланьлін Чае» (兰岭茶叶) або з маркіроўкай геаграфічнага ўказання.
  • Сапраўдны «Зялёны меч» — плоскі, просты, з завостранымі канцамі і серабрыстым ворсам. Падробкі — скручаныя або няроўныя.
  • Настой — празрысты, далікатна-зялёны. Мутны або жаўтаваты — прыкмета падробкі або няправільнага захоўвання.
  • Смак — мяккі, з устойлівай прысмакам. Горкі або «пусты» смак — падробка.
  • Кошт ніжэй за 200 юаняў за 500 г для «细剑» — практычна немагчымы для сапраўднага прадукта.

12. Цікавыя Факты:

• «Няблага» ад Цзян Цзэміня. У 1995 годзе Ланьлін Маа Цзянь стаў адзіным чаем, пададзеным правінцыяльным камітэтам КПК Хунані на прыёме ў гонар Генеральнага сакратара Цзян Цзэміня. Яго ацэнка — «不错» — у кантэксце кітайскай палітычнай культуры з’яўляецца формай найвышэйшай хвалы: лідар такога рангу, як правіла, не раскідае кампліменты.

• Дзяржаўны падарунак. Чай неаднаразова падаваўся замежным дэлегацыям як «国礼» — дзяржаўны падарунак ад правінцыі Хунань. Статус «国礼茶» — адзін з вышэйшых нефармальных знакаў якасці ў кітайскай чайнай культуры.

• Зялёны сусед жоўтага. Павет Сян’інь размешчаны на паўднёвым беразе Дунтынху — таго самага возера, на востраве Цзюньшань (君山) якога вырабляецца знакаміты жоўты чай Цзюньшань Іньчжэнь. Ланьлін Маа Цзянь і Цзюньшань Іньчжэнь — «зялёны» і «жоўты» — разам увайшлі ў «Дзясятку знакамітых чаёў Хунані» ў 2005 годзе.

• Прафесарскі чай. Ланьлін Маа Цзянь — адзін з нямногіх кітайскіх чаёў, чыё аўтарства прама і дакументальна звязана з універсітэцкімі навукоўцамі: прафесары Чжу Сяньмін і Шан Бэньцын з Хунаньскага сельгасуніверсітэта распрацавалі і тэхналогію, і сартавы склад. Гэта прыклад навуковага падыходу да чаяводства, рэдкі для Кітая, дзе большасць чаёў абапіраюцца на шматвяковую сялянскую традыцыю.

• Пурпурныя сланцы. Глебы Ланьліна сфарміраваны на пурпурных сланцавых пародах (紫色板页岩) — рэдкі для чайных раёнаў Хунані тып, які ўзбагачае чай фосфарам, цынкам і селенам. Гэты тып глеб сустракаецца ў нямногіх чайных рэгіёнах свету і стварае ўнікальны мінеральны профіль.

• Рака Цюй Юаня. Прытокі Мілоцзяна (汨罗江) арашаюць чайныя сады Ланьліна. Менавіта ў водах Мілоцзяна ў 278 годзе да н.э. патануў вялікі паэт Цюй Юань (屈原), аўтар «Лісао» (离骚). У гонар гэтай падзеі ў Кітаі адзначаецца Свята драконьевых лодак (端午节). Чай, арашаемы водамі «ракі паэта», — паэтычная дэталь, якая не выслізгвае ад знаўцаў.

13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі:

• Цзюньшань Іньчжэнь (君山银针, Jūnshān Yínzhēn) — «Сярэбраная іголка з гары Цзюньшань», возера Дунтынху, Хунань. Фармальна — жоўты чай (黄茶), сусед па «Дзясятцы знакамітых чаёў Хунані». Форма — ігольчастая (не плоская), з багатым ворсам. Смак — больш «акруглы», арэхавы, з характэрнай «жоўтай» мяккасцю ад этапу мэньхуан (闷黄). Ланьлін — «вастрэйшы», святлейшы, з больш выражанай зялёнай нотай.

• Гаацяа Іньфэн (高桥银峰, Gāoqiáo Yínfēng) — «Сярэбраны пік Гаацяа», Чанша, Хунань. Трэці ўдзельнік хунаньскай «Дзясяткі». Спіральная форма (не плоская). Водар — кветкавы з каштанавай нотай. Смак — свежы, але менш «мечавідна-чысты», з больш акруглым целам.

• Сі Ху Лун Цзін (西湖龙井, Xīhú Lóngjǐng) — класічны плоскі зялёны чай з Ханчжоу. Падобная плоская форма, але Лун Цзін — шырэйшы, з характэрным «падсмажаным» каштанавым водарам (板栗香) і «бабовай» прысмакам. Ланьлін — вузейшы, «вастрэйшы», больш «мечападобны», з менш выражаным каштанам і больш чыстай свежасцю.

• Сіньян Маа Цзянь (信阳毛尖, Xìnyáng Máo Jiān) — знакаміты «Варсістае вастрыё з Сіньяна», Хэнань. Нягледзячы на агульную радавую назву «Маа Цзянь», форма зусім іншая: скручаная, не плоская. Смак — больш даўкі, з выражанай «зялёнай» гарчынкай. Ланьлін — мякчэйшы, «далікатнейшы», з больш выражанай прысмакам.

• Аньцзі Бай Ча (安吉白茶, Ānjí Bái Chá) — зялёны чай з Чжэцзяна з рэкордным утрыманнем амінакіслот (да 6%). Падобная «далікатная» смакавая палітра, але форма — спіральная, не плоская. Смак Аньцзі — яшчэ больш «умамісты», амаль булённы. Ланьлін — «сухі», з больш выражанай структурай.

У заключэнне:

Ланьлін Маа Цзянь — «Зялёны меч» з берагоў Дунтынху: чай, народжаны ў лабараторыі хунаньскага ўніверсітэта, пададзены Генеральнаму сакратару, падараваны замежным гасцям як дзяржаўны дар і ўключаны ў дзясятку лепшых побач з легендарным Цзюньшань Іньчжэнь. Плоскія «мячы» з серабрыстым ворсам, якія павольна апускаюцца скрозь ваду шклянкі, даюць у кубку чыстую свежасць, каштанавую цеплыню і доўгі прысмак — профіль, народжаны пурпурнымі сланцамі, туманамі Дунтынху і водамі Мілоцзяна. Чай для тых, хто шануе строгасць формы і мяккасць зместу — і каму «не ўсё роўна», з якой глебы расце іх ранішні кубак.