home · article

Мучжа Цегуаньінь

Mùzhà tiěguānyīn · 木柵鐵觀音

Мучжа Цегуаньінь — тайваньскі улун з глыбокай вуглевай прасмажкай, які вырабляецца ў аднайменным чайным раёне на поўдні Тайбэя. Гэты чай спалучае ў сабе генетычную спадчыну знакамітага фуцзяньскага культывару Цегуаньінь і ўнікальную тайваньскую тэхналогію шматразовага вуглавога абпалу, дзякуючы якой фармуецца непаўторны «гуаньіньюнь» (觀音韻, guānyīn yùn) — так званая «мелодыя Гуаньінь», шчыльны спелы водар з карамельна-арэхавымі абертонамі і доўгім вяртальным паслясмакам.

1. Класіфікацыя і Паходжанне:

Тып: Улун (паўферментаваны чай, ступень акіслення 40–50%). Адносіцца да катэгорыі цёмных (моцна прасмажаных) улунаў з выражаным вуглевым абпалам.
Катэгорыя: Тайваньскія улуны. Па стылістыцы — «нунсян» (濃香, nóngxiāng), шчыльна-араматычны профіль.
Паходжанне: Тайвань, горад Тайбэй (臺北市, Táiběi Shì), раён Вэньшань (文山區, Wénshān Qū), чайная зона Мучжа (木柵, Mùzhà). Ядро вытворчасці — пагоркі Чжаннаньшань (樟湖山, Zhānghú Shān), ён жа Чжынаньшань (指南山, Zhǐnán Shān), а таксама ваколіцы Маокун (貓空, Māokōng).
Геаграфічныя каардынаты: прыблізна 24°59′ пн. ш., 121°35′ у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:

Гісторыя: З’яўленне Цегуаньінь у Мучжа непарыўна звязана з імем чайнага майстра Чжан Наймяо (張迺妙, Zhāng Nǎimiào), ураджэнца Мучжа, чые продкі прыбылі з павета Аньсі (安溪, Ānxī) правінцыі Фуцзянь. У 1895 годзе, падчас паездкі на радзіму продкаў для пакланення магілам, Чжан Наймяо ўпершыню прывёз на Тайвань 12 саджанцаў чыстакроўнага культывару Цегуаньінь і высадзіў іх за сваім домам сярод скальных расколін. У наступным, 1896 годзе, ён здзейсніў другое падарожжа ў Аньсі і прывёз ужо каля тысячы саджанцаў. У 1919 годзе раённы кіраўнік Мучжа Чжан Дэмін (張德明, Zhāng Démíng), які адначасова ўзначальваў мясцовую чайную кампанію Вэньшань, накіраваў Чжан Наймяо разам з аднафамільцам Чжан Найцянем (張迺乾, Zhāng Nǎiqián) у Аньсі для маштабнай закупкі — яны прывезлі 3000 саджанцаў, якія былі высаджаны на пагорку насупраць школы Мучжа і затым размеркаваны паміж мясцовымі фермерамі. Так Мучжа стаў «другой радзімай» Цегуаньінь. У 1934–1935 гадах чайная кампанія Мучжа арганізавала серыю семінараў і конкурсаў па тэхналогіі перапрацоўкі Цегуаньінь, што замацавала за раёнам статус галоўнага цэнтра гэтага чаю на Тайвані. Пасля вяртання Тайваня Кітаю ў 1945 годзе майстры з Аньсі — Ван Тайю (王泰友) і Ван Дэ (王德) — прыўнеслі ў Мучжа тэхніку фармоўкі ў тканіне (布巾球形製法, bùjīn qiúxíng zhìfǎ), дзякуючы якой ліст набыў характэрную грануляваную (сферычную) форму, якая захоўваецца па сённяшні дзень. У 1950-х гадах Мучжа стаў першай турыстычнай чайнай зонай Тайбэя. З 2010-х гадоў чай абаронены рэгіянальным геаграфічным указаннем, а мясцовыя вытворцы працягваюць адстойваць традыцыйную тэхналогію глыбокай ферментацыі з вуглевай прасмажкай.
Назва: Мучжа (木柵) — гістарычная назва раёна, літаральна «драўляная агароджа». Цегуаньінь (鐵觀音, Tiěguānyīn) — «Жалезная Бодхісаттва Гуаньінь». Паводле легенды, чайны фермер Вэй Інь (魏蔭) з Аньсі ў 1725 годзе атрымаў у сне адкрыццё ад бодхісаттвы Гуаньінь, якая паказала яму на незвычайны чайны куст у цясніне. Расліна аказалася такой моцнай і цяжкай, «як жалеза», а чай — такім дасканалым, што яго назвалі ў гонар бажаства. Існуе таксама «версія Ван» (王說): чыноўнік Ван Шыжан (王仕讓) прапанаваў чай імператару Цяньлуну, які даў яму імя «Цегуаньінь» за яго цяжар і прыгажосць.
Культурнае значэнне: Мучжа Цегуаньінь — візітная картка чайнай культуры паўночнага Тайваня і адзін з нешматлікіх чаёў, якія вырабляюцца непасрэдна ў межах сталічнага горада. Штогадовы конкурс Мучжа Цегуаньінь (木柵鐵觀音比賽茶) з’яўляецца адным з найбольш прэстыжных чайных спаборніцтваў выспы: пераможца атрымлівае права на спецыяльную пячатку, а цана адзначаных партый узрастае ў разы. Раён Маокун, дзе размешчаны асноўныя плантацыі, злучаны з цэнтрам Тайбэя канатнай дарогай (з 2007 года) і стаў важнай турыстычнай славутасцю, якая спалучае дэгустацыю чаю, горныя сцежкі і панарамы мегаполіса. Акрамя таго, на тэрыторыі Маокуна дзейнічае Тайбэйскі цэнтр даследавання і прасоўвання чаю (臺北市茶葉產銷研究推廣中心).

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:

Сорт / Культывар: Асноўны і найбольш каштоўны культывар — чыстакроўны Цегуаньінь (純種鐵觀音, chúnzhǒng Tiěguānyīn), таксама званы «чырвоны расточак, крывы хвост персіка» (紅芽歪尾桃, hóngyá wāi wěi táo) за характэрныя прыкметы: маладыя парасткі пурпурна-чырвонага адцення, ліставая пласцінка хвалістая з няроўнай паверхняй, цэнтральная жылка злёгку зрушана ад восі. Расліна адносіцца да Camellia sinensis var. sinensis, куставага тыпу (灌木型). Адрозніваецца патрабавальнасцю да ўмоў — павольна расце, займае вялікую плошчу, дае нявысокі ўраджай, што абумоўлівае высокі сабекошт. Акрамя чыстакроўнага Цегуаньінь, у шырокім вытворчасці выкарыстоўваюцца іншыя культывары — Сыцзічунь (四季春, Sìjìchūn), Цзінь Сюань (金萱, Jīn Xuān, TTES №12) і іншыя; такі чай класіфікуецца як «Цегуаньінь у шырокім сэнсе» (廣義鐵觀音) і адрозніваецца больш лёгкім целам і даступнай цаной.
Збор: Вясновы (красавік — май) і асенні (кастрычнік — лістапад) зборы. Вясновы цэніцца за насычаны водар, асенні — за выражаны смак. Летні збор сустракаецца, але лічыцца менш якасным.
Стандарт збору: Спелы парастак з 2–3 раскрытымі лістамі (開面採, kāimiàn cǎi) — «збор пры раскрыцці». Лісты павінны быць цэлымі, без механічных пашкоджанняў.
Патрабаванні да сыравіны: Раўнамерна спелы, пругкі ліст без прыкмет хвароб і шкоднікаў; адсутнасць старонніх пахаў; аднароднасць партыі па ступені спеласці.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:

Рэгіён і рэльеф: Чайныя сады Мучжа размешчаны на пагорках паўднёва-ўсходняй ускраіны Тайбэйскай катлавіны, у вярхоўях басейна ракі Цзінмэйсі (景美溪). Рэльеф — ступеньчатыя тэрасаваныя схілы з крутымі ўхіламі і вузкімі цяснінамі, прарэзанымі ручаямі. Лясістасць тэрыторыі перавышае 80%, з перавагай камфорных дрэў (Cinnamomum camphora) і бамбукавых гаяў.
Вышыня вырошчвання: 150–350 м над узроўнем мора. Асноўная зона — 250–350 м (пагоркі Чжынаньшань і Маокун).
Клімат: Вільготны субтрапічны. Сярэднегадавая тэмпература каля 22°C, гадавая колькасць ападкаў — каля 2500 мм (асноўная частка — з чэрвеня па верасень, уключаючы тайфуны). Колькасць туманных дзён перавышае 150 у годзе. Значныя сутачныя перапады тэмператур і багацце ранішніх туманаў запавольваюць рост чайнага куста, спрыяючы назапашванню араматычных рэчываў і амінакіслот у лісце.
Глебы: Чырвона-жоўтыя падзолістыя глебы (紅黃色砲質壤土) з кіслай рэакцыяй (pH 5,0–6,0), з прымессю жвіру, якая забяспечвае добры дрэнаж. Высокае ўтрыманне жалеза і мінералаў у глебе надае чаю характэрную мінеральную складнік і павышае ўтрыманне танінаў у лісце.

5. Тэхналогія Вытворчасці:

Тэхналогія Мучжа Цегуаньінь адрозніваецца ад кантынентальнага аньсійскага стылю дзвюма ключавымі асаблівасцямі: глыбокая ступень акіслення (другасная ферментацыя да 40–50%) і шматразовы вуглевы абпал, дзякуючы якому вогненная нота пранікае ў саму тканку чайнага ліста. Поўны цыкл уключае наступныя этапы:

Збор / 採摘 — cǎizhāi: Ручны збор спелых парасткаў у ранішнія гадзіны пасля высыхання расы. Сабраную сыравіну неадкладна дастаўляюць у цэх.
Сонечнае падвяльванне / 日光萎凋 — rìguāng wěidiāo: Ліст раскладваецца на адкрытым паветры пад сонцам на 8–12 гадзін, губляючы частку вільгаці і актывуючы ферментатыўныя працэсы.
Страсенне / 浪菁 — làngqīng (搖青, yáoqīng): 4–5 цыклаў страсення ў бамбукавых сітах, якія чаргуюцца з перыядамі спакою. Механічнае ўздзеянне пашкоджвае клеткі па краі ліста, запускаючы акісленне поліфенолаў. Менавіта на гэтым этапе фармуецца «чырвоная аблямоўка» (紅邊, hóngbiān) — візітная картка традыцыйных улунаў.
Фіксацыя / 炒青 — chǎoqīng (殺青, shāqīng): Хуткі нагрэў пры тэмпературы каля 240°C у воку або барабане спыняе ферментатыўнае акісленне і фіксуе складзены араматычны профіль.
Скручванне / 揉捻 — róuniǎn: Першаснае скручванне разбурае клеткавую структуру і пачынае фармаваць ліст.
Фармоўка ў тканіне / 布包團揉 — bùbāo tuánróu: Ключавы этап, які вызначае знешні выгляд Мучжа Цегуаньінь. Ліст абгортваецца ў баваўняную тканіну і шматразова (20–30 паўтораў) скручваецца ўручную або з дапамогай механічнага прэса, перамяжоўваючы кожны цыкл прамежкавай падсушкай. Менавіта гэтая працэдура надае чаю характэрную шчыльную грануляваную (шарападобную) форму.
Першасная сушка / 初焙 — chūbèi: Падсушванне для стабілізацыі формы і зніжэння вільготнасці.
Паўторнае скручванне / 復揉 — fùróu: Дадатковая фармоўка для ўшчыльнення гранул.
Вуглевая прасмажка / 炭焙 — tànbèi (文火復乾): Шматразовы абпал на драўняным вуглі пры ўмеранай тэмпературы — ад 3 да 7 цыклаў, кожны па некалькі гадзін. Гэта самы працаёмкі і адказны этап: майстар кантралюе інтэнсіўнасць жару, дамагаючыся глыбокага пранікнення «вогненнай ноты» у чайны ліст, не дапускаючы пры гэтым перапалу. Канчатковая вільготнасць — не больш за 5%. Прасмажка фармуе характэрныя ноты спелых садавіны, карамелі і паленага цукру, а таксама забяспечвае стабільнасць чаю пры працяглым захоўванні.
Сартаванне / 揀梗 — jiǎngěng: Выдаленне чаранкоў, ломаных фрагментаў і нестандартных гранул.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі:

Знешні выгляд сухога ліста: Шчыльныя, цяжкія гранулы шарападобнай або паўсферычнай формы, якія нагадваюць зярняты; паверхня масляніста-бліскучая. Колер — цёмна-зялёны з выражаным карычневым або каштанавым адлівам, пры моцнай прасмажцы — амаль чорны. Гранулы настолькі шчыльныя, што пры падзенні на фарфоравую паверхню выдаюць характэрны звонкі гук.
Водар сухога ліста: Інтэнсіўны, ахінальны: дамінуюць ноты смажаных арэхаў (пекан, каштан), карамелізаванага цукру, печаных яблыкаў і чарнасліву; на заднім плане — цёмны шакалад, лёгкая дымнасць і тонкі намёк на архідэю, які праступае ў высокагатунковых партый.
Водар настоя: Складаны і шматслойны, развіваючыся ад праліву да праліву. Першыя заваркі раскрываюць карамельна-арэхавы спектр; сярэднія пралівы дадаюць мінеральнасць і мядовыя абертоны; у позніх заварках праяўляюцца кветкавыя ноты (архідэя, асмантус) і салодкасць сушаных садавіны. Менавіта гэтая эвалюцыя водару складае сутнасць «гуаньіньюнь».
Смак: Паўнацелы, густы, з выражанай масляністай тэкстурай. Дамінуюць ноты смажаных арэхаў, карамелі, какавы і спелых сухафруктаў (абрыкос, чарнасліў). Цёрпкасць умераная, хутка трансфармуецца ва ўстойлівую салодкасць вяртальнага паслясмаку (回甘, huígān), якая захоўваецца ў роце на працягу некалькіх хвілін. Адчуванне цяпла і ахінальнай мяккасці — «шуньхуа» (顺滑, shùnhuá, «слізготная гладкасць»). Смак захоўвае глыбіню на працягу 7–9 праліваў.
Колер настоя: Ад насычанага аранжава-бурштынавага да каньячна-чырвонага з масляністым бляскам на паверхні. Лёгкая прасмажка дае аранжава-залацісты тон, моцная — цёмны каштанавы з чырванаватымі водбліскамі.
Чайнае дно (завараны ліст): Лісты разгортваюцца павольна, яны шчыльныя, эластычныя, карычневата-зялёнага колеру з выразнай чырванавата-бурай аблямоўкай па краі — следам кантраляванага акіслення. Паверхня ліста хвалістая, што пацвярджае выкарыстанне чыстакроўнага культывару Цегуаньінь.

7. Хімічны Склад:

Поліфенолы: Агульнае ўтрыманне чайных поліфенолаў — 15–20% сухой масы (ніжэй, чым у зялёнага чаю, з-за глыбокага акіслення і тэрмічнай апрацоўкі). Катэхіны часткова акіслены да тэафлавінаў і тэарубігінаў, што тлумачыць мяккасць смаку пры захаванні антыаксідантнага патэнцыялу. Характэрна павышанае ўтрыманне танінаў (чайнага дубільнага рэчыва) за кошт асаблівасцей глебы і спелага ліста — менавіта яны фармуюць «глейкасць» і шчыльнасць цела настоя.
Амінакіслоты: L-тэанін (утрыманне 1,0–1,5% сухой масы) — асноўная амінакіслата, якая адказвае за мяккую салодкасць і расслабляльнае дзеянне. Сумарнае ўтрыманне амінакіслот некалькі ніжэй, чым у зялёных чаях, але дастаткова для фармавання выражанага «хуэйгань».
Алкалоіды: Кафеін — 2,5–3,5% сухой масы (утрыманне параўнальна высокае, на ўзроўні моцнаферментаваных улунаў); тэабромін і тэафілін — у следавых колькасцях. Прасмажка часткова звязвае кафеін з поліфеноламі, змякчаючы яго фізіялагічнае ўздзеянне.
Вітаміны: Вітаміны групы B (B₁, B₂, ніацын); вітамін K. Вітамін C у значнай меры руйнуецца пры шматразовай тэрмаапрацоўцы.
Мінералы: Калій, кальцый, магній, марганец, фтор, цынк, жалеза. Павышанае ўтрыманне жалеза і марганцу звязана з мінеральным складам мясцовых глеб.
Араматычныя злучэнні: У працэсе абпалу пры ўзаемадзеянні амінакіслот з цукрамі адбываецца рэакцыя Майяра, якая фармуе складаны комплекс араматычных малекул — піразінаў, піролаў і фуранонаў, адказных за характэрныя ноты карамелі, смажаных арэхаў і выпечкі. Акрамя таго, тэрпенавыя спірты (ліналаол, нерол, гераніол), унаследаваныя ад культывару Цегуаньінь, забяспечваюць кветкавы падтон высокагатунковых партый.

8. Карысныя Ўласцівасці:

Падтрымка стрававання: Глыбока ферментаваныя і прасмажаныя улуны стымулююць выпрацоўку стрававальных ферментаў, палягчаюць ператраўленне тлустай і цяжкай ежы, зніжаюць адчуванне ўздуцця. Традыцыйна рэкамендуецца як пасляабедзенны чай.
Антыаксідантнае дзеянне: Поліфенолы і іх акісленыя формы (тэафлавіны, тэарубігіны) нейтралізуюць свабодныя радыкалы, запавольваючы працэсы клеткавага акіслення.
Мяккі танізавальны эфект: Звязка кафеіну з L-тэанінам забяспечвае плаўны прыліў бадзёрасці без рэзкіх пікаў і спадаў, паляпшае канцэнтрацыю і кагнітыўныя функцыі.
Рэгуляцыя ліпіднага абмену: Поліфенольныя комплексы спрыяюць паскарэнню расшчаплення тлушчаў і могуць аказваць дапаможнае дзеянне пры кантролі ўзроўню халестэрыну і цукру ў крыві.
Сагравальнае дзеянне: Дзякуючы глыбокай прасмажцы чай валодае «цёплай» энергетыкай (па класіфікацыі традыцыйнай кітайскай медыцыны) — мякка сагравае, паляпшае цыркуляцыю, асабліва каштоўны ў халодную пару года.
Зніжэнне стрэсу: L-тэанін стымулюе выпрацоўку альфа-хваляў галаўнога мозга, спрыяючы расслабленню без седатыўнага эфекту.
Умацаванне зубоў: Высокае ўтрыманне фтору ў спалучэнні з антыбактэрыйным дзеяннем поліфенолаў дапамагае ўмацоўваць зубную эмаль і душаць карыесагенную мікрафлору.
Падтрымка сардэчна-сасудзістай сістэмы: Рэгулярнае ўмеранае ўжыванне можа спрыяць паляпшэнню эластычнасці сасудаў і нармалізацыі артэрыяльнага ціску.

9. Заварванне:

Тэмпература вады: 95–100°C. Высокая тэмпература неабходна для раскрыцця шчыльна скручаных і прасмажаных гранул. Для чаю з асабліва моцнай прасмажкай пераважны круты кіпень.
Колькасць чаю: 5–7 г на 100–150 мл вады (метад гунфу) або 3–4 г на 250 мл (еўрапейскі метад).
Посуд: Пераважная тоўстасценная кераміка: ісінскі чайнік (宜興紫砂壺) з чжуні (朱泥) або цзыша (紫砂), акруглай формы з высокім тулавам — такі посуд утрымлівае цяпло і дазваляе гранулам паўнавартасна раскрыцца. Фарфоравая гайвань (蓋碗) таксама падыходзіць. Рэкамендуецца вылучыць асобны чайнік спецыяльна пад прасмажаныя улуны — гліна ўбірае водары і з часам «напрацоўваецца», узбагачаючы кожнае наступнае заварванне.
Працэс:
1. Прагрэйце чайнік і кубкі кіпенем, зліце ваду.
2. Усыпце чай у прагрэты чайнік.
3. Заліце кіпенем і адразу ж зліце (прамыванне / 溫潤泡, wēnrùn pào) — 5 секунд. Гэта «абуджае» шчыльныя гранулы.
4. Першы праліў: заліце ваду, настойвайце 10–15 секунд, разліце.
5. Наступныя пралівы: павялічвайце час настойвання на 5–10 секунд з кожным разам.
6. Чай вытрымлівае 7–9 паўнавартасных праліваў, захоўваючы глыбіню і салодкасць. Лепшыя партыі даюць да 10–12 праліваў.

Важна: улівайце ваду па сценцы чайніка, не накіроўваючы струмень непасрэдна на гранулы, — гэта забяспечыць раўнамерную экстракцыю. Свеженабыты чай з моцнай прасмажкай рэкамендуецца вытрымаць у адкрытым выглядзе 10–15 дзён перад заварваннем для «уціхамірвання агню» (退火, tuìhuǒ).

10. Захоўванне:

Захоўваць у герметычнай, непразрыстай тары — керамічным кубку з шчыльным вечкам, фальгаваным пакеце або бляшанай банцы.
Месца захоўвання — сухое, прахалоднае, абароненае ад прамога святла і старонніх пахаў. Халадзільнік не патрабуецца і непажаданы — кандэнсат згубны для прасмажаных улунаў.
Ворагі чаю: вільгаць, цяпло, староннія пахі (спецыі, парфумерыя), прамое сонечнае святло.
Мучжа Цегуаньінь — адзін з нешматлікіх улунаў, якія выдатна паддаюцца вытрымцы. Пры правільным захоўванні чай з гадамі губляе празмерную «вогненнасць», смак становіцца мякчэйшым, глыбейшым і складанейшым, з’яўляюцца лекавыя і драўняныя ноты. Вытрыманыя партыі (陳年茶, chénnián chá) цэняцца асабліва — аналагічна вытрыманым пуэрам.
Перыядычнае паўторнае абпальванне (раз у 1–2 гады) дапамагае кантраляваць вільготнасць і падтрымліваць стабільнасць чаю пры працяглым захоўванні.

11. Цана і Падробкі:

Цэнавая катэгорыя: Сярэдні і высокі цэнавы сегмент тайваньскіх улунаў. Якасны Мучжа Цегуаньінь каштуе ад 14 да 25 долараў ЗША за 100 г на міжнародным рынку; «Чжэн Цун» (正欉, з чыстакроўнага культывару) значна даражэй — ад 50 долараў і вышэй. Конкурсныя партыі-пераможцы могуць каштаваць у разы больш. Фактары кошту: чысціня культывару (正欉 супраць 廣義), сезон збору, колькасць цыклаў вуглевай прасмажки, тэрмін вытрымкі, рэпутацыя майстра і месца на конкурсе.
Як пазбегнуць падробак:
- Купляйце ў спецыялізаваных пастаўшчыкоў тайваньскіх улунаў з празрыстым ланцужком паходжання. Наяўнасць сертыфіката конкурсу або рэгіянальнага пазначэння — дадатковая гарантыя.
- Ацэньвайце знешні выгляд: сапраўдныя гранулы шчыльныя, цяжкія, аднародныя па памеры, з масляністым бляскам. Лёгкія, рыхлыя гранулы нераўнамернага колеру выклікаюць падазрэнне.
- Правярайце водар: сапраўдны Мучжа Цегуаньінь мае складаны, шматслойны водар без рэзкіх «хімічных» нот. Грубы дымны пах без карамельнай салодкасці можа сведчыць аб нізкаякаснай імітацыі.
- Ацэньвайце настой: смак павінен быць шчыльным, масляністым, з доўгім паслясмакам. Вадзяністы, плоскі або горкі настой выкрывае падробку — часцей за ўсё гэта танны улун з агрэсіўнай абсмажкай для імітацыі стылю.
- Звяртайце ўвагу на чайнае дно: у сапраўднага Цегуаньінь лісты пругкія, з хвалістай паверхняй і чырвонай аблямоўкай; у падробак з іншых культывараў — гладкія, тонкія, без характэрнай тэкстуры.

12. Цікавыя Факты:

Мучжа Цегуаньінь — адзін з нешматлікіх чаёў на планеце, якія вырабляюцца ў межах сталічнага горада з насельніцтвам больш за 2,5 мільёна чалавек. Плантацыі размешчаны ўсяго за 30 хвілін язды ад цэнтра Тайбэя.
Традыцыйная фармоўка ў тканіне (布包團揉) мяркуе да 20–30 цыклаў абгортвання, скручвання і падсушвання — працэс можа займаць больш за суткі бесперапыннай працы. Менавіта таму майстроў, якія валодаюць поўным цыклам, становіцца ўсё менш.
Чжан Наймяо, які прывёз Цегуаньінь у Мучжа, яшчэ пры жыцці (у 1917 годзе) удастоіўся залатога ўзнагароды на чайным конкурсе перыяду японскага праўлення. У яго гонар у Мучжа дзейнічае мемарыяльная зала «Чжан Наймяо Чашы» (張迺妙茶師紀念館).
Чыстакроўны культывар Цегуаньінь славіцца «капрызным характарам»: ён жыве карацей за іншыя чайныя кусты, патрабуе спецыяльнай беднай глебы (урадлівая зямля яму не падыходзіць), а любая памылка ў апрацоўцы неадкладна пазбаўляе чай «гуаньіньюнь». Таму многія фермеры пераходзяць на больш ураджайныя культывары, а плошчы пад чыстым Цегуаньінь няўхільна скарачаюцца.
Вытрыманы Мучжа Цегуаньінь (陳年茶) з узростам набывае лекавыя ўласцівасці і цэніцца ў народнай медыцыне як сродак для гарманізацыі стрававання — аналагічна старым пуэрам.

13. Параўнанне з іншымі улунамі:

Аньсі Цегуаньінь (安溪鐵觀音, Ānxī Tiěguānyīn): Кантынентальны «прабацька». Сучасны аньсійскі стыль падзяліўся на лёгкі «цынсян» (清香) з мінімальным акісленнем і кветкавым профілем — і традыцыйны «нунсян» (濃香) з прасмажкай. Мучжа Цегуаньінь бліжэй да традыцыйнага стылю, але адрозніваецца яшчэ больш глыбокай ферментацыяй (да 50%) і шматразовым вуглевым абпалам, якія надаюць яму больш «цёплы», сухафруктова-карамельны характар.
Вэньшань Баачжун (文山包種, Wénshān Bāozhǒng): Другі знакаміты улун раёна Вэньшань, які вырабляецца літаральна па суседстве. Аднак стылістычна — поўная супрацьлегласць: лёгкае акісленне (15–20%), падоўжная скрутка, кветкава-мядовы профіль без прасмажки. Калі Баачжун — гэта акварэль, то Мучжа Цегуаньінь — алейны жывапіс.
Дунцін Улун (凍頂烏龍, Dòngdǐng Wūlóng): Класічны тайваньскі паўсферычны улун з павета Лугу (鹿谷). Сярэдняе акісленне і сярэдняя прасмажка даюць баланс кветкавых і арэхавых нот. У параўнанні з Мучжа Цегуаньінь — больш лёгкі, менш «вогненны» і без выражанай сартавой «гуаньіньюнь».
Уішаньскія яньча (武夷岩茶, Wǔyí Yánchá): Кантынентальныя скальныя улуны Фуцзяні (Да Хун Пао, Жоу Гуй і інш.) — бліжэйшы стылістычны аналаг па ступені прасмажки. Аднак яньча адрозніваюцца падоўжнай (палосавіднай) скруткай, іншым тыпам тэруару (скальныя ўцёсы) і іншым наборам культывараў. «Яньгу» (岩骨, «скальны касцяк») яньча — мінеральна-камяністы, тады як «гуаньіньюнь» Мучжа — карамельна-салодкі.

14. Разнавіднасці і грэйды Мучжа Цегуаньінь:

Па культывары:
- Чжэнцун Цегуаньінь (正欉鐵觀音): Чай з чыстакроўнага культывару Цегуаньінь. Настой канцэнтраваны, з выражаным сартавым водарам і «гуаньіньюнь». Арыенціровачная цана — ад 800 юаняў (каля 110 долараў) за цзінь (500 г) і вышэй.
- Гуан’і Цегуаньінь (廣義鐵觀音): Чай са змяшаных культывараў (Сыцзічунь, Цзінь Сюань і інш.), апрацаваны па тэхналогіі Цегуаньінь. Смак больш лёгкі, даступная цэнавая катэгорыя.
Па ступені прасмажки:
- Сярэдняя прасмажка (中焙火, zhōng bèihuǒ): Класічны стыль Мучжа. Баланс сартавога кветкавага водару і набытых у прасмажцы карамельна-арэхавых тонаў. Колер настоя — аранжава-бурштынавы.
- Моцная прасмажка (重焙火, zhòng bèihuǒ): Інтэнсіўны, «глыбінны» смак з нотамі цёмнага шакаладу, кавы і лёгкай дымнасцю. Кветкавыя ноты амаль раствараюцца ў вогненным спектры. Колер настоя — каньячна-чырвоны.
Па вытрымцы:
- Свежы чай (新茶, xīnchá): Бягучага года. Яркі «вогненны» водар, патрабуе 10–15 дзён адпачынку перад ужываннем.
- Вытрыманы чай (陳年茶, chénnián chá): Вытрымка ад некалькіх гадоў і больш. Вогненнасць сыходзіць, праяўляюцца лекавыя, драўняныя, мядовыя ноты. Чай становіцца мякчэй і глыбей.
Конкурсныя грэйды (арганалептычная і рынкавая класіфікацыя):
- Асаблівы грэйд (特級): Гранулы шчыльныя, цяжкія, масляніста-бліскучыя; водар спелых садавіны і карамелі ўстойлівы і глыбокі; смак густы з магутным «хуэйгань»; вуглевая прасмажка поўная.
- Першы грэйд (一級): Гранулы роўныя, водар чысты, настой аранжава-чырвоны, празрысты.

15. Магчымыя супрацьпаказанні:

Не рэкамендуецца ўжываць нашча — высокае ўтрыманне танінаў можа раздражняць слізістую страўніка.
Асобам з падвышанай адчувальнасцю да кафеіну варта абмяжоўваць ужыванне, асабліва ў другой палове дня.
Пры абвастрэнні захворванняў ЖКТ (гастрыт, язвавая хвароба) — ужываць з асцярожнасцю.
У перыяд цяжарнасці і кармлення грудзьмі рэкамендуецца абмежаваць колькасць з-за ўтрымання кафеіну.

У заключэнне:

Мучжа Цегуаньінь — чай, у якім перасякліся дзве вялікія чайныя традыцыі: фуцзяньская, якая дала свету культывар Цегуаньінь з яго непаўторным «гуаньіньюнь», і тайваньская, якая прыўнесла майстэрства вуглевага абпалу, які ператварае ліст у пасудзіну вадкага цяпла. Гэта чай для тых, хто шукае ў кубку не мімалётны водар, а глыбіню, вытрыманую часам і агнём: кожны праліў адкрывае новы пласт — ад смажаных арэхаў і карамелі да далёкіх кветкавых водгукаў, а паслясмак трымаецца так доўга, што наступны глыток здаецца толькі працягам папярэдняга. Здольны да шматгадовай вытрымкі, Мучжа Цегуаньінь узнагароджвае цярпенне: з гадамі яго вогненны нораў мякчэе, саступаючы месца драўнянаму высакароднасці і лекавай салодкасці, — робячы гэты чай не проста напоем, а сховішчам часу.