home · article
Тайвань Ці Юнь №23
Táichá 23 hào qíyùn · 臺茶23號祁韻
Тайвань Ці Юнь №23 — найноўшы дробналіставы чырвоны чай Тайваня, прамы нашчадак славутага кітайскага Цымэнь Хун Ча (祁門紅茶). Яго прыродны водар, які дзівосна нагадвае бергамот, фарміруецца выключна за кошт генетыкі культывару і тэруару — без ніякай араматызацыі.
Тайвань Ці Юнь №23 — найноўшы дробналіставы чырвоны чай Тайваня, прамы нашчадак славутага кітайскага Цымэнь Хун Ча (祁門紅茶). Яго прыродны водар, які дзівосна нагадвае бергамот, фарміруецца выключна за кошт генетыкі культывару і тэруару — без ніякай араматызацыі. Гэтая асаблівасць прынесла яму неафіцыйную мянушку «натуральны Эрл Грэй» і імкліва растучую папулярнасць сярод аматараў спешалці-чаю.
1. Класіфікацыя і Паходжанне:
- Тып: Чырвоны чай (紅茶, hóngchá). Поўнасцю ферментаваны (акіслены) чай. Паводле заходняй класіфікацыі — чорны чай (black tea).
- Катэгорыя: Тайваньскі селекцыйны чырвоны чай прэміум-класу, дробналіставы. Належыць да серыі культывараў «Тайча» (臺茶, Táichá), распрацаваных Тайваньскай станцыяй па даследаванні і распаўсюджванні чаю і напояў (茶及飲料作物改良場, Chá jí yǐnliào zuòwù gǎiliáng chǎng, TRES). Артадаксальны рассыпны чай.
- Паходжанне: Тайвань (臺灣, Táiwān), павет Наньтоу (南投縣, Nántóu Xiàn), пасёлак Мінцзянь (名間鄉, Míngjiān Xiāng). Культывар выведзены падраздзяленнем TRES — філіялам Юйчы (魚池分場, Yúchí fēnchǎng).
- Геаграфічныя каардынаты: прыблізна 23°50’ пн. ш., 120°41’ у. д. (раён Мінцзянь).
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:
-
Гісторыя: Генетычная лінія Ці Юнь узыходзіць да 1938 года (27-ы год праўлення Сёва), калі прафесар Ра Ямамота (山本亮, Yamamoto Ryō), які працаваў у Тайбэйскім імператарскім універсітэце (臺北帝國大學), прывёз з правінцыі Аньхуэй (安徽省) насенне чайных кустоў з адметнага чайнага раёна Цымэнь (祁門). Насенне было перададзена ў Выпрабавальнае аддзяленне чырвонага чаю Юйчы (魚池紅茶試驗支所) пры Цэнтральным даследчым інстытуце Генерал-губернатарства Тайваня — установа, якая пасля стала філіялам Юйчы сучаснай TRES. На працягу дзесяцігоддзяў пасадкавы матэрыял праходзіў адаптацыю і палявы адбор у мясцовых умовах. У 2001–2002 гадах (民國90–91年) з нашчадкаў цымэньскага насення быў адабраны перспектыўны ўзор, які атрымаў абазначэнне «Цыбань 1» (祁辦1). У 2015–2017 гадах (民國104–106年) праведзены параўнальныя выпрабаванні з кантрольным сортам Цін Сінь Улун (青心烏龍, Qīngxīn Wūlóng) — асноўным тайваньскім культыварам для улунаў, якія прадэманстравалі значныя перавагі новага ўзору па прадукцыйнасці і якасці чырвонага чаю. Культывар быў афіцыйна зарэгістраваны ў 2017 годзе (民國106年) пад нумарам TTES №23. У маі 2019 года, на святкаванні 116-годдзя TRES, было праведзена галасаванне за камерцыйную назву: з чатырох кандыдатаў — «Хун Юэ» (紅悅), «Цы Юй» (祁玉), «Цы Юнь» (祁韻) і «Хун Цы» (紅祁) — перамагла назва «Цы Юнь».
-
Назва: «Цы Юнь» (祁韻) складаецца з двух іерогліфаў: «Цы» (祁) — прамая адсылка да Цымэнь (祁門), радзімы продкавага насення, адзін з самых прэстыжных чайных тапонімаў Кітаю; «Юнь» (韻) — «зачараванне», «мелодыя», «паслясмак» — паняцце, блізкае да «чайнай рыфмы» (茶韻, cháyùn), якое апісвае глыбіню і рэзананс смака-араматычных адчуванняў. Такім чынам, «Цы Юнь» можна перакласці як «Зачараванне Цымэнь» або «Мелодыя Цымэнь». Нумар «23» (23號, 23 Hào) паказвае на парадкавы рэгістрацыйны нумар у каталогу культывараў TRES.
-
Культурнае значэнне: З’яўленне Ці Юнь №23 стала важнай вяхой у стратэгіі дыверсіфікацыі тайваньскага чаяводства. Калі Тайча №18 Хун Юй (紅玉) прадстаўляе буйналіставы кірунак, успадкаваны ад асамікі, то Ці Юнь увасабляе дробналіставую традыцыю, якая ўзыходзіць да Цымэнь — аднаго з трох найвялікшых чырвоных чаёў свету. Чай быў цёпла прыняты на міжнародным рынку specialty tea, пацвердзіўшы рэпутацыю Тайваня як цэнтра чайных інавацый, здольнага не толькі ўдасканальваць улуны, але і ствараць чырвоныя чаі сусветнага ўзроўню. Культывар таксама дэманструе высокую пластычнасць: акрамя чырвонага чаю, з яго сыравіны паспяхова вырабляюць белы чай і ГАМК-улун.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:
- Сорт / Культывар: TTES №23 (Цы Юнь, 祁韻). Паходзіць ад насення аднаго з цымэньскіх чайных кустоў, прывезеных на Тайвань у 1938 годзе. Дробналіставая разнавіднасць (Camellia sinensis var. sinensis). Хмызняк сярэдняга габітусу (樹姿中間型, shùzī zhōngjiān xíng), ранняга тэрміну выспявання (早生種, zǎoshēng zhǒng). Жыццяздольнасць моцная, шчыльнасць пупышак на парастках высокая, што забяспечвае высокую ўраджайнасць на адзінку плошчы. Спелы ліст выцягнута-эліптычнай формы, даўжынёй 8–10 см, шырынёй 3–4 см, паверхня ліста злёгку хвалістая. Маладыя пупышки і парасткі вясной афарбоўваюцца ў жоўта-зялёны колер з чырванаватым адценнем, а пры пэўных умовах могуць набываць лёгкі пурпурны тон, што звязваюць з магчымым генетычным уплывам тайваньскіх дзікіх формаў чаю (Camellia formosensis). Пупышки пакрыты прыкметным апушэннем (茸毛, róngmáo). Культывар валодае моцнай устойлівасцю да хвароб і высокай засухаўстойлівасцю.
- Збор: Вясновае абуджэнне пупышак апярэджвае Цін Сінь Улун прыблізна на два тыдні — ва ўмовах Наньтоу першы збор магчымы ўжо ў пачатку красавіка. Для вытворчасці чырвонага чаю вышэйшай якасці выкарыстоўваюць сыравіну пераважна летняга збору: пупышку і два-тры верхнія лісты (一芽二三葉, yī yá èr sān yè). Культывар падыходзіць для вытворчасці высокаараматнага чырвонага чаю круглы год (一年四季均可產製高香型紅茶).
- Патрабаванні да сыравіны: Пераважны ручны збор для захавання цэласнасці флешаў. Выкарыстоўваюцца толькі здаровыя, непашкоджаныя парасткі, сабраныя ў аптымальную фазу вегетацыі, калі баланс араматычных рэчываў і катэхінаў найбольш спрыяльны.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:
- Рэгіён: Пасёлак Мінцзянь (名間鄉, Míngjiān Xiāng), павет Наньтоу — найбуйнейшы па плошчы чаяводчы раён Тайваня, які гістарычна спецыялізуецца на улунах і зялёных чаях. Паспяховая адаптацыя дробналіставага чырвонага культывару ў гэтым рэгіёне адкрывае для мясцовых фермераў новыя рыначныя магчымасці і дазваляе дыверсіфікаваць вытворчасць за рамкі традыцыйных улунаў. Акрамя Мінцзянь, культывар таксама вырошчваецца ў ваколіцах Юйчы (魚池鄉) і прылеглых раёнах Наньтоу.
- Вышыня вырошчвання: 300–350 метраў над узроўнем мора. Гэта істотна ніжэй, чым для высокагорных улунаў Алішань або Лішань, што зніжае сабекошт вытворчасці і робіць Ці Юнь больш даступным прадуктам.
- Глебы: Чырвона-бурыя латэрытныя глебы (紅壤, hóng rǎng) з добрай натуральнай дрэнажаванасцю. Слабакіслая рэакцыя (pH 4,5–5,5) спрыяльная для чайнага куста.
- Клімат: Субтрапічны мусонны, з дастатковай колькасцю ападкаў (каля 1800–2000 мм у год) і цяпла. Сярэднегадавая тэмпература каля +20–22°C. Умераная вышыня забяспечвае працяглы вегетацыйны перыяд і высокую прадукцыйнасць кустоў.
- Асаблівасці: Многія фермеры Мінцзянь выкарыстоўваюць экалагічна арыентаваныя метады гаспадарання: ручную праполку, выкарыстанне біяпрэпаратаў, адмову ад сінтэтычных пестыцыдаў, хаця фармальная арганічная сертыфікацыя ёсць не ва ўсіх. Кампактнасць дробналіставых кустоў Ці Юнь дазваляе выкарыстоўваць больш высокую шчыльнасць пасадкі ў параўнанні з традыцыйнымі улунавымі культыварамі, што павялічвае выхад прадукцыі з гектара.
5. Тэхналогія Вытворчасці:
Тэхналогія адпавядае класічнай вытворчасці чырвонага чаю (工夫紅茶, gōngfu hóngchá), адаптаванай для дробналіставай сыравіны Ці Юнь. Адносна кампактны ліст патрабуе больш далікатнага абыходжання на этапах скручвання і акіслення.
- Завяльванне (萎凋, wěidiāo): Свежасабраныя лісты раскладваюць для выдалення залішняй вільгаці. Магчымая камбінацыя сонечнага і ценевага падвяльвання. Ліст губляе тургар, становіцца мяккім і падатлівым. На гэтым этапе пачынаецца фарміраванне кветкава-фруктовага араматычнага комплексу.
- Скручванне (揉捻, róuniǎn): Механічнае або ручное скручванне падвяленага ліста. Разбурэнне клетачных сценак забяспечвае выхад клетачнага соку і кантакт поліфенолаў з акісляльнымі ферментамі. Дробны ліст Ці Юнь скручваецца ў кампактныя паўсферычныя або выгнутыя формы.
- Акісленне / Ферментацыя (發酵, fājiào): Поўнае акісленне поліфенолаў у кантраляваных умовах тэмпературы і вільготнасці. Менавіта на гэтым этапе фарміруюцца характэрныя цытрусавыя і кветкавыя ноты, абумоўленыя высокім утрыманнем ліманэну і аксіду ліналоолу — лятучых злучэнняў, генетычна перадавызначаных цымэньскім паходжаннем культывару.
- Сушка (烘乾, hōnggān): Фінальная тэрмічная апрацоўка для спынення акіслення і стабілізацыі вільготнасці. Некаторыя вытворцы выкарыстоўваюць інфрачырвоныя сушылкі, якія забяспечваюць больш раўнамерны прагрэў і лепшае захаванне лятучых араматычных кампанентаў — у першую чаргу ліманэну і аксіду ліналоолу, якія фарміруюць фірмовы бергамотавы букет. Традыцыйная сушка гарачым паветрам таксама дапушчальная, але можа прывесці да частковай страты самых далікатных верхніх нот. Канчатковая вільготнасць гатовага прадукту — менш за 5%.
- Сартаванне (分級, fēnjí): Пасля сушкі праводзіцца ручная або механічная сартаванне для выдалення сцёблаў, некандыцыйных лістоў і выраўноўвання фракцыйнага складу. Адборныя партыі з высокім утрыманнем тыпсаў цэняцца значна вышэй.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі:
- Знешні выгляд сухога ліста: Дробныя, шчыльна скручаныя лісточкі цёмна-карычневага, амаль чорнага колеру, у форме кампактных паўсфер або выгнутых палосак. Заўважная прысутнасць срэбрыста-залацістых пупышак (тыпсаў) надае россыпу характэрную пярэстую фактуру.
- Водар сухога ліста: Інтэнсіўны, складаны, шматузроўневы. Дамінуючыя ноты карамелізаванага апельсіна і цёмнага шакаладу пераплятаюцца з соладавым фонам і лёгкімі драўнянымі адценнямі. Пры награванні выяўляецца выразны цытрусавы тон.
- Водар настою: Яркі, саладкаваты, з дамінуючым цытрусавым акордам, які дзівосна нагадвае бергамот (бергамотавая цэдра, алей бергамоту). Гэты прыродны «бергамотавы» водар — візітная картка Ці Юнь, якая дасягаецца без ніякай араматызацыі. Дадаткова прысутнічаюць мядовыя і кветкавыя нюансы, на заднім плане — рэзкія тоны.
- Смак: Багаты, паўнацелы, але пры гэтым мяккі і абвалочваючы. Мядовая салодкасць гарманічна спалучаецца з лёгкай соладавасцю і асвяжальнай цытрусавай кіслінкай. Паслясмак цёплы, рэзкі, з адценнямі мушкатовага арэха або карыцы, працяглы і запамінальны. Пры правільным заварванні чай практычна пазбаўлены тэрпкасці.
- Колер настою: Яркі, празрысты, насычанага бурштынава-аранжавага або медна-чырвонага колеру з выразным бляскам. Афіцыйнае апісанне TRES характарызуе настой як «аранжава-чырвоны, цудоўны і ярка-празрысты» (水色橙紅艷麗明亮, shuǐsè chénghóng yànlì míngliàng).
- Чайнае дно (завараны ліст): Дробныя, эластычныя лісты цёмна-карычневага колеру, аднастайныя па памеры, якія захоўваюць цэласнасць пасля шматразовага заварвання.
7. Хімічны Састаў:
Акрамя стандартнага набору біялагічна актыўных рэчываў, уласцівых чырвонаму чаю, Ці Юнь №23 вылучаецца ўнікальным профілем лятучых араматычных злучэнняў, успадкаваным ад цымэньскіх продкаў.
- Поліфенолы: Катэхіны ў працэсе поўнага акіслення ператвараюцца ў тэафлавіны (0,3–1,5%) і тэарубігіны (5–11%), якія вызначаюць яркасць настою, яго смакавую структуру і антыаксідантны патэнцыял.
- Амінакіслоты: L-тэанін — ключавая амінакіслата чаю, якая забяспечвае мяккі рэлаксуючы эфект і «салодкую» складаючую смаку. Баланс L-тэаніну і кафеіну фарміруе характэрны для якаснага чырвонага чаю стан «бадзёрага спакою».
- Алкалоіды: Кафеін (тэін), утрыманне тыповае для дробналіставых чырвоных чаёў — каля 25–40 мг/г сухога рэчыва. Тэабрамін і тэафілін у следавых колькасцях.
- Лятучыя араматычныя злучэнні: Ключавая асаблівасць Ці Юнь. Высокае ўтрыманне ліманэну (цытрусавы тон) і аксіду ліналоолу (кветкавы, бергамотавы тон) абумоўлівае прыродны «бергамотавы» водар. Мяркуецца наяўнасць спецыфічнага тэрпенавага комплексу, які фарміруе гэты характэрны букет выключна за кошт генетыкі культывару і тэруару, без дадання араматызатараў.
- Вітаміны: Вітаміны групы B (B₁, B₂), вітамін C (часткова захоўваецца), вітамін E.
- Мінералы: Калій, магній, марганец, цынк, фтор.
8. Карысныя Ўласцівасці:
- Танізавальны і канцэнтруючы эфект: Кафеін у спалучэнні з L-тэанінам забяспечвае мяккае падвышэнне бадзёрасці і ўвагі без нервовасці і трывожнасці.
- Антыаксідантная абарона: Тэафлавіны і тэарубігіны з’яўляюцца магутнымі антыаксідантамі, якія зніжаюць акісляльны стрэс і абараняюць клеткі ад пашкоджання свабоднымі радыкаламі.
- Падтрымка стрававання: Умеранае спажыванне чырвонага чаю стымулюе стрававальную сакрэцыю і спрыяе камфортнаму пераварванню ежы.
- Сардэчна-сасудзістае здароўе: Поліфенолы чырвонага чаю спрыяюць эластычнасці сасудаў і могуць аказваць станоўчы ўплыў на ліпідны профіль крыві.
- Сагравальны эфект: Чырвоны чай адносіцца да «цёплых» (溫性, wēnxìng) напояў у традыцыйнай усходнеазіяцкай дыеталогіі.
- Дабратворны ўплыў на эмацыйны стан: Унікальны цытрусава-кветкавы водар Ці Юнь можа аказваць рэлаксуючае і прыпадымаючае настрой дзеянне — араматэрапеўтычны эфект, які дапаўняе фізіялагічнае ўздзеянне чаю.
- Паляпшэнне кагнітыўных функцый: Сінергія кафеіну і L-тэаніну станоўча ўплывае на рабочую памяць і здольнасць да засяроджвання.
- Антыбактэрыяльнае дзеянне: Поліфенолы чырвонага чаю валодаюць умеранымі антымікробнымі ўласцівасцямі, якія падтрымліваюць гігіену поласці рота і здароўе дзёснаў.
- Стан скуры: Антыаксідантныя ўласцівасці поліфенолаў чырвонага чаю могуць садзейнічаць абароне скуры ад заўчаснага старэння, звязанага з акісляльным стрэсам.
9. Заварванне:
- Тэмпература вады: 90–95°C. Дробналіставая сыравіна адчувальная да перагрэву — круты кіпень можа ўзмацніць тэрпкасць і заглушыць тонкія араматычныя ноты.
- Колькасць чаю:
- Метад праліваў (功夫茶, gōngfū chá): 5–7 г на 100–150 мл гайвань або чайнік.
- Еўрапейскі метад (настойванне): 3–5 г на 150–200 мл вады.
- Посуд: Фарфоравая або шкляная гайвань (蓋碗, gàiwǎn) ідэальная для раскрыцця цытрусава-кветкавага водару і ацэнкі яркага колеру настою. Гліняны чайнік таксама дапушчальны, але можа некалькі прыглушыць араматычную яркасць.
- Працэс (метад праліваў):
- Прагрэць посуд кіпенем, зліць ваду.
- Засыпаць чай, зачыніць крышку, даць лісту «прачнуцца» 10–15 секунд.
- Прамыўка: заліць вадой і неадкладна зліць (абуджэнне ліста).
- Першы праліў: настойваць 15–20 секунд.
- Другі–чацвёрты пралівы: 15–25 секунд.
- Наступныя пралівы: павялічваць час на 5–10 секунд.
- Чай вытрымлівае 5–7 праліваў, раскрываючы розныя грані водару — ад цытрусавых у пачатку да рэзка-мядовых у фінале.
- Заўвага: Пры еўрапейскім спосабе настойваць 3–5 хвілін. Дапускаецца адно-два паўторныя заварванні.
10. Захоўванне:
Ці Юнь №23 — поўнасцю акіслены чырвоны чай, які не патрабуе халадзільнага захоўвання. Для захавання свежасці і ўнікальнага цытрусава-бергамотавага водару рэкамендуецца:
- Тара: Герметычная, непразрыстая ёмістасць (бляшаная банка, керамічная чайніца, вакуумны пакет).
- Тэмпература: Пакаёвая, стабільная (15–25°C), без рэзкіх перападаў.
- Вільготнасць: Не больш за 60%.
- Святло: Абарона ад прамых сонечных прамянёў.
- Пахі: Захоўваць ізалявана ад моцна пахлых прадуктаў — чай лёгка ўбірае пабочныя водары, што можа сказіць яго натуральны цытрусавы букет.
- Тэрмін захоўвання: Пры захаванні ўмоў — да 2–3 гадоў. Аптымальнае спажыванне — на працягу першага года пасля вытворчасці, пакуль лятучыя араматычныя кампаненты захоўваюцца на максімальным узроўні.
11. Цана і Падробкі:
-
Цэнавая катэгорыя: Ці Юнь №23 адносіцца да катэгорыі прэміяльных тайваньскіх чырвоных чаёў, хаця яго невысакагорнае паходжанне і добрая ўраджайнасць культывару робяць яго некалькі больш даступным, чым Хун Юй №18. На міжнародным рынку спешалці-чаю кошты вагаюцца ад 10–20 USD за 50 г. Кошт залежыць ад сезона збору (летні цэніцца вышэй), метаду апрацоўкі і рэпутацыі канкрэтнага фермера.
-
Як пазбегнуць падробак:
- Купляць у правераных спецыялізаваных пастаўшчыкоў з прамымі сувязямі з тайваньскімі фермерамі.
- Правяраць указанне культывару TTES №23 і рэгіёна вытворчасці (Мінцзянь, Наньтоу).
- Ацэньваць водар: натуральны бергамотава-цытрусавы букет — галоўны маркер сапраўднасці. Штучная араматызацыя звычайна дае больш «плоскі», аднатонны пах.
- Звяртаць увагу на знешні выгляд: дробны, шчыльна скручаны ліст з тыпсамі, а не буйныя рваныя лісты або крошка.
- Асцерагацца падазрона нізкіх цэн: з-за навізны і абмежаванага аб’ёму вытворчасці танная «Ці Юнь» з высокай верагоднасцю з’яўляецца падробкай або купажом.
12. Цікавыя Факты:
- «Натуральны Эрл Грэй»: адна з самых дзіўных асаблівасцей Ці Юнь №23 — яго прыродны водар, які нагадвае бергамот, які фарміруецца выключна за кошт генетыкі і тэруару. Гэта робіць яго адзіным вядомым чырвоным чаем у свеце, які натуральным чынам прайгравае профіль араматызаванага чаю.
- Шлях ад насення да афіцыйнай рэгістрацыі заняў 80 гадоў: насенне было прывезена з Цымэнь у 1938 годзе, а культывар атрымаў нумар толькі ў 2017–2018 годзе. Гэта адна з самых доўгіх гісторый «ад поля да прылаўка» ў сусветнай чайнай селекцыі.
- Культывар Ці Юнь дэманструе высокую пластычнасць: з адной і той жа сыравіны паспяхова вырабляюць чырвоны чай, белы чай (з далікатнымі кветкавымі нотамі і водарам мускату) і ГАМК-улун (з характэрнай «габа-кіслінкай»). Гэта рэдкая універсальнасць для селекцыйнага культывару.
- Камерцыйная назва «Цы Юнь» (祁韻) была абрана шляхам публічнага галасавання на святкаванні 116-годдзя TRES — дэмакратычная працэдура, нетыповая для наймення сельскагаспадарчых культывараў.
- Профіль водару спелага ліста Ці Юнь уключае драўняныя ноты з лёгкім адценнем мандарына, аднак пры выкарыстанні маладых парасткаў для вытворчасці белага чаю раскрываецца зусім іншая палітра: яблык Фудзі, цюльпан, зялёная сліва, кветкавы мёд і нават лёгкія тоны фіялкі.
13. Параўнанне з іншымі тайваньскімі чырвонымі чаямі:
- Тайча №18 Хун Юй (臺茶18號紅玉, Táichá 18 Hào Hóngyù): Буйналіставы гібрыд асамікі і тайваньскай дзікай камеліі. Калі Ці Юнь — гэта элегантнасць і цытрусавая вытанчанасць, то Хун Юй — моц і ментоловая свежасць. Хун Юй валодае больш шчыльным целам, выразнымі мятна-карычнымі нотамі і больш даўкім характарам. Ці Юнь мякчэйшы, больш араматны і даступнейшы па цане.
- Тайча №21 Хун Юнь (臺茶21號紅韻, Táichá 21 Hào Hóngyùn): Гібрыд цымэньскага і індыйскага сартоў. Адрозніваецца выразным кветкава-фруктовым водарам з нотамі цытрусавых кветак (водар мандарынавай цэдры). Больш «трапічны» па характары, чым Ці Юнь, і з больш выразнай цытрусавай нотай. Ці Юнь бліжэй да класічнага цымэньскага профілю — больш стрыманага, рэзкага і глыбокага.
- Цымэнь Хун Ча (祁門紅茶, Qímén Hóngchá): Прамы генетычны продак. Класічны Цымэнь валодае знакамітым «цымэньскім водарам» (祁門香, Qímén xiāng) — складаным букетам з нотамі архідэі, мёду і сухафруктаў, які прынёс яму месца ў тройцы найвялікшых чырвоных чаёў свету нароўні з індыйскім Дарджылінгам і цэйлонскай Увай. Ці Юнь унаследаваў частку гэтага профілю, але тайваньскі тэруар ссунуў акцэнт у бок больш выразных цытрусава-бергамотавых нот, стварыўшы самабытны «тайваньскі» варыянт цымэньскай традыцыі. Па смакавым профілі Ці Юнь нагадвае шры-ланкійскі чырвоны чай у верхніх нотах, але з характэрнай рэзкай глыбінёй, успадкаванай ад цымэньскага продка.
У заключэнне:
Тайвань Ці Юнь №23 — гэта чай з дзіўным лёсам: насенне, прывезенае з Аньхуэй у каланіяльную эпоху, набыло на тайваньскай зямлі зусім новую ідэнтычнасць. Восемдзесят гадоў адаптацыі, адбору і цярплівага назірання ператварылі нашчадка вялікага Цымэнь Хун Ча ў самастойны, пазнавальны сорт з натуральным бергамотавым водарам, якога няма ні ў аднаго іншага чырвонага чаю ў свеце. Ці Юнь — ідэальны выбар для аматараў араматных чырвоных чаёў, якія шануюць натуральнасць і шматграннасць. Ён аднолькава добры і як першае знаёмства з тайваньскім чырвоным чаем, і як знаходка для дасведчанага знаўца, які стаміўся ад прадказальнасці: гэта чай, які здзіўляе. Для тых, хто любіць Эрл Грэй, але марыць паспрабаваць нешта падобнае без штучнай араматызацыі, Ці Юнь №23 стане сапраўдным адкрыццём — доказам таго, што прырода здольная стварыць араматычны букет, які чалавек можа толькі спрабаваць імітаваць.