Юньу Гун Ча · new.thetea.app

Юньу Гун Ча (云雾贡茶, yúnwù gòngchá) — адзін з найстарэйшых гістарычных чаёў правінцыі Гуйчжоу, адзіны ў правінцыі чай з дакументальна пацверджаным статусам прыдворнага паднашэння, захаваным у каменнай стэле. Вырабляецца з мясцовага гатунку Няо Ван (鸟王种) на высакагор’ях Юньу Шань — галоўнай вяршыні хрыбта Мяалін, дзе воблакі ахутваюць чайныя сады больш за 200 дзён у годзе. Гэты зялёны чай адрозніваецца характэрнай формай ліста, якая нагадвае рыбалоўны кручок, выяўленай каштанава-мядовай араматыкай і працяглай зваротнай саладкасцю.

1. Класіфікацыя і Паходжанне:

Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá) — неферментаваны, ступень акіслення мінімальная (менш за 5%).
Катэгорыя: Гістарычны імянны зялёны чай Кітая; уваходзіць у дзясятку знакамітых чаёў правінцыі Гуйчжоу (贵州十大名茶). Адносіцца да групы асаблівых зялёных чаёў (特种绿茶, tèzhǒng lǜchá).
Паходжанне: Кітай, правінцыя Гуйчжоу (贵州省), павет Гуйдзін (贵定县), пасёлак Юньу (云雾镇). Чай атрымаў назву па гары Юньу Шань (云雾山) — галоўнай вяршыні хрыбта Мяалін (苗岭), водападзелу трох рачных сістэм — У (乌江), Юань (沅江) і Пань (盘江). Вышэйшая кропка гары — 1583,6 м.
Геаграфічныя каардынаты: прыблізна 106°51′–107°22′ у. д., 26°05′–26°47′ пн. ш. (тэрыторыя павета Гуйдзін).
Альтэрнатыўныя назвы: Няа Ван Ча (鸟王茶, Niǎowáng Chá) — па вёсцы Няаван; Юй Гоу Ча (鱼钩茶, Yúgōu Chá) — «чай-рыбалоўны кручок», па форме сухога ліста; Бай Юнь Ча (白云茶, Báiyún Chá) — «чай белых воблакаў», па легендзе; Гуйдын Сюэ Я (贵定雪芽, Guìdìng Xuěyá) — «снежны парастак з Гуйдына». Мясцовыя мяо (хапа-мяо, 海葩苗) называюць гэты чай «булаоцзы» (不老几, bùlǎojī).
Ахава́ны статус: Прадукт з геаграфічным указаннем нацыянальнага ўзроўню (国家农产品地理标志, сертыфікацыя 2010 г.). Вытворчасць рэгулюецца мясцовым стандартам DB52/T 547—2008 «Гуйдын Юньу Гун Ча».

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:

Гісторыя:

Гуйдын — адзін з найстарэйшых чайных паветаў паўднёва-заходняга Кітая, яго чайная гісторыя налічвае больш за дзве тысячы гадоў. Раннія сляды чаяводства звязаны з мяоскімі суполкамі гары Юньу Шань, якія акультурвалі дзікарослыя высакаствольныя чайныя дрэвы задоўга да пісьмовых фіксацый. На схілах гары Доупэн Шань (斗篷山) і дагэтуль захаваліся дзікія чайныя дрэвы з дыяметрам ствала да 48 см і ўзростам звыш тысячы гадоў.

Першае дакладнае сведчанне паднашэння чаю з Гуйдына да двара адносіцца да эпохі Юань — другому году праўлення пад дэвізам Тай-ань (泰安二年, 1325 г.). У эпоху Мін, пачынаючы з пятага года праўлення пад дэвізам Хун’у (洪武五年, 1372 г.), чай з гары Юньу рэгулярна ўключаўся ў рэестр «мясцовых дароў» (贡方物). У «Мін шы-лу» (《明实录》) зафіксавана 27 выпадкаў паднашэння чаю і коней з Гуйдына за 276 гадоў дынастыі.

У «Кан-сі Гуйчжоу тунчжы» (《康熙贵州通志》, 1673 г.) запісана, што з усіх чаёў правінцыі найбольш услаўлены менавіта юньу-чай з Гуйдына. У «Сюй Цзуньі фу чжы» (《续遵义府志》) змешчана фармулёўка: «Юньу-чай — лепшы з гуйчжоускіх чаёў, штогод пастаўляецца ў якасці паднашэння».

Ключавым гістарычным помнікам з’яўляецца каменная стэла «Юньу Гун Ча Бэй» (云雾贡茶碑), усталяваная ў 55-м годзе праўлення пад дэвізам Цяньлун (乾隆五十五年, 1790 г.). Стэла з 228 іерогліфаў дакументуе ўказ аб фіксацыі аб’ёмаў паднашэння, забароне чыноўнікам прыгнятаць чаявытворцаў-мяо і выдзяленні 420 лянаў срэбра для падтрымкі чайнай справы. У 1982 г. стэла была прызнана помнікам правінцыйнага ўзроўню. У 10-м годзе праўлення пад дэвізам Цзяцын (嘉庆十年, 1805 г.) была ўсталявана другая стэла, якая вызначыла межы тэрыторыі вытворчасці чаю паднясеннага.

У эпоху Цын чай з Гуйдына ўваходзіў у лік «васьмі знакамітых чаёў» краіны. У гады праўлення пад дэвізам Гуансюй (1904–1905 гг.) губернатар Гуйчжоу Лінь Шаанянь (林绍年) адправіў імператару і ўдовай імператрыцы Цысі па адной шкатулцы чаю з Гуйдына — гэты дакумент захоўваецца ў Першым гістарычным архіве Кітая (中国第一档案馆).

У найноўшы час: у 1987 г. было арганізавана сістэматычнае вырошчванне; у 1990 г. чай атрымаў найвышэйшы бал на нацыянальнай ацэнцы і тытул «лепшы сярод імянных чаёў» Міністэрства гандлю; у 2002 г. заваяваў золата на IV Міжнародным конкурсе імянных чаёў; у 2010 г. атрымаў геаграфічнае ўказанне нацыянальнага ўзроўню. На канец 2024 г. чайныя плантацыі павета дасягнулі 255 600 му (каля 17 040 га), гадавы аб’ём вытворчасці склаў 11 800 тон, а кошт брэнда перавысіў 35 млрд юаняў (2023 г.).

Назва:

«Юньу» (云雾) азначае «воблакі і туман» — прамая спасылка на пастаяннае воблачнае покрыва гары. «Гун» (贡) — «паднашэнне (імператару)», «ча» (茶) — «чай». Такім чынам, поўная назва перакладаецца як «паднясенны чай з воблачнага туману». Альтэрнатыўная назва «Няа Ван Ча» паходзіць ад вёскі Няаван (鸟王村), размешчанай у сэрцы чайнай зоны; «няа ван» літаральна азначае «цар птушак».

Культурнае значэнне:

Юньу Гун Ча непарыўна звязаны з культурай хапа-мяо (海葩苗) — галіны народнасці мяо, якая насяляе 18 горных паселішчаў вакол гары Юньу. Кожную вясну пры адкрыцці чайнага сезону праводзіцца традыцыйны абрад з танцам лушэн-чангу (芦笙长鼓舞) — малітва аб дабрабытным ураджаі. Побач знаходзіцца будыйская святыня Янбао Шань (阳宝山), дзе манахі культывавалі чай з часоў Мін; менавіта адтуль паходзіць гатунак «Бай Юнь Ча», які ў 1997 г. быў паднесены старшыні Будыйскай асацыяцыі Кітая Чжао Пучу (赵朴初), і той, захапіўшыся смакам, уласнаручна напісаў «Фо Ча» (佛茶) — «Будыйскі чай». Знакаміты чаявед Чэнь Чуань (陈椽) прысвяціў гэтаму чаю вершаваны сказ: «Гуй цзай дын гоу, цын мін гун сю. Юнь хай у ду, чжы лян цзянь ю» — усхваляючы форму ліста і непараўнальную якасць.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:

Гатунак / Культывар: Асноўны гатунак — Няа Ван цюньцішу чжун (鸟王群体种, Niǎowáng qúntǐ zhǒng), мясцовая дробналістая папуляцыйная разнавіднасць Camellia sinensis var. sinensis. У 2014 г. прызнаны правінцыйным шляхетным гатункам (省级优良品种) Камітэтам па гатункавыпрабаванні Гуйчжоу. Вызначаецца высокай здольнасцю да ўтрымання далікатнасці парасткаў (持嫩性), тоўстымі мясістымі лістамі эліптычнай формы, багатым апубеннем. Маса 100 пупышак аднаверхавіннага стандарту (一芽一叶) складае каля 45 г. У якасці дапаможнага гатунку выкарыстоўваецца Фудзін Дабай Ча (福鼎大白茶).
Збор: Асноўны збор — вясновы (сакавік – пачатак красавіка); аптымальны перыяд — да свята Цынмін (清明, звычайна 4–5 красавіка). Летні і восеньскі зборы таксама праводзяцца, але цэняцца значна ніжэй.
Стандарт збору: Залежыць ад грэйду: для катэгорыі «Чжэньгун» (珍贡, Zhēngòng) — толькі пупышкі (单芽); для Вышэйшага гатунку (特级) — пупышка з адным толькі раскрываючымся лісточкам (一芽一叶初展); для Першага гатунку (一级) — пупышка з двума лісточкамі (一芽二叶); для Другога гатунку (二级) — пупышка з двума цалкам разгорнутымі лісточкамі.
Патрабаванні да сыравіны: Збор выключна ручны; выкарыстоўваюцца бамбукавыя і драўляныя інструменты (пазбяганне кантакту з металам для прадухілення акіслення). Сыравіна павінна быць свежай, без механічных пашкоджанняў. Вясновыя пупышкі характарызуюцца падвышаным утрыманнем амінакіслот (≥3,32% для вясновага збору).

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:

Гара Юньу Шань — галоўная вяршыня хрыбта Мяалін у паўднёвай частцы павета Гуйдын — уяўляе сабой класічны высакагорны чайны тэруар паўднёва-заходняга Кітая.

Вышыня вырошчвання: Асноўныя чайныя сады размешчаны на вышынях 1200–1500 м над узроўнем мора; вяршыня гары дасягае 1583,6 м.
Клімат: Субтрапічны мусонны высакагорнага тыпу. Сярэднегадавая тэмпература каля 15 °C; зімы мяккія, без жорсткіх маразоў, лета — без экстрэмальнай спякоты. Колькасць туманных дзён перавышае 200 у год, што забяспечвае перавагу рассеянага святла — ідэальная ўмова для накаплення амінакіслот і L-тэаніну ў чайным лісце. Значны сутачны перапад тэмператур дадаткова стымулюе сінтэз араматычных злучэнняў. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — каля 1107 мм, адносная вільготнасць — каля 80%. Безмарозны перыяд — 300–340 дзён.
Глебы: Жоўтыя і жоўта-чырвоныя супяшчаныя глебы (黄壤, 黄红砂壤), развітыя на жоўта-шэрых сланцах. pH 4,5–6,0 — аптымальны для чайнага куста. Глыбіня ўрадлівага пласта — не менш за 80 см. Утрыманне арганічнага рэчыва — 5,63–18,87%. Глебы ўзбагачаны цынкам і селенам.
Экалогія: Лясны покрыў — 70,93% (па дадзеных пасёлка Юньу); у зоне асноўных чайных садоў — да 87,6%. Прымяненне хімічных угнаенняў і пестыцыдаў забаронена; многія гаспадаркі маюць еўрапейскую арганічную сертыфікацыю. Водазабеспячэнне — горныя крыніцы, якія адпавядаюць першаму класу якасці.
Ядро тэрыторыі: Вёска Няаван (鸟王村) у пасёлку Юньу — гістарычнае месца вытворчасці паднясеннага чаю; чайная ферма Мэйцзычун (梅子冲茶场) плошчай 3000 му ля падножжа галоўнай вяршыні; будыйская зона Янбао Шань; масіў старажытных чайных дрэў Доупэн Шань.

5. Тэхналогія Вытворчасці:

Юньу Гун Ча вырабляецца па традыцыйнай тэхналогіі «трох абсмажванняў і трох скручванняў» (三炒三揉, sān chǎo sān róu), выпрацаванай мяоскімі чаявядамі на працягу вякоў. Сучасная вытворчасць спалучае ручную і механізаваную апрацоўку, але самыя каштоўныя партыі па-ранейшаму вырабляюцца цалкам уручную. Тэхналогія ўключана ў рэестр нематэрыяльнай культурнай спадчыны правінцыйнага ўзроўню.

Збор (采摘, cǎizhāi): Ручны збор па раніцах; стандарт залежыць ад грэйду (гл. раздзел 3). Бамбукавыя кошыкі для транспарціроўкі.
Раскладка-падвяльванне (摊青, tān qīng): Свежую сыравіну раскладваюць тонкім пластом у памяшканні, якое праветрываецца, на 4 гадзіны для частковага выпарэння вільгаці і пачатковага развіцця араматыкі.
Фіксацыя зеляніны, першая — «забойства зеляніны» (杀青, shāqīng): Ужываецца вярчальны барабан (滚筒杀青) пры тэмпературы 180–240 °C. Мэта — інактывацыя поліфенолаксідазы, спыненне акіслення, фіксацыя зялёнага колеру і свежага водару. Пры ручной вытворчасці выкарыстоўваецца чыгунная скаварада на дрывяным агні.
Скручванне, першае (揉捻, róuniǎn): Лёгкае скручванне для разбурэння клетачных сценак і фарміравання пачатковай структуры ліста. Ціск слабы — для захавання белага апубення (毫, háo).
Паўторнае абсмажванне і скручванне (二炒二揉, 三炒三揉): Цыкл паўтараецца тройчы: кожны раз абсмажванне замацоўвае форму, а скручванне ўзмацняе скрутку. Менавіта шматразовасць цыклу фарміруе характэрную кручкападобную форму ліста.
Фармоўка — скочванне і прыўздыманне варсінак (搓团提毫, cuō tuán tí háo): Ключавы аўтарскі этап: чайнае лісце скочваюць у камочкі і затым распраўляюць, вымаючы белыя варсінкі на паверхню. Гэты прыём надае гатоваму чаю багатае апубенне і візуальную «серабрыстасць».
Канчатковае сушэнне (足干, zú gān): Павольнае сушэнне пры 80 °C да ўтрымання вільгаці ≤7%. Прымяняецца прынцып «спачатку моцны, затым слабы агонь» (先武火后文火) для фіксацыі водару без перасушвання.
Сартаванне і класіфікацыя (筛分归类, shāi fēn guī lèi): Гатовы чай прасейваюць, адбіраюць па памеры і якасці, размяркоўваюць па грэйдax.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі:

Знешні выгляд сухога ліста: Тонкія, шчыльна скручаныя ў кручкападобную форму (鱼钩形, yúgōu xíng) чаінкі, пакрытыя багатым белым ворсам. Колер — ярка-зялёны, ізумрудны (翠绿). Ліст роўны, аднародны; у вышэйшых грэйдаў — бліскучы, масляністы.
Водар сухога ліста: Свежы, чысты, з выразнымі каштанавамі нотамі (栗香, lìxiāng) і лёгкім мядовым падтонам. У катэгорыі «Чжэньгун» — выяўлены «белы варсяны» водар (毫香, háoxiāng), які нагадвае маладую кукурузу.
Водар настою: Устойлівы, высокі, шляхетны. Дамінуе каштанавы водар; на сярэднім плане — мядоўная саладкасць (蜜香, mìxiāng); пры астыванні кубка выяўляюцца тонкія кветкавыя ноты, якія нагадваюць архідэю. Водар пустой кубкі (冷杯香) трымаецца працягла.
Смак: Шчыльны і насычаны (醇厚, chúnhòu) з яркай свежасцю (鲜爽, xiānshuǎng). Цела — сярэдняе, з прыкметнай «глейкасцю» (粘稠感). Выяўленая і працяглая зваротная саладкасць (回甘, huígān). Гаркаты і вязкасць пры правільным заварванні адсутнічаюць. Класічная характарыстыка: «першая чашка — водар, другая — насычанасць, трэцяя — саладкасць і акругласць, чацвёртая-пятая — смакавое адчуванне жыве» (一杯香，二杯浓，三杯甘又醇，四杯五杯韵犹存).
Колер настою: Яркі далікатна-зялёны з жоўцеватым адценнем (嫩绿明亮), чысты і празрысты. У грэйда «Чжэньгун» — больш светлы, колеру маладога нефрыту.
Чайнае дно (завараны ліст): Далікатнае, роўнае, жывое (嫩匀鲜活); жоўта-зялёнага колеру, яркае (黄绿明亮). Лісточкі раскрываюцца цалкам, дэманструючы цэласнасць збору.

7. Хімічны Састаў:

Юньу Гун Ча вылучаецца сярод зялёных чаёў высокім утрыманнем поліфенолаў пры добрым балансе амінакіслот, што забяспечвае адначасова насычанасць смаку і характэрную саладкасць.

Поліфенолы (茶多酚): ≥33,81% (па дадзеных экспертызы); у стандарце геаграфічнага ўказання — ≥34,4%. Для параўнання: сярэдняе ўтрыманне ў кітайскіх зялёных чаях — 20–30%. Высокі ўзровень абумоўлены спалучэннем дробналіставага гатунку і высакагорнага тэруару. Асноўныя кампаненты — кацехіны: EGCG, EGC, ECG, EC; агульнае ўтрыманне кацехінаў — каля 125,21 мг/%.
Амінакіслоты (氨基酸): ≥4,65% (стандарт ГУ); асобныя дадзеныя даюць 2,18 мг/г для стандарту «адна пупышка — два лісты». Высокае ўтрыманне L-тэаніну звязана з працяглым уздзеяннем рассеянага святла і значным сутачным перападам тэмператур.
Алкалоіды: Кафеін (咖啡碱) — каля 2,89–4,23%; тэабрамін і тэафілін — у тыповых для зялёнага чаю колькасцях.
Водны экстракт (水浸出物): ≥41,69%, што сведчыць аб выключнай насычанасці і «шчыльнасці» настою. У першага гатунку — ≥40%.
Вітаміны: Вітамін C — значнае ўтрыманне (характэрна для высакагорных зялёных чаёў), а таксама вітаміны групы B, вітамін E.
Мінералы: Цынк (Zn) і селен (Se) — у падвышаных канцэнтрацыях, абумоўленых мінеральным складам глеб рэгіёну.
Эфірныя маслы і араматычныя злучэнні: Каштанавы і мядовы араматычны профіль фарміруецца піразінамі, фуранонамі і ліналоолам, якія ўтвараюцца ў працэсе «трох абсмажванняў».

8. Карысныя Ўласцівасці:

Антыаксідантнае дзеянне: Высокае ўтрыманне кацехінаў (асабліва EGCG) забяспечвае выяўленую здольнасць нейтралізацыі свабодных радыкалаў.
Танізуючы эфект: Спалучэнне кафеіну і L-тэаніну дае мяккую, роўную стымуляцыю без рэзкіх пікаў і спадаў — характэрнае «чайнае бадзёрства» (清醒感).
Падтрымка метабалізму: Кацехіны стымулююць акісленне тлушчаў, што можа спрыяць кантролю масы цела. Паводле дадзеных мясцовых крыніц, эфектыўнасць ліполізу на 30% вышэйшая, чым у шараговых зялёных чаёў — верагодна, за кошт падвышанай канцэнтрацыі поліфенолаў.
Сардэчна-сасудзістая сістэма: Рэгулярнае ўжыванне зялёнага чаю з высокім утрыманнем поліфенолаў асацыюецца са зніжэннем узроўню «дрэннага» халестэрыну (ЛПНП).
Мікраэлементная падсілкоўка: Цынк удзельнічае ў працы імуннай сістэмы і рэгенерацыі тканак; селен — натуральны антыаксідант і элемент, які падтрымлівае функцыю шчытапабоднай залозы.
Жарапаніжальны і асвяжальны эфект (清热解暑): Кафеін у спалучэнні з поліфеноламі традыцыйна прымяняецца ў гарачую пару года для спатолення смагі і зняцця цеплавога дыскамфорту.
Кагнітыўныя функцыі: L-тэанін паляпшае канцэнтрацыю і спрыяе стану спакойнай засяроджанасці.
Процівомікробнае дзеянне: Кацехіны і таніны чаю валодаюць умерааным бактэрыястатычным эфектам.

9. Заварванне:

Тэмпература вады: 80–85 °C. Для грэйда «Чжэньгун» (чыстыя пупышкі) — бліжэй да 80 °C; для Першага і Другога гатункаў — да 85 °C. Катэгарычна не рэкамендуецца кіпень вышэй за 90 °C: высокая тэмпература разбурае тэанін і ўзмацняе гаркату.
Колькасць чаю: 3 г на 150 мл (суадносіны 1:50); для гайвані аб’ёмам 100–120 мл — 5–7 г.
Посуд: Шкляная шклянка (玻璃杯) — для назірання за «танцам» чаінак і колерам настою; белая фарфоравая гайвань (盖碗) — для раскрыцця араматыкі і шматпраліўнога фармату; фарфоравы чайнік — для еўрапейскага спосабу.
Працэс:

Прагрэць посуд гарачай вадой, зліць.
Для грэйда «Чжэньгун» прымяняць метад верхняга заліва (上投法, shàngtóufǎ): спачатку наліць ваду, затым апусціць чай. Для астатніх грэйдаў — метад сярэдняга заліва (中投法, zhōngtóufǎ): наліць 1/3 вады, засыпаць чай, даліць рэшту.
Ўліваць ваду плаўна, па сценцы пасудзіны, пазбягаючы прамога ціску на ліст — гэта прадухіляе памутненне ад «збітага» ворса.
Першы проліў — 30 секунд. Кожны наступны — з павелічэннем на 5–10 секунд.
Чай вытрымлівае 7 і больш проліваў (耐泡性强).

Халоднае заварванне (冷泡法): 1 г чаю на 50 мл халоднай вады; вытрымка ў халадзільніку 30 хвілін. Метад узмацняе саладкасць і зніжае змест экстрагаванага кафеіну.

10. Захоўванне:

Умовы: Герметычная святленепранікальная ўпакоўка; удалечыні ад пабочных пахаў і крыніц вільгаці. Аптымальна — халадзільнік пры 0–5 °C.
Тэрмін: Найбольш выразны на працягу першых 6–12 месяцаў пасля вытворчасці. Свежы чай рэкамендуецца «абудзіць» (醒茶) на працягу 7 дзён пасля адкрыцця ўпакоўкі — вытрымаць у ветраным месцы, абароненым ад святла, каб сышоў рэшткавы «агнявы» прысмак. Пасля адкрыцця вакуумнай упакоўкі — ужыць на працягу 10 дзён.
Ворагі чаю: Святло, вільгаць (змесціва вільгаці пры захоўванні ≤7%), цяпло, пабочныя пахі, кісларод.

11. Кошт і Падробкі:

Коштавыя арыентыры (унутраны рынак Кітая, 2023–2024 гг.):
- Чжэньгун (珍贡): ≥800 юаняў за цзынь (500 г) — чыстыя пупышкі, каштанавы водар высокай яркасці.
- Вышэйшы гатунак (特级): 500–800 юаняў за цзынь — пупышка + адзін ліст, мядоўная саладкасць.
- Першы гатунак (一级): 200–500 юаняў за цзынь — пупышка + два лісты, чыстая араматыка.
- Другі гатунак (二级): менш за 200 юаняў за цзынь — аптымальныя суадносіны кошту і якасці для штодзённага чаяпіцця.
Як пазбегнуць падробак:
- Правярайце форму ліста: Сапраўдны Юньу Гун Ча мае характэрную кручкападобную скрутку і багатае белае апубенне. Імітацыі часта маюць простую або невыяўленую скрутку.
- Ацэньвайце водар: Спраўдны чай валодае ўстойлівым каштанава-мядовым водарам без «сенавага», прэлага або кіслага паху.
- Правярайце настой: Празрысты, далікатна-зялёны, без мутнасці. Мутны настой паказвае на грубую сыравіну або няправільнае захоўванне.
- Звяртайце ўвагу на кошт: Падазрона нізкі кошт (менш за 100 юаняў за цзынь для заяўленага «вышэйшага гатунку») — прыкмета падмены.
- Выбірайце прадаўца: Аддавайце перавагу прадукцыі з маркіроўкай геаграфічнага ўказання (国家农产品地理标志) і вядомых кааператываў павета Гуйдын. Правярайце наяўнасць стандарта DB52/T 547—2008 на ўпакоўцы.

12. Цікавыя Факты:

«Воблачны Буда»: Згодна з легендай, пры першым заварванні чаю з гары Юньу з-пад вечка падымаецца слуп белай пары, спачатку ў форме парасона, затым — воблака, якое павольна растае ў паветры. Менавіта за гэты візуальны эфект чай і атрымаў імя «воблачнага» і мянушку «белаваблочнага» (白云茶). Манах Лін Яо (灵药禅师) нібыта ўбачыў у пары сілуэт Буды і пакланіўся — адсюль выраз «Фо Ча» (佛茶).
Адзіная «чайная стэла»: Гуйдын Юньу Гун Ча — адзіны чай у правінцыі Гуйчжоу (і адзін з нешматлікіх у Кітаі), чый паднясенны статус засведчаны захаваным каменным манументам — стэлай 1790 года з 228 іерогліфамі, якая стаіць на схіле гары і дагэтуль.
Чай як падатак: У эпоху Цын мяоскія суполкі гары Юньу вызваляліся ад збожжавага падатку і замест збожжа плацілі чаем — унікальная форма фіскальных адносінаў, якая адлюстроўвала каштоўнасць прадукту.
Тысячагадовыя дрэвы: У зоне гары Доупэн захаваліся дзікія чайныя дрэвы ўзростам больш за тысячу гадоў з дыяметрам ствала да 48 см і вышынёй кроны звыш 40 м — жывое сведчанне таго, што Гуйдын з’яўляецца адным з цэнтраў паходжання чайнай расліны.
Еўрапейскі стандарт чысціні: Юньу Гун Ча праходзіць праверку на больш чым 400 відаў пестыцыдных рэшткаў па еўрапейскіх нормах — адзін з самых строгіх кантроляў для кітайскага зялёнага чаю.

13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі:

Дуюнь Маа Цзянь (都匀毛尖, Dūyún Máojiān): «Найбліжэйшы сваяк» — таксама з правінцыі Гуйчжоу (павет Дуюнь), уваходзіць у «дзесяць знакамітых чаёў Кітая». Абодва чаі выкарыстоўваюць дробналістыя мясцовыя гатункі, адрозніваюцца багатым апубеннем і свежым смакам. Аднак Дуюнь Маа Цзянь мае больш тонкую ігольчатую форму, а Юньу Гун Ча — унікальную кручкападобную скрутку. Араматыка Маа Цзянь — больш далікатная, кветкавая; Гун Ча — больш насычаная, з каштанава-мядовым ухілам.
Лушань Юньу (庐山云雾, Lúshān Yúnwù): Класічны «воблачны» чай з правінцыі Цзянсі. Падобныя экалагічныя ўмовы (высакагор’е, частыя туманы), але Лушань Юньу вырабляецца па тэхналогіі чаа-цын (прожарванне ў воку) без шматразовага цыклу «трох абсмажванняў»; яго форма — плоска-выгнутая, смак больш мяккі і травяністы, без выяўленай каштанавай ноты.
Сіньян Маа Цзянь (信阳毛尖, Xìnyáng Máojiān): Знакаміты чай з правінцыі Хэнань, таксама з багатым ворсам. Форма — простая, ігольчатая; смак — чысты, свежы, з каштанава-бабовым адценнем. Тэруар Сіньяна (800–1000 м) ніжэйшы, чым у Юньу (1200–1500 м), што дае меншае накапленне амінакіслот.
Мэндын Гань Лу (蒙顶甘露, Méngdǐng Gānlù): Старажытны «паднясенны» чай з Сычуані. Як і Юньу Гун Ча, валодае шматвяковай «гунча»-гісторыяй. Форма — тонкаскручаная, далікатная; смак — больш далікатны і «салодкі» (назва «гань лу» азначае «салодкая раса»). Змест поліфенолаў ніжэйшы, чым у Юньу Гун Ча.
Люй Баа Шы (绿宝石, Lǜ Bǎoshí): Сучасны імянны чай Гуйчжоу, арыентаваны на масавы рынак. Значна большы ліст (адна пупышка + два-тры лісты), выяўленая каштанавая нота, але менш тонкасці і комплекснасці ў параўнанні з Юньу Гун Ча.

У заключэнне

Юньу Гун Ча — чай з адной з самых доўгіх дакументальна пацверджаных «паслужных гісторый» сярод зялёных чаёў Кітая: ад першых паднашэнняў у эпоху Юань да сучаснага геаграфічнага ўказання. Яго кручкападобная форма ліста, каштанава-мядовы водар і шчыльная, шматслойная саладкасць робяць яго пазнавальным прадстаўніком гуйчжоускай чайнай школы. Гэты чай асабліва рэкамендуецца аматарам, якія шукаюць насычаны, «цялесны» зялёны чай з гістарычным кантэкстам — альтэрнатыву больш вядомым, але часам больш стрыманым усходнекітайскім класікам. Водар горнага туману, захаваны ў скручаным лісце, раскрываецца з кожным пролівам, пацвярджаючы старажытную формулу: «Адна чашка — водар, пятая — і смакавое адчуванне жыве».