Чжусі Маоцзянь

Чжусі Маоцзянь (竹溪毛尖, Zhúxī máojiān) — высокагорны арганічны зялёны чай з павета Чжусі (竹溪县, Zhúxī Xiàn), правінцыя Хубэй (湖北省, Húběi Shěng), размешчанага ў самым сэрцы Цыньба-шаньцюй (秦巴山区) — горнага рэгіёна на стыку хрыбтоў Цыньлін і Дабашань, дзе сходзяцца межы трох правінцый: Хубэй, Шэньсі і горада Чунцын. Павет Чжусі ўваходзіць у лік найстарэйшых чайных тэрыторый Кітая з гісторыяй, якая сягае эпохі Заходняга Чжоу (XI ст. да н. э.). У 2001 годзе чайныя плантацыі Чжусі атрымалі сертыфікат арганічнай вытворчасці Еўрасаюза (найбуйнейшая сертыфікаваная плошча ў краіне), а ў 2004 годзе павет удастоены ганаровых тытулаў «Радзіма кітайскага арганічнага зялёнага чаю» (中国有机绿茶之乡) і «Радзіма кітайскага чаю» (中国茶叶之乡). Вядучы брэнд павета — Лунфэнча (龙峰茶, Lóngfēng Chá), прадукт з ахоўным геаграфічным указаннем (2006).

1. Класіфікацыя і Паходжанне:

• Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá), неферментаваны. Па спосабе фіксацыі — камбінаваны: абсмажванне (杀青) з наступнай сушкай гарачым паветрам (烘干) і фінальным праграваннем для ўзняцця арамату (提香).
• Катэгорыя: Кітайскія рэгіянальныя зялёныя чаі; прадукт арганічнай вытворчасці з сертыфікацыяй ЕС; чай з вобласці ахоўнага геаграфічнага ўказання.
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Хубэй (湖北省), акруга Шыянь (十堰市, Shíyàn Shì), павет Чжусі (竹溪县). Вытворчая зона ахоплівае ўсе 13 валасцей і пасёлкаў павета, а таксама 9 дзяржаўных сельскагаспадарчых і лясных гаспадарак. Ядро вытворчасці — чайныя гаспадаркі Лунван’я (龙王垭茶场, Lóngwángyà cháchǎng), якая атрымала еўрапейскую арганічную сертыфікацыю, Мэйцзыя (梅子垭茶场) і высокагорныя плантацыі воласці Хуэйвань (汇湾乡), якія разам даюць каля 80 % валавога аб’ёму чаю павета.
• Геаграфічныя каардынаты: Прыблізна 31°31′–32°32′ пн. ш., 109°08′–109°29′ у. д. Павет размешчаны на стыку правінцый Хубэй, Шэньсі і горада Чунцын, на паўднёвым схіле хрыбта Цыньлін (秦岭) і паўночным схіле ўсходняга адрэзка хрыбта Дабашань (大巴山脉).

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:

• Гісторыя: Чжусі — адзін з найстаражытных чайных раёнаў Кітая, гісторыя чаяводства якога налічвае больш за тры тысячы гадоў. У эпоху Заходняга Чжоу (XI–VIII стст. да н. э.) тэрыторыя ўваходзіла ў склад старажытнай дзяржавы Юн (庸国, Yōngguó), якая падносіла двару Чжоу даніну, што ўключала лак, чай і мёд. Археалагічныя знаходкі ханьскай эпохі (III ст. да н. э. — III ст. н. э.) — керамічныя жароўні і кубкі — сведчаць аб развітой традыцыі чаяпіцця ў рэгіёне ўжо ў тыя часы. У перыяд Трохцарства (эпоха Вэй, III ст. н. э.) узровень вытворчасці і апрацоўкі чаю ў Чжусі, паводле «Чжусі сяньчжы» (《竹溪县志》, «Павятовыя запіскі Чжусі»), не саступаў сычуаньскаму.

  У эпоху Тан (VII–X стст.) Лу Юй (陆羽, Lù Yǔ) у «Чайным каноне» (《茶经》) пералічыў Шан’юн (上庸, суч. Чжусі) сярод чайных паветаў раёна Шаньнань (山南道, Shānnán Dào). Паводле мясцовай традыцыі, менавіта ў танскую эпоху будыйскія манахі прыўнеслі ў Чжусі палепшаныя сарты чайных кустоў, а імператрыца У Цзэцянь (武则天, Wǔ Zétiān) надала мясцоваму чаю статус палацавага паднашэння (贡品). У эпоху Сун (X–XIII стст.) у Чжусі ўжо існавалі буйныя чайныя плантацыі; да нашых дзён у мястэчку Мэйцзыя захавалася 47 сунскіх чайных дрэў — адзін з найстарэйшых дакументаваных чайных садоў у правінцыі Хубэй.

  Найноўшая гісторыя чжусійскага чаю дзеліцца на тры этапы: станаўленне (1954–1985), пераход на траншэйную пасадку (1986–1998) і этап бурнага развіцця (1999 — наш час). Да 1998 года плошча чайных садоў дасягнула 37 000 му (каля 2 467 га). У 2001 годзе Чжусі стаў уладальнікам найбуйнейшай у Кітаі сертыфікаванай плошчы арганічных чайных плантацый (сертыфікат ЕС). У 2004 годзе павет атрымаў тытулы «Радзіма кітайскага арганічнага зялёнага чаю» і «Радзіма кітайскага чаю». У 2006 годзе брэнд «Лунфэнча» (龙峰茶) удастоены аховы геаграфічнага ўказання на нацыянальным узроўні (国家地理标志保护). Да 2016 года плошча чайных угоддзяў Чжусі дасягнула 270 000 му (18 000 га) — першае месца па маштабе ў правінцыі Хубэй. У 2024 годзе чжусійскі чай экспартуецца ў Германію і іншыя краіны ЕС, а сукупны гадавы кошт прадукцыі перавышае 200 млн юаняў.

• Назва: 竹 (zhú) — «бамбук»; 溪 (xī) — «горны ручай, рэчка». Павет названы па рацэ Чжусі (竹溪河), што працякае праз яго тэрыторыю, а заснаваны ў 1476 годзе (12-ы год праўлення Чэнхуа, дынастыя Мін) шляхам выдзялення з павета Чжушань (竹山县). 毛 (máo) — «ворс, пушок»; 尖 (jiān) — «вастрыё, кончык». «Маоцзянь» — класічнае абазначэнне катэгорыі кітайскіх зялёных чаёў з багатым ворсам на востраканечных пупышках, да якой адносяцца таксама Сіньян Маоцзянь (信阳毛尖) і Дуюнь Маоцзянь (都匀毛尖).

• Культурнае значэнне: Чжусі — скрыжаванне трох правінцый і гістарычны транзітны пункт на шляху распаўсюджвання чайнай культуры з рэгіёна Ба-Шу (巴蜀) на ўсход і на поўнач. Павет дагэтуль з’яўляецца найбуйнейшым чайным рынкам у Цыньба-шаньцюй. Чайная культура глыбока ўплецена ў мясцовы фальклор: у вёсцы Сянба (向坝) — носьбіце нематэрыяльнай культурнай спадчыны правінцыі — бытуе больш за дваццаць традыцыйных народных песень, звязаных з чаем: «Цайча гэ» (《采茶歌》, «Песня збору чаю»), «У бэй ча» (《五杯茶》, «Пяць кубкаў чаю»), «Шуа ча гэ» (《耍茶歌》), «Цюань ча гэ» (《劝茶歌》, «Песня-запрашэнне да чаю»). Мясцовая легенда звязвае паходжанне Лунфэнча з гісторыяй Дачкі Дракона (龙女) і Чжэньу Дадзі (真武大帝 — Вялікага імператара Сапраўднага Воінства), якія, паводле падання, «разам пасадзілі чай на адной гары і пілі зялёны напой разам» (同植一山茶，共饮绿香茗).

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:

• Сорт / Культывар: Асноўны культывар — мясцовы папуляцыйны сорт (本地群体种, běndì qúntǐ zhǒng), які адносіцца да групы куставых дробналістных чаёў (灌木中小叶种). Гэты абарыгенны сорт адрозніваецца падвышанай марозаўстойлівасцю, багатым апуханнем пупышак і парасткаў і высокім утрыманнем біяактыўных рэчываў. Размнажэнне — пераважна вегетатыўнае (чаранкаванне, 扦插育苗).
• Збор: Асноўны — вясна (сакавік — красавік), пік якасці — да свята Цынмін. Дзякуючы высокагорнаму размяшчэнню (800–1200 м) вегетацыйны перыяд падоўжаны, а позняе абуджэнне пупышак забяспечвае падвышанае назапашванне амінакіслот.
• Стандарт збору: Асаблівы грэйд (特级) — адзінкавыя пупышкі або адна пупышка з адным пачатым раскрываннем лісточкам, даўжыня ≤ 2,0 см; першы грэйд (一级) — адна пупышка з адным лісточкам (доля ≥ 90 %); другі грэйд (二级) — адна пупышка з двума лісточкамі.
• Патрабаванні да сыравіны: Маладая, чыстая, без пабочных пахаў, без пашкоджанняў. Утрыманне поліфенолаў у веснавым свежым лісце — ≥ 32,94 %, амінакіслот — ≥ 2,95 %. Цалкам арганічная сыравіна: хімічныя ўгнаенні і пестыцыды забароненыя; шчыльнасць пасадкі — не больш за 8 000 кустоў на му.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:

• Клімат і рэльеф: Павет Чжусі размешчаны на 31°14′ пн. ш. — гэта гранічная паўночная шырата для вырошчвання чайнага дрэва ў Кітаі, што надае мясцоваму чаю асаблівы характар «пагранічнага тэруара». Сярэднегадавая тэмпература — каля 15 °C, гадавая колькасць ападкаў — каля 1 600 мм. Колькасць воблачна-туманных дзён перавышае 200 у годзе. Сутачны перапад тэмператур — больш за 10 °C, што значна запавольвае рост парасткаў і павялічвае перыяд назапашвання пажыўных рэчываў — эфектыўнасць сінтэзу амінакіслот тут на 30 % вышэйшая, чым на раўнінных плантацыях.
• Вышыня вырошчвання: 800–1200 м над узроўнем мора. Аптымальная зона для вытворчасці чаю вышэйшай якасці — каля 900 м, дзе зафіксавана найлепшае суадносіны ўтрымання пажыўных элементаў, біяхімічных кампанентаў і араматычных рэчываў.
• Глебы: Пясчаныя суглінкі (沙壤土, shā rǎngtǔ) з pH 4,5–6,0, якія адрозніваюцца высокай пранікальнасцю і багатым утрыманнем арганічнага рэчыва. Глебы натуральна ўзбагачаны селенам (富硒, fù xī), што з’яўляецца ўнікальнай асаблівасцю чжусійскага тэруара і надае чаю дадатковую нутрыцэўтычную каштоўнасць.
• Асаблівасці вырошчвання: Лясістасць тэрыторыі павета — 82,5 %. Доля рассеянага святла дасягае 70 %, што зніжае ўтрыманне горкіх катэхінаў і павышае долю амінакіслот. Чайныя сады размяшчаюцца ў сістэме «ліньча цзяньцзо» (林茶间作 — «чаргаванне лесу і чаю»), дзе лясныя паласы-ізалятары (林茶隔离带) забяспечваюць фізічную абарону ад забруджвання і пераносу шкоднікаў. Частата сустракальнасці шкоднікаў і хвароб на 60 % ніжэйшая, чым у звычайных чайных гаспадарках, што дазваляе цалкам адмовіцца ад прымянення пестыцыдаў. Адпаведнасць стандартам ЕС па рэшткавых пестыцыдах — 100 %.

5. Тэхналогія Вытворчасці:

Чжусі Маоцзянь вырабляецца па камбінаванай тэхналогіі абсмажана-сушанага зялёнага чаю з высокім акцэнтам на захаванне цэласнасці пупышкі. Увесь працэс вядзецца ва ўмовах чыстай вытворчасці (清洁化生产); механічнае скручванне заменена мяккай ручной апрацоўкай для максімальнага захавання формы і ворса.

1. Раскладванне свежага лісця (鲜叶摊放 — xiānyè tānfàng): 4–6 гадзін пры натуральным праветрыванні. Зніжэнне ўтрымання вільгаці, раскладанне часткі эфірных катэхінаў, падрыхтоўка да тэрмічнай фіксацыі.
2. «Забойства зеляніны» (杀青 — shāqīng): Абсмажванне пры 180–220 °C. Задача — імгненная інактывацыя ферментаў, фіксацыя зялёнага колеру і свежага арамату. У адрозненне ад Цзіньфуюйцуй, тэмпература некалькі ніжэйшая, што захоўвае больш мяккі, кветкава-чысты профіль арамату.
3. Скручванне (揉捻 — róuniǎn): Выконваецца ўручную на бамбукавым падносе (竹匾) лёгкімі рухамі, без прымянення механічнага прэса. Цэласнасць пупышкі і лісточка максімальна захоўваецца; клетачны сок выдзяляецца роўна настолькі, каб забяспечыць экстрактыўнасць пры заварванні.
4. Выраўноўванне і фармаванне (理条塑形 — lǐtiáo sùxíng): Наданне чаінкам характэрнай прамой ці злёгку выгнутай (у залежнасці ад стылю) формы.
5. Першасная сушка (毛火 — máohuǒ): Праграванне пры 110 °C для фіксацыі формы і папярэдняга выдалення вільгаці.
6. Канчатковая сушка (足干 — zúgān): Пры 70 °C да ўтрымання вільгаці ≤ 6,5 %.
7. Фінальнае праграванне для ўзняцця арамату (提香 — tíxiāng): Кароткачасовае праграванне пры 90 °C, якое ўзмацняе чысціню верхніх араматычных нот.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі:

• Знешні выгляд сухога лісця: Шчыльна скручаныя, прамыя, моцныя чаінкі з выражаным вастрыём (紧结壮实显锋苗, jǐnjié zhuàngshí xiǎn fēngmiáo). Колер — ізумрудна-зялёны з алеістым бляскам (翠绿). Стыль «Цзяньча» (箭茶, «чай-страла») — плоскі, прамы, мечападобны. Стыль «Лунфэнча» — тонкі, выгнута-варсісты.
• Арамат сухога лісця: Чысты высокі арамат (清香, qīngxiāng) з выражанай кветкавай нотай (花香, huāxiāng) — характэрная асаблівасць, якая адрознівае чжусійскі чай ад многіх аналагаў катэгорыі маоцзянь. У вытрыманых партый з’яўляецца мядовы адценне (蜜香, mìxiāng).
• Арамат настою: Свежы, чысты, высокі і стойкі. Кветкавая нота (асабліва выражана ў стылі «Лунфэнча») суправаджаецца травяной свежасцю маладой зеляніны. Газохраматаграфічны аналіз паказаў, што араматычны профіль чжусійскага чаю фарміруецца перавагай спіртавых кампанентаў, за якімі ідуць кіслотна-эфірныя і альдэгідна-кетонавыя злучэнні.
• Смак: Свежы і мякка-алеісты (鲜醇, xiānchún), з добрай шчыльнасцю за кошт высокага ўтрымання поліфенолаў. Яўная бодрая свежасць (浓爽, nóngshuǎng). Працяглы, устойлівы послесмак-хуэйгань. Стойкасць да шматразовага заварвання — 5–7 проліваў.
• Колер настою: Пяшчотна-зялёны, чысты, яркі (嫩绿明亮, nèn lǜ míngliàng).
• Чайнае дно (завараны ліст): Пяшчотна-зялёнае, аднастайнае (嫩绿匀齐), пупышкі і лісточкі раскрываюцца ў выглядзе «букецікаў», якія стаяць вертыкальна (芽叶成朵竖立).

7. Хімічны Састаў:

• Поліфенолы (катэхіны): Утрыманне — ≥ 32,94 %, што на 20–30 % перавышае сярэдні паказчык звычайных зялёных чаёў. Па даных лабараторыі Хуачжунскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта (华中农业大学, 2006), водны экстракт складае 54 % (пры стандартным патрабаванні 36 %), што сведчыць аб выключнай экстрактыўнасці.
• Амінакіслоты: Утрыманне свабодных амінакіслот — ≥ 2,95 %. Асноўны кампанент — L-тэанін, які забяспечвае мяккасць, «цела» і салодкасць смаку. Высокае ўтрыманне тлумачыцца нізкай сярэдняй тэмпературай вегетацыі і перавагай рассеянага святла.
• Растваральныя цукры: 2,97 % — уносяць уклад у саладкаваты послесмак.
• Алкалоіды: Кафеін, тэабрамін, тэафілін. Утрыманне кафеіну тыповае для высокагорных зялёных чаёў.
• Мінеральны склад: Азот — 5,47–6,65 %, фосфар — 0,41–0,50 %, калій — 0,97–1,13 %, кальцый — 0,10–0,14 %, магній — 603–855 мг/кг, жалеза — 50–72 мг/кг, медзь — 8,5–10,9 мг/кг, цынк — 22,9–36,5 мг/кг. Асаблівую цікавасць уяўляе натуральнае ўзбагачэнне селенам за кошт спецыфікі глеб.
• Вітаміны: Вітамін C (у свежым лісці), вітаміны групы B, вітамін K.
• Эфірныя алеі: Фарміруюць «чысты арамат з кветкавым тонам»; пераважаюць спіртавыя і кіслотна-эфірныя фракцыі.

8. Карысныя Ўласцівасці:

1. Радыёпратэктарнае дзеянне: Поліфенолы чжусійскага чаю валодаюць здольнасцю звязваць радыеактыўныя элементы (стронцый-90, кобальт-60); даследаванні паказваюць на больш высокую эфектыўнасць у параўнанні са звычайнымі зялёнымі чаямі — на 40 % па шэрагу маркераў.
2. Антыаксідантная падтрымка: Высокае ўтрыманне EGCG забяспечвае магутную нейтралізацыю свабодных радыкалаў.
3. Кардыяваскулярная падтрымка: Катэхіны рэгулююць сінтэз халестэрыну і паляпшаюць эластычнасць сасудаў.
4. Проціпухлінны патэнцыял: EGCG інгібіруе актыўнасць шэрагу прамотараў пухліннага росту; сінэргія з прыродным селенам, які змяшчаецца ў глебах Чжусі, узмацняе гэты эфект (даныя патрабуюць далейшых клінічных даследаванняў).
5. Танізуючы эфект: Мяккая, устойлівая бадзёрасць за кошт камбінацыі кафеіну і L-тэаніну.
6. Падтрымка стрававання: Стымуляцыя сакрэцыі стрававальных ферментаў; чай рэкамендуецца ўжываць праз гадзіну пасля ежы.
7. Антыбактэрыяльнае дзеянне: Поліфенолы і дубільныя рэчывы прыгнятаюць рост патагенных мікраарганізмаў у ротавай паражніне.

9. Заварванне:

• Тэмпература вады: 80–85 °C (кіпень, астуджаны 3 хвіліны). Для асаблівага грэйду дапушчальна зніжэнне да 75 °C. Ідэальная вада — мяккая горная крынічная.
• Колькасць чаю: 3 г на 150 мл (суадносіны 1:50) для стаканнага метаду; 5 г на 120 мл для гунфу ў гайвані.
• Посуд: Шкляны стакан — для назірання за раскрыццём пупышак (характэрная карціна: пяшчотныя парасткі ўстаюць вертыкальна, нагадваючы «сотню драконаў, якія плывуць навыперадкі» — вобраз, які даў імя брэнду «Лунфэнча»). Белая фарфоравая гайвань — для максімальнага раскрыцця кветкавага арамату.
• Працэс:
  1. Прагрэйце посуд кіпенем і зліце.
  2. Засыпце чай.
  3. Шкляны стакан (上投法, «метад верхняга заліву»): спачатку наліце ваду, затым апусціце чай. Настойвайце 90 секунд (першы заліў), наступныя — на 15 секунд карацей. Можна даліваць да трох разоў.
  4. Гайвань (гунфу): кароткае прамыванне 3–5 секунд, першы проліў 15–20 секунд, кожны наступны +5–10 секунд. 5–7 проліваў.
  5. Не выкарыстоўваць ваду вышэй за 90 °C — гэта разбурае свежасць і правакуюць гаркату.

10. Захоўванне:

• Герметычная ўпакоўка з абаронай ад святла, вільгаці і пабочных пахаў.
• Аптымальна: 0–5 °C (халадзільнік) у нераспакаванай упакоўцы. Перад ускрыццём — давесці да пакаёвай тэмпературы, не адкрываючы пакет, для прадухілення кандэнсацыі.
• Пасля ўскрыцця — ужыць на працягу 3 месяцаў; пасля заканчэння гэтага тэрміну інтэнсіўна акісляюцца поліфенолы, і чай губляе свежасць.
• Не захоўваць побач з прадуктамі, якія маюць моцны пах. Тэрмін прыдатнасці ў нераспакаванай упакоўцы пры належным захоўванні — да 12–18 месяцаў.

11. Кошт і Падробкі:

• Цэнавая катэгорыя: Асаблівы грэйд: ад 500 юаняў за цзінь і вышэй (адзінкавыя пупышкі, высокі чысты арамат, выражаны ворс, утрыманне поліфенолаў ≥ 32 %). Першы грэйд: 200–500 юаняў за цзінь (адна пупышка з адным лісточкам, шчыльны смак, амінакіслоты ≥ 2,9 %). Другі грэйд: 80–200 юаняў за цзінь (адна пупышка з двума лісточкамі, добрае суадносіны цаны і якасці). Сярэдняя рыначная цана па павеце — каля 45 юаняў за цзінь (масавая прадукцыя ўсіх грэйдаў).

• Як пазбегнуць падробак:

  • Пераканайцеся ў наяўнасці маркіроўкі геаграфічнага ўказання «Лунфэнча» (龙峰茶) або сертыфіката арганічнай вытворчасці ЕС.
  • Знешні выгляд: сапраўдны Чжусі Маоцзянь — шчыльныя, моцныя, аднастайныя чаінкі ізумрудна-зялёнага колеру з яўным вастрыём і ворсам. Падробкі часта маюць рыхлую структуру і цьмяны колер.
  • Арамат: чысты, высокі, з кветкавай нотай. Затхласць, дымнасць, кіслата — прыкметы няякаснай або старой сыравіны.
  • Настой: пяшчотна-зялёны, яркі, празрысты. Каламутнасць або цёмна-жоўты адценне сведчаць аб падмене.
  • Правярайце паходжанне: аўтарызаваныя прадаўцы паказваюць канкрэтную гаспадарку (Лунван’я, Мэйцзыя, Хуэйвань) і сезон.

12. Цікавыя Факты:

• Чжусі размешчаны на 31°14′ пн. ш. — гэта лічыцца гранічнай паўночнай шыратой для культывавання чайнага дрэва ў Кітаі. «Пагранічны» характар тэруара вызначае ўнікальны біяхімічны профіль чаю: падоўжаны вегетацыйны перыяд прыводзіць да павышэння ўтрымання амінакіслот і араматычных кампанентаў.

• У мястэчку Мэйцзыя (梅子垭) дагэтуль растуць 47 чайных дрэў, высаджаных у эпоху Сун (X–XIII стст.), — адзін з найстаражытных дакументаваных чайных садоў у правінцыі Хубэй. Гэтыя дрэвы з’яўляюцца жывым сведчаннем тысячагадовай бесперарыўнасці чаяводства ў рэгіёне.

• Павет Чжусі ўтрымлівае першае месца ў правінцыі Хубэй па плошчы чайных плантацый (270 000 му да 2016 г.) і з’яўляецца найбуйнейшым чайным рынкам у Цыньба-шаньцюй — горным рэгіёне на стыку хрыбтоў Цыньлін і Дабашань.

• Акрамя класічнага зялёнага чаю, у Чжусі вырабляюць арыгінальныя чайныя прадукты: арганічны улун (першая лінія ў правінцыі Хубэй, створаная сумесна з Хуачжунскім сельскагаспадарчым універсітэтам), белы чай, чырвоны чай, чайную мікрапудру (茶微粉), экстракт поліфенолаў і нават чайныя месяцовыя пернікі (茶月饼) — інавацыйны прадукт, у якім чайны парашок інтэграваны ў цеста для павышэння антыаксідантнай каштоўнасці.

• Назва «Лунфэнча» (龙峰茶, «Чай Драконавай вяршыні») звязана з галоўнай вяршыняй чайнай гаспадаркі Лунван’я (龙王垭): калі туман падымаецца над гарамі, абрысы хрыбтоў нагадваюць звіваючыхся драконаў, а завараныя пупышкі, вертыкальна лунаючыя ў стакане, — «сотню драконаў, якія плывуць навыперадкі» (百龙竞游).

13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі катэгорыі «маоцзянь»:

• Сіньян Маоцзянь (信阳毛尖, Xìnyáng Máojiān): Адзін з «дзесяці вялікіх чаёў Кітая», вырабляецца ў правінцыі Хэнань. Абсмажаны зялёны чай з тонкімі, варсістымі чаінкамі. У параўнанні з Сіньян Маоцзянь, чжусійскі чай валодае больш высокім утрыманнем поліфенолаў (≥ 32,94 % супраць тыповых 20–25 %) і выражанай кветкавай нотай, тады як хэнаньскі аналаг імкнецца да чыстага бабова-каштанавага тону.

• Дуюнь Маоцзянь (都匀毛尖, Dūyún Máojiān): Знакаміты зялёны чай з правінцыі Гуйчжоу, які таксама ўваходзіць у лік «дзесяці вялікіх». Багаты ворс, мяккі смак. Адрозненне: Дуюнь Маоцзянь вырабляецца з буйналіставай сыравіны, мае больш акруглы і салодкі профіль, тады як Чжусі Маоцзянь — дробналіставы, з больш высокай крэпасцю і стойкасцю да заварвання.

• Цзяньча (箭茶, Jiànchá) — «Чай-страла»: Роднасны прадукт таго ж павета Чжусі, з плоскай мечападобнай формай чаінак. Удастоены звання «Дзесяць знакамітых чаёў Хубэя» (湖北十大名茶). У параўнанні з Маоцзянь, Цзяньча мае больш стрыманы арамат, празрысты настой і мяккі, далікатны смак — яго можна разглядаць як «лёгкую» версію чжусійскага чаю.

• Эньшы Юйлу (恩施玉露, Ēnshī Yùlù): Рэдкі пропараны (蒸青) зялёны чай з той жа правінцыі Хубэй. Прынцыпова іншы метад фіксацыі (пар замест абсмажвання) дае глыбокі зялёны колер і «марскі», ёдзісты профіль, які кантрастуе з кветкава-чыстым характарам Чжусі Маоцзянь.

У заключэнне:

Чжусі Маоцзянь — гэта чай з тысячагадовым радаводам і бездакорнай арганічнай рэпутацыяй, народжаны на крайняй паўночнай мяжы кітайскага чаяводства, сярод туманных хрыбтоў Цыньлін і Дабашань. Яго кветкавы арамат, чыстая свежасць смаку і натуральнае ўзбагачэнне селенам — вынік унікальнага «пагранічнага» тэруара, дзе запаволены рост парасткаў ператвараецца ў інтэнсіўнае назапашванне араматычных і пажыўных рэчываў. Для аматара зялёнага чаю гэта магчымасць паспрабаваць сапраўдны арганічны прадукт з рэгіёна, дзе чайныя сады і першародны лес суіснуюць у адзінай экасістэме ўжо больш за тысячу гадоў, — і адчуць у кубку тую самую «чысціню горнага ручая», якая зняволена ў самім імені Чжусі.